۵٬۱۲۵
ویرایش
جز (جایگزینی متن - '</ref> ' به '</ref> ') |
جز (جایگزینی متن - ' ،' به '،') |
||
خط ۳۴: | خط ۳۴: | ||
==معرفی نویسنده== | ==معرفی نویسنده== | ||
درباره زندگی نویسنده، جز آنچه در خود کتاب میتوان یافت، آگاهی نداریم و تاریخ تولد و مرگ او نیز معلوم نیست.<ref>رحلة الرحلات، ج1، ص194.</ref> هنگام سفر وی که بیش از دو سال، از 1040 تا 1042ق. به طول انجامید، مقارن است با دوران فرمانروایی [[ولید بن زیدان سعدی]] (درگذشت 1045ق.) پادشاه مراکش<ref>انس الساری، ص103.</ref> از آنجا که ابن ملیح در متن کتاب برای ولید بن زیدان طلب رحمت کرده<ref>انس الساری، ص103.</ref> ، میتوان نتیجه گرفت که سفرنامه خود را پس از مرگ وی (1045ق.) و دستکم سه سال در پی بازگشت از سفرش نگاشته است. | درباره زندگی نویسنده، جز آنچه در خود کتاب میتوان یافت، آگاهی نداریم و تاریخ تولد و مرگ او نیز معلوم نیست.<ref>رحلة الرحلات، ج1، ص194.</ref> هنگام سفر وی که بیش از دو سال، از 1040 تا 1042ق. به طول انجامید، مقارن است با دوران فرمانروایی [[ولید بن زیدان سعدی]] (درگذشت 1045ق.) پادشاه مراکش<ref>انس الساری، ص103.</ref> از آنجا که ابن ملیح در متن کتاب برای ولید بن زیدان طلب رحمت کرده<ref>انس الساری، ص103.</ref>، میتوان نتیجه گرفت که سفرنامه خود را پس از مرگ وی (1045ق.) و دستکم سه سال در پی بازگشت از سفرش نگاشته است. | ||
از مطالب کتاب میتوان به دانش نویسنده در علوم دینی و ادبیات عرب پی برد. ابن ملیح سفرنامه خود را به نثر متکلف که در سده یازدهم ق. در مراکش رایج بوده، نوشته است.<ref>السیاسة و المجتمع، ص429.</ref> متن سفرنامه سرشار از مترادفات، تشبیهات، القاب طولانی، و اِطناب است. نویسنده در جای جای کتاب، برای بیان عواطف و احساسات خود، خواه در وصف زیبایی شهرها و مناظر طبیعی و خواه در بیان احساسات دینی، از شعر بهره برده است.<ref>انس الساری، ص41. انس الساری، ص92.</ref> از متن کتاب همچنین میتوان به گرایش صوفیانه وی که آن هنگام در مغرب رایج بوده، پی برد. (نک: ادامه همین مقاله) | از مطالب کتاب میتوان به دانش نویسنده در علوم دینی و ادبیات عرب پی برد. ابن ملیح سفرنامه خود را به نثر متکلف که در سده یازدهم ق. در مراکش رایج بوده، نوشته است.<ref>السیاسة و المجتمع، ص429.</ref> متن سفرنامه سرشار از مترادفات، تشبیهات، القاب طولانی، و اِطناب است. نویسنده در جای جای کتاب، برای بیان عواطف و احساسات خود، خواه در وصف زیبایی شهرها و مناظر طبیعی و خواه در بیان احساسات دینی، از شعر بهره برده است.<ref>انس الساری، ص41. انس الساری، ص92.</ref> از متن کتاب همچنین میتوان به گرایش صوفیانه وی که آن هنگام در مغرب رایج بوده، پی برد. (نک: ادامه همین مقاله) | ||
خط ۴۰: | خط ۴۰: | ||
==محتوا== | ==محتوا== | ||
کاروانی که ابن ملیح با آن همراه بوده، سفر خود را به سال 1040ق. به رهبری یکی از صوفیان با نام محمد بن عبدالعزیز از شهر مراکش آغاز کرده است.<ref>انس الساری، ص2.</ref> در طول سفر و منزل به منزل، بر شمار این کاروانیان افزوده شده است.<ref>انس الساری، ص29-30.</ref> مسیر این کاروان از راه بیابان و از مراکش به [[مصر]] و از آنجا به [[حجاز]] بوده است. اهمیت این سفرنامه در گزارش دقیقی است که ابن ملیح از منازل سفر و ویژگیهای آنها همچون پوشش گیاهی<ref>انس الساری، ص28.</ref> ، پر آب بودن چشمهها<ref>انس الساری، ص29.</ref> ، مهماننواز بودن مردم<ref>انس الساری، ص26-27.</ref> ، زبان آنها<ref>انس الساری، ص28.</ref> ، و ... ارائه کرده و سفرنامه خود را به راهنمای [[سفر حج]] برای حاجیان مغربی تبدیل کرده است. مسیر ابن ملیح بر خلاف مسیر معمول در سفر مغربیها، از صحرا گذشته و سفرنامه او از این نظر نیز دارای اهمیت است.<ref>دلیل مؤرخ المغرب الاقصی، ص228.</ref> | کاروانی که ابن ملیح با آن همراه بوده، سفر خود را به سال 1040ق. به رهبری یکی از صوفیان با نام محمد بن عبدالعزیز از شهر مراکش آغاز کرده است.<ref>انس الساری، ص2.</ref> در طول سفر و منزل به منزل، بر شمار این کاروانیان افزوده شده است.<ref>انس الساری، ص29-30.</ref> مسیر این کاروان از راه بیابان و از مراکش به [[مصر]] و از آنجا به [[حجاز]] بوده است. اهمیت این سفرنامه در گزارش دقیقی است که ابن ملیح از منازل سفر و ویژگیهای آنها همچون پوشش گیاهی<ref>انس الساری، ص28.</ref>، پر آب بودن چشمهها<ref>انس الساری، ص29.</ref>، مهماننواز بودن مردم<ref>انس الساری، ص26-27.</ref>، زبان آنها<ref>انس الساری، ص28.</ref>، و ... ارائه کرده و سفرنامه خود را به راهنمای [[سفر حج]] برای حاجیان مغربی تبدیل کرده است. مسیر ابن ملیح بر خلاف مسیر معمول در سفر مغربیها، از صحرا گذشته و سفرنامه او از این نظر نیز دارای اهمیت است.<ref>دلیل مؤرخ المغرب الاقصی، ص228.</ref> | ||
===گزارش از آرامگاهها و مزار صوفیان=== | ===گزارش از آرامگاهها و مزار صوفیان=== | ||
خط ۷۱: | خط ۷۱: | ||
در هفتم [[محرم]]، کاروان مدینه را ترک کرده و مسیر بازگشت را در پیش گرفته است.<ref>انس الساری، ص124-129.</ref> از مواردی که نویسنده به آن اشاره کرده، استقبال مردم مدینه هنگام ورود کاروان به شهر و همچینین بدرقه ایشان از کاروان هنگام عزیمت از آن است.<ref>انس الساری، ص96، 125.</ref> | در هفتم [[محرم]]، کاروان مدینه را ترک کرده و مسیر بازگشت را در پیش گرفته است.<ref>انس الساری، ص124-129.</ref> از مواردی که نویسنده به آن اشاره کرده، استقبال مردم مدینه هنگام ورود کاروان به شهر و همچینین بدرقه ایشان از کاروان هنگام عزیمت از آن است.<ref>انس الساری، ص96، 125.</ref> | ||
کاروانیان در پی 55 روز اقامت در مصر<ref>انس الساری، ص131.</ref> 17 روز در کرداسه<ref>انس الساری، ص132.</ref> ، هفت روز در سیوه<ref>انس الساری، ص132.</ref> ، 17 روز در روستای محمد بن جلیل که به نام یکی از صوفیان بوده<ref>انس الساری، ص132.</ref> ، در 3 [[شوال]] سال 1042ق. وارد درعه شده است.<ref>انس الساری، ص135.</ref> شرح مسیر سفر با ورود کاروان به تکانه<ref>انس الساری، ص136.</ref> به پایان رسیده و نویسنده تاریخ ورود خود به مراکش را یاد نکرده است. | کاروانیان در پی 55 روز اقامت در مصر<ref>انس الساری، ص131.</ref> 17 روز در کرداسه<ref>انس الساری، ص132.</ref>، هفت روز در سیوه<ref>انس الساری، ص132.</ref>، 17 روز در روستای محمد بن جلیل که به نام یکی از صوفیان بوده<ref>انس الساری، ص132.</ref>، در 3 [[شوال]] سال 1042ق. وارد درعه شده است.<ref>انس الساری، ص135.</ref> شرح مسیر سفر با ورود کاروان به تکانه<ref>انس الساری، ص136.</ref> به پایان رسیده و نویسنده تاریخ ورود خود به مراکش را یاد نکرده است. | ||
==چاپها و نسخ خطی== | ==چاپها و نسخ خطی== |
ویرایش