در حال ویرایش مسجد بنی غفار

{{جعبه اطلاعات بنا
| عنوان = مسجد بنی غفار
| تصویر = کهف بنی حرام کبیر.png
| اندازه تصویر = 
| پیوند تصویر = 
| توضیح تصویر = 
| نام‌های دیگر = کهف بنی‌حرام کبیر -
| مکان = [[عربستان]]، [[مدینه]]، در شرق [[کوه سلع]]
| کاربری = مسجد
| بزرگداشت نزد = مسلمانان
| وابسته به دین/مذهب = اسلام
| باورها = 
| آیین‌ها = 
| زمان پایه‌گذاری = 
| بنیانگذار = 
| رویدادها = 
| بازسازی‌ها = 
| ویژگی‌های تاریخی = 
| مساحت = 
| طول = 
| عرض = 
| ارتفاع = 
| وضعیت بنا = موجود
| گنجایش = 
| امکانات = 
| بخش‌های بنا = 
| ویژگی‌ها = 
| عرض جغرافیایی = 24.474211
| طول جغرافیایی = 39.598789
| توضیح نقشه = 
| فیلم = مسجد_بنی_غفار_فیلم.mp4
}}'''مسجد بنی‌ غَفار''' از مساجد تاریخی در [[مدینه]] است که در شرق کوه سلع و شمال غربی [[مسجدالنبی]] واقع شده. این مسجد که امروزه به‌نام غار بنی‌حرام کبیر نیز شناخته می‌شود، در سال‌های نخستین [[هجرت]] وجود داشته و خفاف بن ایماء از صحابه، امامت آن را برعهده داشته‌است. ساختمان مسجد دارای دو قبه و ترکیبی از [[معماری عثمانی]] و عناصر پیشین است که امروزه نیاز به مرمت و بازسازی دارد.

== نام و مکان ==
مسجد بنی غفار در جهت شرقی [[کوه سلع]]<ref name=":0">معالم المدينة المنورة بين العمارة والتاريخ، ج1، ص316.</ref> و 700 متری شمال غربی [[مسجدالنبی]] واقع شده است.<ref>معالم المدينة المنورة بين العمارة والتاريخ، ج2، ص108.</ref> منابع قدیمی تعبیرهای مختلفی درمورد مکان این مسجد دارند اما پژوهشگران معاصر بین تمام نقل‌ها اتحادی ایجاد کرده و مکان مسجد را با آنچه امروزه کهف بنی حرام کبیر نام دارد، مطابق می‌دانند.<ref>معالم المدينة المنورة بين العمارة والتاريخ، ج2، ص103و104.</ref> مسجد بنی غفار امروزه به «غار بنی‌حرام‌کبیر» یا «دکة الشیخ جلال» نیز شهرت دارد.<ref>معالم المدينة المنورة بين العمارة والتاريخ، ج1، ص317.</ref>

== تاریخ مسجد ==
در منابع، خِفاف بن اِیماء ـ از [[صحابه پیامبر(ص)|صحابیان پیامبر(ص)]] ـ به‌عنوان خطیب و امام جماعت مسجد بنی غفار معرفی شده است. او پیش از سال ۲۳ قمری درگذشته است.<ref>الاستيعاب، ج2، ص35.</ref> همچنین برخی گزارش‌ها{{یادداشت|به نقل از حارث بن نوفل: مردی از اهل مدینه به من گفت: من در مسجد بنی غفار نماز خواندم و طرز نشستن خود را ذکر کرد. او گفت: «دست چپم را روی ران چپم و دست راستم را روی ران راستم گذاشتم و انگشت اشاره‌ام را بالا بردم.» او گفت: «خفاف بن اماء بن راهده غفاری که از اصحاب رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) بود، مرا در حال انجام این کار دید. وقتی نمازم تمام شد، به من گفت: «چرا انگشتت را اینگونه بالا بردی؟» به او گفتم: «مردم را دیدم که این کار را می‌کردند.» گفت: «راست می‌گویی. رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) هنگام نماز این کار را می‌کرد و مشرکان می‌گفتند که محمد این کار را فقط برای جادو کردن با انگشتش انجام می‌دهد (2). آنها دروغ می‌گفتند. رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) این کار را فقط برای اثبات یگانگی پروردگارش، تبارک و تعالی، انجام می‌داد.»السنن الكبرى، ج2، ص133. }} نشان می‌دهد که مسجد بنی غفار از سال‌های نخست هجرت در مدینه وجود داشته است.<ref>السنن الكبرى، ج2، ص133.
</ref>

== پیامبر و مسجد ==
مطابق نقل منابع قدیمی، [[پیامبر(ص)]] در محدوده خانه‌های بنی غفار نماز خوانده است.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D9%85%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B3.pdf&page=218 وفاء الوفاء، ج3، ص218.]</ref>

== بنا ==
گفته شده که مسجد بنی غفار دارای دو قبه کوچک است<ref name=":0" /> در ساختمان مسجد شباهت‌هایی با آثار معماری دوره عثمانی وجود دارد هرچند نشانه‌هایی از معماری پیش از این دوره نیز دیده می‌شود. در دیوارهای داخلی مسجد آثار گچ کاری دیده شده و نیاز به بازسازی دارد.<ref>معالم المدينة المنورة بين العمارة والتاريخ، ج2، ص111.</ref>
== تصاویر ==
<gallery mode="packed" heights="150">
پرونده:مسجد بنوحرام.jpeg|جایگزین=
پرونده:کهف بنی حرام کبیر3.png|جایگزین=
پرونده:کهف بنی حرام کبیر2.png|جایگزین=
پرونده:کهف بنی حرام کبیر4.png|جایگزین=
پرونده:کهف بنی حرام کبیر5.png|جایگزین=
</gallery>

== جستارهای وابسته ==

* [[مسجدهای مدینه]]
* [[مسجد بنوحرام|مسجد بنی حرام]]
* [[غزوه خندق]]

== پانوشت ==
{{پانویس}}

== منابع ==
{{منابع}}
*'''المعالم المدینه المنوره بین العماره و التاریخ'''،‌ عبدالعزیز کعکی،‌ بيروت، دار و مكتبه الهلال، 1419ق.
*'''الاستيعاب'''،‌ ابن عبد البر، بیروت، دارالجیل، 1412ق.
*'''السنن الكبرى'''،‌ أحمد بن الحسين البيهقي، بیروت، دارالفکر، بی‌تا.
*'''وفاء الوفا باخبار دار المصطفی'''، علی بن عبدالله السمهودی، لندن، موسسه الفرقان، 2001م.{{پایان}}{{اماکن مدینه}}{{مساجد}}
[[رده:مکان‌های تاریخی مدینه]]
[[رده:مسجدهای مدینه]]