A.rezai

'''علامه حلی''' (۶۴۸–۷۲۶ ق)،


==معرفی و اهمیت==

حسن بن یوسف بن مطهّر حلی، معروف به علامه حلی،  فقیه، اصولی، متکلم و فیلسوف امامیه در قرن هفتم و هشتم هجری قمری، از شخصیت‌های علمی جهان تشیع به شمار می‌رود. 

وی در فقه، اصول، کلام و فلسفه، خدمات شایانی به گسترش و تبیین مذهب امامیه نمود و با تألیف آثار متعدد و بنیادین، روشی نو در استنباط احکام شرعی و تبیین مبانی عقلی و نقلی دین ارائه داد. 

اهمیت علامه حلی در تاریخ علم شیعه، افزون بر تسلط بر دانش‌های مختلف، در تأثیرگذاری بر حکومت زمان خود (ایلخانیان) و مسلمان کردن الجایتو، و تربیت شاگردانی بزرگ همچون [[فخر المحققین]] نهفته است.

همچنین، اهتمام ویژهٔ او به نگارش آثاری با رویکرد تطبیقی و استدلالی، به‌ویژه در باب مناسک حج، او را به یکی از ارکان اصلی در شکل‌گیری و تثبیت فقه مناسک در امامیه تبدیل کرده است.

===معرفی===
علامه حلی در ۲۹ رمضان سال ۶۴۸ قمری در حله در [[عراق]] به دنیا آمد.<ref>قواعد الاحکام، ج۱، ص۵ -۱۱.</ref>

وی پس از مرگ سلطان محمد خدابنده در سال ۷۱۶ قمری به شهر حله بازگشت و تا آخر عمر در آنجا اقامت گزید. او سرانجام ۲۱ محرم ۷۲۶ق در سن ۷۸ سالگی، در شهر حله درگذشت و در حرم حضرت علی(ع) به خاک سپرده شد.<ref>اعیان الشیعه، ۱۴۰۶ق، ج۲۴، ص۲۲۳.</ref>

==آثار علامه حلی در موضوع حج==
علامه حلی در برخی از آثار فقهی خود، باب مستقلی را به احکام [[حج]] اختصاص داده است. از جمله آثاری که به تفصیل به مباحث مناسک حج پرداخته‌اند، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: 


*منتهى المطلب فی تحقیق المذهب؛ 
کتاب فقه مقارَن‌ علامه حلی است که مباحث مربوط به اعمال حج در این مجموعه، در مجلدات ۱۰ تا ۱۳ جای گرفته است که در آن مؤلف با بررسی آرای فقهای مذاهب اسلامی، به استدلال و نقد و بررسی اقوال پرداخته است.<ref>منتهى المطلب فی تحقیق المذهب، ۱۴۱۲ق، مقدمه.</ref>

*تذکره الفقهاء؛ 
در این کتاب، علامه با رویکردی فقهی مقارن اختلاف فتاوای فقهای امامیه را در کنار آرای چهار مذهب فقهی اهل سنت می‌آورد و مباحث حج در این کتاب در جلد ۷ و ۸ مورد بررسی قرار گرفته است.<ref>تذکره الفقهاء، ۱۴۱۴ق، مقدمه.</ref>


* مختلف الشیعه فی أحکام الشریعه؛
علامه در این اثر، اختلاف نظر میان فقهای امامیه در احکام شرعی را تحلیل کرده است. باب حج در این کتاب از برجسته‌ترین نمونه‌های رویکرد علمی وی به فقه اختلافی است و تحول دیدگاه‌های فقهی شیعه را در موضوع حج به‌خوبی نشان می‌دهد.<ref>مختلف الشیعه فی احکام الشریعه، مقدمه.</ref>


* تحریر الأحکام الشرعیة على مذهب الإمامیة؛
از منظم‌ترین متون فقهی علامه است که فصل حج در آن با ترتیب دقیق واجبات، مستحبات، محرمات احرام و کفارات تدوین شده است. این کتاب تصویر جامع‌تری از فقه الحج در نزد علامه به‌دست می‌دهد.

در برخی آثار دیگر علامه حلی، از جمله: '''قواعد الاحکام فی معرفه الحلال و الحرام'''، '''ارشاد الاذهان الی احکام الایمان'''، '''تبصره المتعلمین''' نیز مباحثی دربارهٔ مسائل حج آمده است.

==پانوشت==
{{پانویس}}
==منابع==
{{منابع}}
*اعیان الشیعه، سیدمحسن امین، بیروت، دارالتعارف للمطبوعات، ۱۴۰۶ق/۱۹۸۶م.
*تذکره الفقهاء، علامه حلی، قم، موسسه آل البیت، ۱۴۱۴ق.
*منتهى المطلب فی تحقیق المذهب، علامه حلى، مشهد، آستانه الرضويه المقدسه، ۱۴۱۲ق.
*مختلف الشیعه فی احکام الشریعه، علامه حلی، قم، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ۱۴۱۳ق.
*
*
{{پایان}}