در حال ویرایش کتاب: درسنامه آداب زیارت (بخش)

=== ۳. زیارت در اندیشه شیعه ===

==== الف) زیارت در روایات شیعه ====
در منابع روائی شیعه روایات متعددی از رسول خدا۹ و سایر معصومان: درباره زیارت وارد شده است. بخشی از این روایات از رسول خدا۹ و تصریح به زیارت قبر رسول خدا۹ دارد؛ مانند روایتی که امام سجاد۷ از رسول خدا۹ روایت می کند که حضرت فرمود: «کسی که قبر من را بعد از مرگم زیارت کند مانند آن است که در حال حیاتم به نزد من هجرت کرده باشد. پس اگر توانایی زیارت را نداشتید، به سوی من سلام کنید که سلام شما به من می رسد».<ref>«مَنْ زَارَ قَبْرِي بَعْدَ مَوْتِي كَانَ كَمَنْ هَاجَرَ إِلَيَّ فِي حَيَاتِي فَإِنْ لَمْ تَسْتَطِيعُوا فَابْعَثُوا إِلَيَّ السَّلَامَ فَإِنَّهُ يَبْلُغُنِي» (طوسی، تهذیب الاحکام، ج۶، ص۳؛ مجلسی، روضه المتقین، ج۵، ص۳۵۸، فی القوی).
</ref> در روایتی دیگر امام باقر۷ فرمود: «زیارت قبر رسول خدا۹ معادل حج قبول شده با رسول خدا۹ است».<ref>«إِنَّ زِيَارَه قَبْرِ رَسُولِ الله۹ تَعْدِلُ حِجَّه مَعَ رَسُولِ اللَّهِ۹ مَبْرُورَه» (کلینی، الکافی، ج۴، ص۵۴۸؛ مجلسی، روضه المتقین، ج۵، ص۳۶۰، فی الموثق کالصحیح).
</ref>

برخی دیگر از روایات مقید به «قبر» نشده است؛ چنان که امام صادق۷ از رسول خدا۹  روایت می کند که فرمود:

کسی که برای حج به مکه بیاید و مرا زیارت نکند روز قیامت به او جفا خواهم کرد و کسی که مرا زیارت کند شفاعت من بر او واجب می شود و کسی که شفاعت من بر او واجب شود اهل بهشت است و کسی که در یکی از دو حرم مکه و یا مدینه از دنیا برود مورد بازخواست و محاسبه قرار نمی گیرد.<ref>کلینی، الکافی، ج۴ ص۵۴۸؛ ابن قولویه، کامل الزیارات، ص۱۱.
</ref>

برخی روایات افزون بر زیارت رسول خدا۹ زیارت سایر ائمه را توصیه کرده اند. پیامبر اکرم۹ به امام على۷ فرمود: 

یَا عَلِیُّ مَنْ زَارَنِی فِی حَیَاتِی أَوْ بَعْدَ مَوْتِی أَوْ زَارَكَ فِی حَیَاتِكَ أَوْ بَعْدَ مَوْتِكَ أَوْ زَارَ ابْنَیْكَ فِی حَیَاتِهِمَا أَوْ بَعْدَ مَوْتِهِمَا ضَمِنْتُ لَهُ یَوْمَ الْقِیَامَه أَنْ أُخَلِّصَهُ  مِنْ  أَهْوَالِهَا وَ شَدَائِدِهَا حَتَّى أُصَیِّرَهُ مَعِی فِی دَرَجَتِی.<ref>کامل الزیارات، ص۱۱؛ الکافی، ج۴، ص۵۷۹.
</ref> 

اى على، هر کس مرا یا تو و فرزندانت را در زمان حیات یا پس از مرگ زیارت کند من روز قیامت ضمانت مى کنم که او را از سختى ها و شداید قیامت نجات دهم تا آنکه او را هم درجه خودم قرار می دهم.

این روایت و امثال آن نشان مى دهد که حیات و مرگ پیامبر اکرم۹ و امامان معصوم: یکسان است. 

بخشی از روایات سایر معصومان: نیز درباره زیارت رسول خد۹ وارد شده است؛ برای مثال امام صادق۷ فرمود: «مُرُّوا بِالْمَدِينَه، فَسَلِّمُوا عَلى  رَسُولِ  اللهِ۹ مِنْ قَرِيبٍ ، وَ إِنْ كَانَتِ الصَّلَاه تَبْلُغُهُ  مِنْ بَعِيدٍ»؛<ref>حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۱۴، ص۳۳۸. 
</ref> «به مدینه بروید و بر پیامبر اکرم۹ سلام بدهید، هرچند که سلام و درود از راه دور نیز به آن حضرت مى رسد».این حدیث نشان مى دهد زیارت از دور نیز گرچه مورد مقبول است، حضور زائر کنار مزور مطلوبیت بیشتری دارد و انس عاطفی بیشتری بین زائر و مزور برقرار می کند.

رسول خدا۹ در برخی روایات افزون بر زیارت خود به زیارت سایر معصومان: هم تصریح کرده است. امام صادق۷ روایت می کند که امام حسن۷ به رسول خدا۹ عرض کرد: «پاداش کسی که شما را زیارت کند چیست؟ رسول خدا فرمود: کسی که من را زیارت کند در حال حیات یا ممات یا پدرت را زیارت کند یا برادرت را زیارت کند یا تو را زیارت کند، بر من لازم است که روز قیامت او را زیارت کنم».<ref>يَا أَبَتَاهْ مَا جَزَاءُ مَنْ زَارَكَ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ۹ يَا بُنَيَّ مَنْ زَارَنِي حَيّاً وَ مَيِّتاً أَوْ زَارَ أَبَاكَ أَوْ زَارَ أَخَاكَ أَوْ زَارَكَ كَانَ حَقّاً عَلَيَّ أَنْ أَزُورَهُ  يَوْمَ  الْقِيَامَه... (شیخ صدوق، علل الشرائع، ج ۲، ص۴۶۰؛ ابن قولویه، کامل الزیارات، ص۳۹، فی الصحیح).
</ref>

==== ب) زیارت در رفتار معصومان: ====
رسول خدا۹ و سایر معصومان: افزون بر توصیه به زیارت خود نیز به زیارت قبور اجداد، والدین، اصحاب و یاران خویش به ویژه اهل بقیع می رفتند. در اینجا به نمونه هایى از رفتار معصومان: اشاره مى کنیم:

صفوان جمّال مى گوید: از امام صادق۷ شنیدم که فرمود: «رسول خدا۹ در هر شامگاه پنجشنبه همراه گروهى از یاران خود به زیارت قبرستان بقیع در مدینه  مى رفت و سه بار به آنها سلام می کرد و سه بار طلب رحمت مى کرد».<ref>حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۳، ص۲۲۴.
</ref> عایشه از رسول خدا۹ چنین نقل کرده است: «جبرئیل نزد من آمد و گفت: پروردگارت دستور داده است به بقیع بروى و براى اهل آن طلب آمرزش کنى».<ref>کلینی، الکافی، ج۳، ص۲۲۹؛ شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، ج۱، ص۱۷۸.
</ref> ابوالبخترى از امام سجاد۷ چنین روایت مى کند: «امام حسین۷ در هر شامگاه جمعه قبر برادرش امام حسن۷ را زیارت مى کرد».<ref>وسائل الشیعه، ج۱۴، ص۴۰۸.
</ref> سمهودی نقل کرده است: «رسول خدا۹ در آغاز هر سال به زیارت قبور شهداى احد مى آمد».<ref>سمهودی، وفاء الوفا، ج۲، ص۹۳۰.
</ref> امام صادق۷ فرمود: «فاطمه زهرا۳ در هر صبحگاه شنبه به زیارت شهدا مى رفت؛ آن گاه نزد قبر حمزه مى رفت و براى او درخواست رحمت و استغفار مى کرد».<ref>وسائل الشیعه، ج۳، ص۲۲۴.
</ref> سمهودی از حاکم نیشابورى از حضرت على۷ چنین روایت کرده است: «فاطمه زهرا۳ هر جمعه قبر عمویش حمزه را زیارت مى کرد و پس از زیارت در کنار قبر نماز می خواند و سپس اشک می ریخت».<ref>سمهودی، وفاء الوفا، ج۲، ص۹۳۲.
</ref>

همچنین از گزارش ها استفاده می شود که پیامبر اکرم۹چند بار به زیارت قبر مادرش، آمنه، رفته است؛ چنان که آمده است:

«زَارَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ و سَلَّمَ قَبْرَ أُمِّهِ فَبَكَى وَبَكَى مَنْ حَوْلَهُ»؛<ref>ابن حنبل، مسند احمد، ج۱۵، ص۴۳۰.
</ref> «پیامبر۹ قبر مادرش را زیارت  کرد و  گریست و اطرافیانش نیز گریه مى کردند». ابن سعد در طبقات مى گوید: «رسول خدا۹ در عمره حدیبیه هنگامى که از ابواء (محل دفن مادرش آمنه) گذشت قبر مادرش را زیارت، و قبر مادر را اصلاح و ترمیم کرد و گریست».<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۹۴. 
</ref> در گزارش دیگری آمده است: «أن النبي صلى الله عليه وآله زار قبر أمه في ألف مقنع يوم الفتح فما رؤي باكياً أكثر من ذلك اليوم»؛<ref>بیهقی، شعب ایمان، ج۷، ص۱۵.
</ref> «رسول خدا۹ قبر مادرش را در میان هزار سوار زره پوشیده در روز فتح زیارت کرد. پس در هیچ روزی به اندازه آن روز در حال گریه دیده نشد». در بعضی منابع دیگر این خبر این گونه گزارش شده است: «أنَّ النَّبِيَّ۹ زارَ قبرَ أُمِّه؛ لأنَّها كانت بطريقه بالحجون عند مكه عام الفتح».<ref>بن حمد العباد، الرد علی الرفاعی و البوطی فی کذبهما، ج۱، ص۹۴.
</ref>

در منابع شیعه از اباذر روایت شده است که دیدم پیامبر خدا۹ دست علی۷ را گرفت و به زیارت قبرستان بقیع رفت و سپس به زیارت قبر پدرش، عبدالله، میان قبور مکه رفت: «ثُمَّ عَدَلَ إِلَى قَبْرِ أُمِّهِ  آمِنَه فَصَنَعَ كَمَا صَنَعَ عِنْدَ قَبْرِ أَبِيه ».<ref>شیخ صدوق، معانی الأخبار، ص۱۷۹.
</ref> سپس به سوی قبر مادرش، آمنه، رفت و آنچه کنار قبر پدرش انجام داده بود آنجا هم انجام داد.

امام باقر۷ فرمود: «پدرم، امام سجاد۷، هنگامى که به زیارت پیامبر۹ تشریف مى برد در کنار قبر ایستاده، سلام مى داد؛ سپس به قبر نزدیک شده، آن را لمس مى کرد؛ پشت خود را به قبر تکیه مى داد و رو به سوى قبله مى فرمود و دعا می خواند».<ref>ابن قولویه، کامل الزیارات، ص۱۷.
</ref> از روایات استفاده می شود که امام باقر۷ همراه پدرش امام سجاد۷ چند بار قبر جدش امیرالمؤمنین۷ را زیارت کردند؛ چنان که در سفری که با هم به زیارت قبر امیرالمؤمنین۷ مشرف شدند امام باقر۷ درباره کیفیت زیارت حضرت فرمود: «امام زین العابدین علی بن حسین ۸ قبر امیرالمؤمنین۷ را زیارت کرد و در مقابل قبر ایستاد و سلام داد».<ref>«زَارَ زَيْنُ الْعَابِدِينَ عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ ۸ قَبْرَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ ۸ وَ وَقَفَ عَلَى الْقَبْرِ فَبَكَى ثُمَّ قَالَ السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ وَ رَحْمَه اللَّهِ وَ بَرَكَاتُه» (ثقفی، الغارات، ج۲، ص۸۴۷؛ کامل الزیارات؛ ص۳۹).
</ref> در روایت دیگری ابوحمزه ثمالی می گوید: با امام سجاد۷ به زیارت قبر امیرالمؤمنین۷ رفتیم. حضرت فرمود: «ای اباحمزه، این قبر جدم علی بن ابی طالب ۸ است» و آن را زیارت کرد... . سپس وداع کرد و به مدینه برگشت و من هم به کوفه برگشتم».<ref>«يَا أَبَا حَمْزَه هَذَا قَبْرُ جَدِّي عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ ۸ ثُمَّ زَارَهُ بِزِيَارَه... ثُمَّ وَدَّعَهُ وَ مَضَى إِلَى الْمَدِينَه وَ رَجَعْتُ أَنَا إِلَى الْكُوفَه» (ابن طاووس، فرحه الغری، ص۴۶ - ۴۷).
</ref> در حدیث دیگری جابر از زیارت امام باقر۷ از قبر جدش علی۷ روایت می کند: «امام باقر۷ برای زیارت امیرالمؤمنین۷ به سوی عراق حرکت کرد و من با او بودم و با ما جاندار دیگری جز دو شتر نبود».<ref>«فَخَرَجَ سَلَامُ اللَّهِ عَلَيْهِ مُتَوَجِّهاً إِلَى الْعِرَاقِ لِزِيَارَه أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ۷ وَ أَنَا مَعَهُ وَ لَيْسَ  مَعَنَا ذُو رُوحٍ  إِلَّا النَّاقَتَيْنِ...» (ابن طاووس، إقبال الأعمال، ج۱؛ ص۴۷۰؛ فرحه الغری، ص۴۰).
</ref> 

همچنین امام صادق۷، با وجود محدودیت های بسیار، بارها به زیارت امیرالمؤمنین۷ مشرف شد. صفوان جمال روایت می کند: 

با امام صادق۷ برای دیدار منصور به کوفه رفتیم. امام صادق۷ به من فرمود: «ای صفوان، شتر را بخوابان. اینجا قبر جدم امیرالمؤمنین۷ است». من شتر را خوابانیدم. سپس حضرت پیاده شد و غسل کرد و لباسش را عوض کرد و پابرهنه شد و به من هم فرمود چنین کنم. سپس به سوی قبر علی۷ رفت. <ref>«يَا صَفْوَانُ أَنِخِ الرَّاحِلَه فَهَذَا قَبْرُ جَدِّي أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ۷ فَأَنَخْتُهَا ثُمَّ نَزَلَ فَاغْتَسَلَ وَ غَيَّرَ ثَوْبَهُ وَ تَحَفَّى وَ قَالَ لِيَ افْعَلْ كَمَا أَفْعَلُ ثُمَّ أَخَذَ نَحْوَ الذُّكَوَاتِ» (ابن مشهدی، المزار الکبیر، ص۳۱۷؛ ابن طاووس، فرحه الغری، ص۹۴).
</ref>

در روایت دیگری صفوان می گوید: 

من همراه امام صادق۷ در قادسیه بودم. حضرت فرمود: پیاده شو. پیاده شدم. با حضرت مقدار زیادی راه رفتیم تا به غَریّ (نجف) رسیدیم. حضرت در مقابل ایستاد و خود را به روی قبر انداخت و بر حضرت سلام کرد .<ref>قَالَ : سَارَ وَ أَنَا مَعَهُ فِي الْقَادِسِيَّه حَتَّى أَشْرَفَ عَلَى النَّجَفِ... ثُمَّ قَالَ۷ اعْدِلْ بِنَا قَالَ فَعَدَلْتُ بِهِ فَلَمْ يَزَلْ سَائِراً حَتَّى أَتَى الْغَرِيَّ فَوَقَفَ عَلَى الْقَبْرِ... ثُمَّ خَرَّ عَلَى الْقَبْرِ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ وَ عَلَا نَحِيبُهُ ثُمَّ قَامَ فَصَلَّى أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ وَ فِي خَبَرٍ آخَرَ سِتَّ رَكَعَاتٍ وَ صَلَّيْتُ مَعَهُ وَ قُلْتُ لَهُ يَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ مَا هَذَا الْقَبْرُ قَالَ هَذَا الْقَبْرُ قَبْرُ جَدِّي عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ۸ (شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، ج ۲، ص۵۸۶؛ ثقفی، الغارات، ج۲، ص۸۵۶. مجلسی، روضه المتقین، ج۵، ص۴۰۶، فی الحسن كالصحیح).
</ref> 

در گزارش دیگری آمده است: 

روی عن عبد الله بن عبید قال: رأیت جعفر بن محمّد و عبد الله بن الحسن بالغریّ عند قبر أمیر المؤمنین۷ فأذّن عبد الله و أقام الصّلاه و صلّى مع جعفر۷؛ و سمعت جعفرا یقول: هذا قبر أمیر المؤمنین۷ .<ref>الغارات (ط   الحدیثه)، ج۲، ص۸۵۰ .
</ref>

عبدالله بن عبید روایت می کند: جعفر بن محمد۸و عبدالله بن حسن را در غری نزد قبر امیرالمؤمنین۷ دیدم. عبدالله اجازه گرفت و با امام صادق۷ نماز خواند. شنیدم امام صادق۷ فرمود: این قبر امیرالمؤمنین۷ است.

در گزارش دیگری ابوالفرج هندی می گوید: 

كنت مع أبی عبد الله جعفر بن محمّد۸ حین قدم الى الحیره فقال لیله: أسرجوا لی البغله؛ فركب و أنا معه حتّى انتهینا الى الظّهر، فنزل و صلّى ركعتین ثمّ تنحّى فصلّى ركعتین ثمّ تنحّى و صلّى ركعتین، فقلت: جعلت فداك انّی رأیتك صلّیت فی ثلاث مواضع؟- فقال: أمّا الأوّل فموضع قبر أمیر المؤمنین، و الثّانی موضع رأس الحسین، و الثّالث موضع منبر القائم.<ref>ثقفى، الغارات (ط   الحدیثه)، ج۲، ص۸۵۱ .
</ref>

با امام صادق۷ بودم، زمانی که به حیره تشریف آوردند. یک شب حضرت فرمود: «قاطری برای من زین کنید». سپس حضرت سوار شد و من هم در محضر ایشان بودم تا به پشت کوفه رسیدیم. حضرت پیاده شد و دو رکعت نماز خواند. سپس مسیری را پیمود و سپس دو رکعت نماز خواند و باز مسیری رفتیم و حضرت دو رکعت دیگر خواند. عرض کردم: فدایت شوم، دیدم که در سه جا نماز گزاردید. فرمود: «مکان اول قبر امیرالمؤمنین۷ بود و اما مکان دوم مقام رأس الحسین۷ است و مکان سوم موضع منبر حضرت مهدی/ است».

در گزارش دیگری معلی بن خنیس می گوید: 

با امام صادق۷ در کوفه بودم. حضرت فرمود: «برای من فرشی در صحرا بگسترید». برای حضرت در بیابان فرش انداختم تا کسانی که وعده کرده بود آمدند. حضرت فرمود: «الاغ و قاطر را زین کن و جلو بیفتید». رفتیم تا به غریین رسیدیم. فرمود: «پیاده شوید. این قبر امیرالمؤمنین۷ است».<ref>همان، ج۲، ص۸۵۱ .
</ref>

سید بن طاووس زیارتنامه ای را برای روز هفدهم ربیع الاول نقل می کند که امام صادق۷ با آن امیرالمؤمنین۷ را زیارت کرد: «حَيْثُ حَضَرَ عِنْدَ ضَرِيحِ مَوْلَانَا عَلِيٍّ۷ فِي يَوْمِ سَابِعِ عَشَرَ رَبِيعٍ الْأَوَّل»؛ <ref>ابن مشهدی، المزار الکبیر، ص۲۰۵؛ ابن طاووس، الإقبال الاعمال، ص۸۰؛ شهید اول، المزار، ص۲۷-۳۰ (مرسله).
</ref> «هنگامی که نزد ضریح مولای ما علی۷ در روز هفدهم ربیع الثانی حاضر شد».

امام حسن عسکری۷ از پدرش امام هادی۷ روایت می کند: «زار بها يوم الغدير في السّنه الّتي أشخصه فيها المعتصم»؛<ref>ثقفی، الغارات، ج۲، ص۸۶۰؛ کلینی، الکافی، ج۴، ص۵۶۹.
</ref> «زیارت کرد امیرالمؤمنین۷ را به این زیارت در روز غدیر، در سالی که معتصم حضرت را احضار کرد». 

==== ج) زیارت از منظر فقهای شیعه ====
فقهاى شیعه با استناد به روایات به استحباب زیارت فتوا داده اند. فقیه نامور امامیه، محقق حلى، گفته است: «بر حج گزار مستحب مؤکد است که به زیارت پیامبر اکرم۹ بشتابد».<ref>محقق حلی، شرائع الاسلام، ج۱، ص۲۷۸؛ نجفی، جواهر الکلام، ج۲۰، ص۷۹.
</ref> وى اضافه می کند: «اگر مردم زیارت پیامبر اکرم۹ را ترک کردند، حاکم اسلامى باید آنها را بر زیارت اجبار کند؛ زیرا ترک زیارت آن حضرت موجب جفا به اوست».<ref>شرائع الاسلام، ج۱، ص۲۷۷.
</ref> شیخ طوسى نیز گفته است: «... و كذلك إن تركوا زياره النبى كان على الإمام إجبارهم عليها»؛<ref>طوسی، النهایه، ص۲۸۵؛ طوسی، المبسوط، ج۱، ص۳۸۵.
</ref> «و همچنین اگر زیارت رسول خدا۹ را ترک کنند، بر امام است که آنها را بر زیارت اجبار کند».

این بزرگان به حدیثى استناد کرده اند که این گونه از رسول اکرم۹ نقل شده است: «کسى که براى حج گزاردن به مکه عزیمت کند و مرا زیارت نکند به من جفا کرده است».<ref>نجفی، جواهر الکلام، ج۲۰، ص۵۲.
</ref> شهید ثانى= گفته است: «اگر همگان زیارت آن حضرت را ترک کنند، بزرگ ترین سنت الهى تحقیر و بى ارزش مى شود. از این جهت به مقدارى که این تحقیر و تهاون رفع گردد بر آن اجبار مى شوند».<ref>شهید ثانی، مسالک الافهام، ج۲، ص۳۷۴.
</ref> صاحب جواهر می گوید: «زیارت رسول الله۹...، به ویژه برای حاجیان، مستحب مؤکد است بالاجماع و این استحباب ضروری دین است. به همین دلیل امام باید مردم را به زیارت قبر حضرت رسول۹ - در صورتی که آن را ترک کنند - مجبور کند...».<ref>جواهر الکلام، ج۲۰، ص۷۹-۸۱.
</ref> ایشان همچنین استحباب زیارت فاطمه زهرا۳ را اجماعی و از ضروریات مذهب و دین دانسته و می فرماید: «در اینکه زیارت فاطمه۳ مستحب است، مستحبی مؤکد، هیچ اختلافی نیست (اجماعی است)، بلکه این امر از ضروریات مذهب و بلکه دین است».<ref>همان، ج۲۰، ص۷۹-۸۱.
</ref> صاحب جواهر= درباره استحباب زیارت سایر معصومان: می گوید: «همچنین زیارت ائمه بقیع مستحب است به اجماع یا به ضروت مذهب یا دین که این اجماع یا ضرورت دین و مذهب افزون بر احادیث متواتری است که در این باره وجود دارد».<ref>همان، ج۲۰،، ص۸۷ - ۸۸.
</ref> «از مستحبات مؤکد زیارت امیرالمؤمنین۷ است... و از بعضی اخبار استفاده می شود که ترک زیارت آن حضرت کراهت دارد... و این زیارت در روز غدیر مؤکد است».<ref>همان، ج۲۰، ص۸۹ -۹۰.
</ref> همچنین زیارت امام شهید ابی عبدالله الحسین۷<ref>همان، ج۲۰، ص۹۵-۹۷.
</ref> و زیارت دیگر ائمه معصوم: مستحب مؤکد است.<ref>همان، ج۲۰، ص۹۸-۱۰۱.
</ref> 

برخى فقهاى شیعه گفته اند: «با ادله اربعه - یعنى کتاب، سنت، عقل و اجماع - مى توان رجحان و فضیلت زیارت قبور صلحا، ابرار، متقیان و نیکان را نیز اثبات کرد تا چه رسد به زیارت انبیا، اوصیاى معصوم: و علماى بزرگ. آن گاه به اثبات ادعاى خویش پرداخته اند.<ref>سبزواری، مهذب الاحکام، ج۱۵، ص۳۳.
</ref> امام خمینی= زیارت رسول خدا۹ و ائمه معصوم: در بقیع را از بهترین اعمالِ دارای ثواب بسیار بیان فرموده اند.<ref>امام خمینی، صحیفه حج، ج۱، ص۱۹۱.
</ref> مقام معظم رهبری هم به زیارت توجهی ویژه دارند؛ چنان که یکی از توصیه های همیشگی ایشان به حجاج بهره گیری از زیارت رسول خدا۹ و خاندان ایشان و غنیمت شمردن این فرصت است که در هیچ جای دیگر پیدا نمی شود. ایشان در زمینه زیارت اربعین امام حسین۷ و راهپیمایی آن می فرماید: «غبطه  خودم را نسبت به کار آنها -که ما محروم بودیم، آنها موفق شدند- عرض می کنم».<ref>آیت الله خامنه ای، بیانات در دیدار با بسیجیان کشور، ۰۳/۰۹/۱۳۹۵. 
</ref>