اسرار محرمات احرام: تفاوت میان نسخه‌ها

{{جعبه اطلاعات اعمال

| عنوان = اسرار محرمات احرام

| تصویر = لباس احرام.jpg

| توضیح تصویر = احرام و میقات‌ها

| فیلم = محرمات احرام.mp4

| دسته = مناسک حج

| مربوط به آیین = [[عمره]] و [[حج]]

| مکان = [[حرم مکی]]

| زمان =

| حکم = برای عمره‌گزار و حج‌گزار واجب است

| کفاره =

| پیامد فقهی = حرام شدن برخی از اعمال

| ثواب =

| آداب وابسته = [[غسل]]؛ [[نیت]]؛[[تلبیه]]؛[[لباس احرام|پوشیدن لباس احرام]]؛

| فلسفه و اسرار =

| مفاهیم فقهی وابسته =

| احکام فقهی وابسته = [[محرمات احرام]]؛ مستحباب احرام؛ واجبات احرام

| صفحه فتواهای مراجع =

| جستارهای وابسته = [[میقات]]؛[[محرمات احرام]]

}}'''اَسرار محرمات احرام''' حکمت و چرایی و کارکرد پرهیز از [[محرمات احرام]] است، یعنی اعمال مشخصی که فرد [[محرم (احرام‌گزار)|مُحرِم]] در [[حج]] و [[عمره|عُمره]] نباید انجام دهد وگرنه احرامش باطل خواهد شد. محرمات احرام 25 مورد است که برخی میان زن و مرد مشترک و برخی دیگر ویژه مردان یا [[حج بانوان|زنان]] است.

 

پژوهشگران و منابع اسلامی، اسرار و کارکردهای محرمات احرام را در اصولی چون پیراستگی از تعلقات مادی و فخرفروشی، التزام به صلح و امنیت عمومی، تسلیم محض در برابر پروردگار، و تمرکز بر لذت‌های معنوی خلاصه کرده‌اند؛ اموری که با نفی خودپرستی و برتری‌جویی، زمینه را برای دستیابی به تقوا و همبستگی جامعه اسلامی فراهم می‌سازد.

{{اصلی|احرام}}احرام به معنای این است که [[حج‌گزار]] کارهایی که با اعمال [[حج]] و [[عمره|عُمره]] ناسازگار است، بر خود [[حرام]] می‌شمرَد.<ref>معجم الفاظ الفقه الجعفری، ص۳۳.</ref> نخستین عمل از اعمال [[عمره]] و [[حج]]، [[احرام]] است. انسان باید در یکی از [[میقات|میقات‌‌ها]]، مانند [[مسجد شجره (مدینه)|مسجد شجره]] و [[جحفه]] [[لباس احرام]] پوشیده، [[نیت احرام|نیت]] کرده و [[تلبیه|لبیک]] بگوید.<ref>تفسیر قرطبی، ج۶، ص۳۶؛ کشاف القناع، ج۲، ص۴۷۱.</ref> او با این اعمال، [[احرام|مُحرم]] می‌شود.<ref>المدونة الکبری، ج۱، ص۳۶۰؛ المقنعه، ص۴۳۱-۴۳۲.</ref>

== محرمات احرام ==

== اسرار محرمات احرام ==

گفته شده محرمات احرام، مانع تحقق اهداف و [[اسرار احرام]] هستند.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص136.</ref> [[آیه ۱۹۷ سوره بقره]]، ترک [[محرمات احرام|مُحَرَّمات احرام]] را نشانه تقوا بر‌شمرده است. در حدیثی، سبب تشریع احرام، ورود [[حاجی|حاجیان]] به [[حرم مکی|حَرَم مکی]] بیان شده است.<ref>المحاسن، ج۲، ص۳۳۰؛ من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۱۹۵.</ref>

==== امنیت ====

گفته‌اند که ترک برخی محرمات توسط فرد محرم، موجب امنیت برای هم نوعان و حیوانات و گیاهان است.<ref>نمادها و رمزواره‌های حج، ص358</ref> از همین رو، [[فسوق]] که شامل دروغ، فحش و فخر فروشی است، باید ترک شود تا روح پرخاشگر، مغرور و حق‌گریز انسان اصلاح گردد و زمینه‌ی رفع دشمنی و اختلاف میان مسلمانان و ایجاد اتحاد فراهم شود.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص137.</ref>  همچنین [[جدال]] و برتری‌جویی لفظی در حج بی‌فایده و ناپسند است، زیرا حج محیط عبادت و همبستگی است، نه میدان پافشاری بر خواسته‌های نفسانی و ایجاد دشمنی؛ از این‌رو برخی نویسندگان آن را از عوامل حرمت‌شکنی حرم، کعبه و صاحب بیت دانسته‌اند.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص139.</ref>

==== دوری از لذت‌های مادی و خودپسندی ====

دوری از غیر خدا از دیگر اهداف حج دانسته شده است. در همین مسیر، دوری از [[لذت‌های جنسی]] نیز مطرح می‌شود، چون شهوات از خواسته‌های حیوانی‌اند و با اعمال ملکوتی حج سنخیت ندارند، در حالی که مُحرم در آغاز احرام متعهد شده است بدن خود را مانند اسماعیل تقدیم محبوب کند و به غیر خدا مشغول نشود.<ref name=":0">درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص141.</ref>

افزون بر این، تصرف در بدن مانند [[ناخن گرفتن|گرفتن ناخن]]، [[ازاله مو]]، [[خون برون آوردن|بیرون آوردن خون از بدن]] و [[کشیدن دندان]] در مدت احرام حرام شمرده شده تا انسان از توجه افراطی به بدن خود فاصله بگیرد و از غفلت نسبت به امور اصلی رها شود.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص142.</ref>

همچنین هرگونه آرایش و [[زینت]] برای زن و [[پوشیدن لباس دوخته|لباس دوخته برای مردان]] در حج حرام است. حرمت این امور به معنای لزوم پیراستگی از زینت‌های دنیایی و ایجاد آراستگی معنوی دانسته شده که با هدف ترک خود پرستی و خود‌بینی توسط [[حج‌گزار]] رعایت می‌شود.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص145.</ref>

==== پرهیز از آسایش طلبی ====

پرهیز آقایان از [[پوشاندن سر]] و [[پوشاندن پا|روی پا]] و [[استظلال|قرار گرفتن زیر سایه]] و پرهیز بانوان از [[پوشاندن صورت]] به معنای سرسپردگی و تسلیم در برابر خدا دانسته شده که موجب دوری از فخر فروشی و امتیاز خواهی می‌شود. در سخنی از [[امام علی(ع)]] وجود چنین سختی‌هایی در حج باعث فراهم شدن زمینه های کمال برای انسان بیان شده است.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص143.</ref>

*''' تفسیر قرطبی (الجامع لاحکام القرآن)''': القرطبی (ت. ۶۷۱ق)، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۴۰۵ق.

*''' تذکرة الفقهاء''': العلامة الحلی (ت. ۷۲۶ق)، قم، آل‌ البیت، ۱۴۱۴ق.

*''' السرائر''': ابن ادریس (ت. ۵۹۸ق)، قم، نشر اسلامی، ۱۴۱۱ق.

*'''درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج'''، کمیته اسرار و معارف معاونت امور روحانیون حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت، تهران، مشعر، 1389ش.

*''' فقه الصادق(ع)''': سید محمد صادق روحانی، قم، دار الکتاب، ۱۴۱۳ق.

*''' کشاف القناع''': منصور البهوتی (ت. ۱۰۵۱ق)، تحقیق محمد حسن، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۸ق.

*''' معجم الفاظ الفقه الجعفری''': احمد فتح‌الله، الدمام، ۱۴۱۵ق.

*''' المدونة الکبری''': مالک بن انس (ت. ۱۷۹ق)، مصر، مطبعة السعاده.

*''' المقنعه''': المفید (ت. ۴۱۳ق)، قم، نشر اسلامی، ۱۴۱۰ق.

*''' مختلف الشیعه''': العلامة الحلی (ت. ۷۲۶ق)، قم، النشر الاسلامی، ۱۴۱۲ق.

*''' نمادها و رمزواره‌های حج ( نشانه های الهی در سرزمین وحی ) ''': مجتبی شریفی، تهران، مشعر، بی‌تا.{{پایان}}{{محرمات احرام}}{{حج و عمره}}