قصد قربت: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| (۵ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۳: | خط ۳: | ||
قصد قربت یعنی نیت انسان از انجام یک عمل، نزدیک شدن به خداوند باشد و نیت خود را از هرگونه آلودگی و ناخالصی پاک کند و عمل را تنها برای رضای خدا انجام دهد و ستایش دیگران در او اثر نداشته باشد.<ref>فیض کاشانی، الحقایق، ص۴۱۶.</ref> | قصد قربت یعنی نیت انسان از انجام یک عمل، نزدیک شدن به خداوند باشد و نیت خود را از هرگونه آلودگی و ناخالصی پاک کند و عمل را تنها برای رضای خدا انجام دهد و ستایش دیگران در او اثر نداشته باشد.<ref>فیض کاشانی، الحقایق، ص۴۱۶.</ref> | ||
=== تفاوت | === تفاوت با اخلاص === | ||
اخلاص در عمل است اما قصد قربت مربوط به حوزه نیت و انگیزه انجام دادن عمل است و از این جهت، مقدم بر عمل است. رعایت اخلاص موجب افزایش ارزش هر عمل عبادی میشود ولی رعایت قصد قربت در نیت، موجب صحت انجام عمل عبادی است. | اخلاص در عمل است اما قصد قربت مربوط به حوزه نیت و انگیزه انجام دادن عمل است و از این جهت، مقدم بر عمل است. رعایت اخلاص موجب افزایش ارزش هر عمل عبادی میشود ولی رعایت قصد قربت در نیت، موجب صحت انجام عمل عبادی است. | ||
=== اهمیت === | |||
آیه {{قلم رنگ|سبز|﴿وَ أَتِمُّوا الْحَجَّ وَ الْعُمْرَةَ لِلَّهِ﴾}}<ref>بقره: ۱۹۶.</ref> بیانگر آن است که همه اعمال حج و عمره باید با قصد قربت باشد. همچنین آیه «ولله على الناس حج البیت من استطاع إلیه سبیلاً» بر این معنا دلالت دارد.<ref>آل عمران: ۹۷.</ref> قصد قربت و اخلاص نیز از شروط قبولی حج دانسته شده است.<ref>تهذیب، ج ۵، ص ۴۶۳ ؛ ثواب الاعمال، ص ۱۰۸ و ۱۱۶.</ref> | |||
== قصد ریا در نیت == | |||
ریا از موانع اخلاص و در مقابل آن است و به انجام عمل با انگیزه خودنمایی در برابر مردم گفته میشود.<ref name=":0">مکه و مدینه در آینه آیات قرآن، ص368.</ref> قرآن کریم از ریا نهی کرده و آن را موجب بیاثر شدن عمل دانسته است.<ref>بقره: ۲۶۴.</ref> «سُمعه» نیز به معنای مطرح کردن عمل نزد دیگران و رساندن آن به گوش مردم با هدف جلب توجه آنان است. در عبادات، اگر ریا یا سمعه در هنگام انجام عمل و در نیت عبادت دخالت داشته باشد، با قصد قربت ناسازگار است و میتواند موجب بطلان عمل شود<ref>مکه و مدینه در آینه آیات قرآن، ص368.</ref> | |||
== قصد قربت در حج == | == قصد قربت در حج == | ||
حاجی باید در تمام مراحل حج، از آغاز سفر تا بازگشت، نیت خود را بر قرب الهی و انجام تکلیف شرعی استوار کند و از آمیختن این سفر عبادی با انگیزههایی مانند تفریح، سیاحت و جهانگردی پرهیز کند.<ref>جوادی آملی، ادب فنای مقربان، ج۱، ص۱۲۷.</ref> چراکه تنها در صورت | رعایت قصد قربت در طول سفر حج توصیه شده و گفتهاند حاجی باید در تمام مراحل حج، از آغاز سفر تا بازگشت، نیت خود را بر قرب الهی و انجام تکلیف شرعی استوار کند و از آمیختن این سفر عبادی با انگیزههایی مانند تفریح، سیاحت و جهانگردی پرهیز کند.<ref>جوادی آملی، ادب فنای مقربان، ج۱، ص۱۲۷.</ref> چراکه تنها در صورت ارائه خالصانه عمل، پذیرفته شده و پاداش داده میشود.<ref>طبرسی، مجمع البیان، ج۱، ص۳۸۹.</ref> در قرآن، ضمن گزارش دعای ابراهیم و اسماعیل(ع) پس از بنای کعبه، از درخواست آنان برای پذیرش عملشان با تعبیر «رَبَّنا تَقَبَّلْ مِنّا» یاد شده است<ref>ابوالفتوح رازی، روض الجنان، ج۲، ص۱۶۹.</ref>؛ تعبیری که در کنار درخواست پذیرش، بیانگر تواضع آنان و ناچیز شمردن عمل خود در مقام بندگی دانسته شده است.<ref>طباطبایی، المیزان، ج۱، ص۲۸۳.</ref> | ||
در قرآن، ضمن گزارش دعای ابراهیم و اسماعیل(ع) پس از بنای کعبه، از درخواست آنان برای پذیرش عملشان | |||
امام صادق(ع) بر پاکی نیت و زدودن دل از هر چیز غیر الهی در هنگام نیت حج تأکید کرده است.<ref>مصباح الشریعه، ص163؛ مستدرک الوسائل، ج10، ص172.</ref> | |||
| خط ۱۹: | خط ۲۴: | ||
حقیقت اخلاص آن است که نیت انسان از هرگونه شرک خفی و جلی پاک باشد؛ چنانچه، قرآن می فرماید: (وَ إِنَّ لَكُمْ فِي الْأَنْعامِ لَعِبْرَةً نُسْقِيكُمْ.…).<ref>مؤمنون: ۲۱.</ref> شیر خالص آن است که نه رگه های خون در آن باشد و نه اثری از آلودگی درون شکم؛ صاف و پاک و بدون غل و غش باشد. نیت و عمل خالص نیز همین گونه است؛ باید هیچ انگیزه ای جز انگیزه اله بر آن حاکم نشود.<ref>فیض کاشانی، المحجة البیضاء، ج۸ ، ص۱۲۸.</ref> | حقیقت اخلاص آن است که نیت انسان از هرگونه شرک خفی و جلی پاک باشد؛ چنانچه، قرآن می فرماید: (وَ إِنَّ لَكُمْ فِي الْأَنْعامِ لَعِبْرَةً نُسْقِيكُمْ.…).<ref>مؤمنون: ۲۱.</ref> شیر خالص آن است که نه رگه های خون در آن باشد و نه اثری از آلودگی درون شکم؛ صاف و پاک و بدون غل و غش باشد. نیت و عمل خالص نیز همین گونه است؛ باید هیچ انگیزه ای جز انگیزه اله بر آن حاکم نشود.<ref>فیض کاشانی، المحجة البیضاء، ج۸ ، ص۱۲۸.</ref> | ||
== در زیارت == | |||
همچنین در برخی روایات، پاداش زیارت رسول خدا۹ یا امیرالمؤمنین۷ یا امام حسن۷ و امام حسین۷ با قصد قربت، بهشت دانسته شده است.<ref>مفید، کتاب المزار، ص۱۹.</ref>اهل سنت یکی از آداب زیارت رسول خدا۹ را اخلاص در نیت و تقرب به پروردگار بیان کرده و اخلاص در زیارت مسجدالنبی را مستحب دانسته اند.<ref>سمهودی، وفاء الوفا، ج۴، ص۵۲۹.</ref> | |||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||