فضایل مسجدالحرام: تفاوت میان نسخه‌ها

{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی

}}'''فضایل مسجدالحرام''' مجموعه‌ای از ویژگی‌ها و فضیلت‌های دینی [[مسجدالحرام]] است که در [[قرآن]] و روایات به آنها اشاره شده است. مسجدالحرام در شهر [[مکه]] قرار دارد و [[کعبه]]، قبله مسلمانان، در آن واقع شده است. [[طواف]] از اعمال [[حج]] و [[عمره]] است که در این مسجد و پیرامون کعبه انجام می‌شود. [[حجرالاسود]]، [[مقام ابراهیم]]، [[مسعی]] و [[زمزم]] نیز از مکان‌ها و آثار مهم مرتبط با مسجدالحرام‌اند.

از فضائل مسجدالحرام می‌توان به جایگاه ویژه آن در میان مساجد، قرار گرفتن کعبه در آن، ارتباط آن با [[مناسک حج]] و [[اعمال عمره تمتع|عمره]] و برخورداری از حرمت و امنیت ویژه اشاره کرد. در قرآن نیز احکام و محدودیت‌هایی درباره حضور مشرکان در مسجدالحرام و آبادانی آن بیان شده است.[[پرونده:مسجد_الحرام_۳.jpeg|بندانگشتی|تصویری از آخرین توسعه‌های مسجد الحرام در دوره [[آل سعود]].]]

== جایگاه ویژه و حرمت مسجدالحرام ==

{{اصلی|مسجدالحرام}}مسجدالحرام به سبب قرار گرفتن [[کعبه]] در آن، جایگاه ویژه‌ای در میان اماکن اسلامی دارد. کعبه قبله مسلمانان است و طواف به دور آن در مسجدالحرام انجام می‌شود. بخش‌هایی از [[مناسک حج]] و [[اعمال عمره تمتع|عمره]] نیز در این مسجد انجام می‌گیرد. مسجد الحرام در طول تاریخ از جایگاه ویژه‌ای نزد حکومت‌‌های اسلامی برخوردار بوده<ref>تاريخ مكه، احمد السباعى، ص ١۵٩ .</ref> و شامل [[حجر الاسود]]، [[مقام ابراهیم]]، [[مسعی]] و [[زمزم]] است.<ref>الكعبة المعظمة و الحَرَمان الشريفان، ص ١٠۴ .</ref>

در قرآن، [[مسجدالحرام]] از مکان‌های دارای حرمت ویژه معرفی شده است. بر اساس برخی آیات، مشرکان از نزدیک شدن به مسجدالحرام منع شده‌اند<ref name=":0">سوره توبه ، آیه 28 .</ref> و مشارکت آنان در آبادانی مساجد نیز مورد نهی قرار گرفته است.<ref name=":1">سوره توبه ، آیه 17 .</ref> این احکام در برخی منابع، در ارتباط با جایگاه خاص مسجدالحرام بررسی شده‌اند.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 162 .</ref>

در منابع اسلامی، برای حضور در مسجدالحرام [[آداب الحرمین|آداب و احکام]] ویژه‌ای بیان شده است. از جمله، رعایت طهارت و توجه به حرمت این مکان مورد تاکید قرار گرفته است.<ref>جامع احادیث الشیعه، ج11، ص272-276.</ref><ref>الکافی، ج۴، ص۳۶۶؛ الجامع للشرایع، ص۲۳۰؛ جامع احادیث الشیعه، ج۱۰، ص۱۷۳.</ref>[[پرونده:مسجد-الحرام-قبل-از-توسعه-ملک-فهد.jpg|بندانگشتی|مسجدالحرام قبل از توسعه ملک فهد.<ref>«[https://twitter.com/makkahhistory11/status/1299967917459558402/photo/1 صورتان فريدتان للحرم المكی]»، صفحه مکة التاریخ و الصورة در توییتر.</ref>]]

بر اساس برخی آیات قرآن، اگر فردی که از ورود به مسجدالحرام منع شده است به آن پناه ببرد، تا زمانی که درصدد جنگ و تعرض نباشد، باید به پناهندگی او احترام گذاشته شود.<ref>سوره بقره ، آیه 191 .</ref>

برخی محققان با اشاره به پیشینه تاریخی [[مسجدالحرام]]، آن را فراتر از محل عبادت و مرکز مشترک میان تمام انبیا در شعار توحید و مبارزه با شرک دانسته‌اند. آنان با استناد به آیاتی که تصدی و تولیت مسجدالحرام را به پرهیزکاران<ref>سوره انفال ، آیه 34 .</ref> و کسانی که تنها از خدا می‌ترسند<ref>سوره توبه ، آیه 17 و 18 .</ref> نسبت می‌دهد، معتقدند افرادی که با شرک و مشرکان پیوند داشته‌اند، نمی‌توانند عهده‌دار مدیریت آن باشند.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 163 .</ref>

 

با توجه به جایگاه ویژه مسجد الحرام در مبارزه با شرک، سِر استحباب ورود از [[باب بنی‌شیبه|باب بنی شیبه]]<ref>من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۲۳۸؛ جامع احادیث الشیعه، ج۱۰، ص۴۲۲؛ احیاء علوم الدین، ج۳، ص۶۶.</ref> نیز روشن می‌شود زیرا آنگاه که [[بت‌پرستی در حجاز|بت هبل]] به دست [[امام علی (ع)|علی (ع)]] از [[کعبه]] پایین آورده و شکسته شد؛ به دستور [[پیامبر (ص)]] در آن مکان دفن گردید تا حاجیان به هنگام ورود به وادی توحید نخست شرک را در زیر پای خود لگد مال کنند.<ref>الحج و العمره، ص48، ح 109 .</ref>

* '''تاریخ مکه: از آغاز تا پایان دولت شرفای مکه (1344ق)''': احمد سباعی، مترجم رسول جعفریان، تهران، مشعر، 1385ش.

* '''جامع احادیث الشیعه''': اسماعیل معزی ملایری، قم، المطبعة العلمیه، ۱۳۹۹ق.

* '''الجامع للشرایع''': یحیی بن سعید الحلی (م.۶۹۰ق.)، به کوشش گروهی از فضلاء، قم، سید الشهداء، ۱۴۰۵ق.

* '''الحج و العمرة فی الکتاب و السنه''': ری شهری، قم، دار الحدیث، ۱۳۷۶ش.

* '''الکافی''': الکلینی (م.۳۲۹ق.)، به کوشش غفاری، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۷۵ش.{{پایان}}{{حج و عمره}}