حدیث شبلی: تفاوت میان نسخهها
| (۹ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''حدیث شبلی'''، متن گفتاری است منسوب به [[امام سجاد(ع)]] که امام در آن برخی [[اسرار حج|اسرار عرفانی حج]] را شرح میدهد. شبلی صوفی | '''حدیث شبلی'''، متن گفتاری است منسوب به [[امام سجاد(ع)]] که امام در آن برخی [[اسرار حج|اسرار عرفانی حج]] را شرح میدهد. | ||
شبلی صوفی قرن سوم و چهارم هجری بود که پس از کنارهگیری از [[بنیعباس|دربار عباسی]] به زهد و عرفان روی آورد و شاگرد جنید بغدادی شد. | |||
این روایت نخستینبار در قرن دوازدهم در کتاب التحفة السنية نقل شده و شهرت زیادی دارد اما برخی در اصالت آن تردید کرده و منشأ آن را در متون صوفیانه پیش از آن میدانند. | |||
== شبلی == | == شبلی == | ||
| خط ۱۰: | خط ۱۴: | ||
کشف المحجوب، ج 1، ص 221.</ref>و از شاگردان جنید بغدادی بود.<ref>جست و جو در تصوف ایران، ص 154.</ref> او حدود شش سال نزد جنید تعلیم دید و سپس در زهد و عرفان مشهور شد.<ref>تذکره الاولیاء، ج 1، ص 515-516.</ref> دربارهٔ مذهب او اختلاف نظر وجود دارد؛ برخی وی را [[مالکی]]<ref>تاریخ بغداد، ج 16، ص 568. | کشف المحجوب، ج 1، ص 221.</ref>و از شاگردان جنید بغدادی بود.<ref>جست و جو در تصوف ایران، ص 154.</ref> او حدود شش سال نزد جنید تعلیم دید و سپس در زهد و عرفان مشهور شد.<ref>تذکره الاولیاء، ج 1، ص 515-516.</ref> دربارهٔ مذهب او اختلاف نظر وجود دارد؛ برخی وی را [[مالکی]]<ref>تاریخ بغداد، ج 16، ص 568. | ||
طبقات الصوفیه، ج1، ص 448.</ref> و برخی دیگر شیعه دانستهاند.<ref>مجالس المومنین، ج 2ف ص 32. | طبقات الصوفیه، ج1، ص 448.</ref> و برخی دیگر [[شیعه]] دانستهاند.<ref>مجالس المومنین، ج 2ف ص 32. | ||
روضات الجنات، ج 2، ص 231. | روضات الجنات، ج 2، ص 231. | ||
| خط ۲۰: | خط ۲۴: | ||
وفیات الاعیان، ج 2، ص 276.</ref> | وفیات الاعیان، ج 2، ص 276.</ref> | ||
== حدیث شبلی == | == حدیث شبلی == | ||
حدیث شبلی روایتی منسوب به [[امام زینالعابدین(ع)]] است که در آن امام در گفتوگوی با شبلی، [[اسرار حج|اسرار]] و معانی باطنی اعمال حج را بیان میکند. این روایت نخستینبار در قرن دوازدهم قمری در کتاب التحفة السنية تألیف سید عبدالله جزائری نقل شده و محدث نوری آن را در مستدرک الوسائل نقل کرده | حدیث شبلی روایتی منسوب به [[امام سجاد(ع)|امام زینالعابدین(ع)]] است که در آن امام در گفتوگوی با شبلی، [[اسرار حج|اسرار]] و معانی باطنی اعمال [[حج]] را بیان میکند. | ||
این روایت نخستینبار در قرن دوازدهم قمری در کتاب التحفة السنية تألیف سید عبدالله جزائری (درگذشت: ۱۱۷۳ق) نقل شده و محدث نوری آن را در مستدرک الوسائل نقل کرده است؛ اما گفته شده به دلیل نبود در منابع کهن و نقل مُرسَل،{{یادداشت|حدیث مُرسَل، اصطلاحی در علم حدیث و به معنای ذکر نشدن نام راوی در سند روایت است.}} انتساب آن به امام سجاد(ع) مورد تردید است و منشأ آن در متون عرفانی صوفیه میباشد.<ref>حج و عمره در قرآن و حدیث، ص285. | |||
حدیث شبلی در اسرار حج روایت شیعیان یا حکایت صوفیان، ص1.</ref> | حدیث شبلی در اسرار حج روایت شیعیان یا حکایت صوفیان، ص1.</ref> | ||
| خط ۳۲: | خط ۳۸: | ||
== مضمون حدیث == | == مضمون حدیث == | ||
حدیث شبلی به اعمال حج و مفاهیم اخلاقی و عرفانی آن میپردازد که به صورت کلی شامل موضوعات زیر است: | |||
==== اسرار میقات و مناسک آن ==== | ==== اسرار میقات و مناسک آن ==== | ||
| خط ۳۸: | خط ۴۴: | ||
==== اسرار ورود به حرم و اعمال مکه ==== | ==== اسرار ورود به حرم و اعمال مکه ==== | ||
در این بخش، ورود به حرم<ref>برسی اسرار حج در حدیث شبلی از منظر آیات و روایات، ص 78.</ref>، [[طواف]]<ref>برسی اسرار حج در حدیث شبلی از منظر آیات و روایات، ص 90.</ref>، [[استلام]] حجرالاسود<ref>برسی اسرار حج در حدیث شبلی از منظر آیات و روایات، ص 94.</ref>، مقام ابراهیم<ref>برسی اسرار حج در حدیث شبلی از منظر آیات و روایات، ص 100.</ref>، نوشیدن [[زمزم|آب زمزم]]<ref>برسی اسرار حج در حدیث شبلی از منظر آیات و روایات، ص 112.</ref>، و [[سعی]] بین [[صفا و مروه]] <ref>برسی اسرار حج در حدیث شبلی از منظر آیات و روایات، ص 115.</ref>از منظر عرفانی بررسی میشود؛ این اعمال نشانههایی از شناخت صاحب خانه<ref>برسی اسرار حج در حدیث شبلی از منظر آیات و روایات، ص 85.</ref> | در این بخش، ورود به حرم<ref>برسی اسرار حج در حدیث شبلی از منظر آیات و روایات، ص 78.</ref>، [[طواف]]<ref>برسی اسرار حج در حدیث شبلی از منظر آیات و روایات، ص 90.</ref>، [[استلام]] حجرالاسود<ref>برسی اسرار حج در حدیث شبلی از منظر آیات و روایات، ص 94.</ref>، مقام ابراهیم<ref>برسی اسرار حج در حدیث شبلی از منظر آیات و روایات، ص 100.</ref>، نوشیدن [[زمزم|آب زمزم]]<ref>برسی اسرار حج در حدیث شبلی از منظر آیات و روایات، ص 112.</ref>، و [[سعی]] بین [[صفا و مروه]] <ref>برسی اسرار حج در حدیث شبلی از منظر آیات و روایات، ص 115.</ref>از منظر عرفانی بررسی میشود؛ این اعمال نشانههایی از شناخت صاحب خانه<ref>برسی اسرار حج در حدیث شبلی از منظر آیات و روایات، ص 85.</ref> و پیمان بندگی<ref>برسی اسرار حج در حدیث شبلی از منظر آیات و روایات، ص 94.</ref> است. | ||
==== اسرار وقوف در مشاعر مقدس ==== | ==== اسرار وقوف در مشاعر مقدس ==== | ||
در این حدیث همچنین به وقوف در منا<ref>برسی اسرار حج در حدیث شبلی از منظر آیات و روایات، ص 126.</ref>، [[وقوف به عرفات|عرفات]]<ref>برسی اسرار حج در حدیث شبلی از منظر آیات و روایات، ص 130.</ref>، [[مشعر]]<ref>برسی اسرار حج در حدیث شبلی از منظر آیات و روایات، ص 155.</ref> و اعمال مربوط به آنها پرداخته | در این حدیث همچنین به وقوف در منا<ref>برسی اسرار حج در حدیث شبلی از منظر آیات و روایات، ص 126.</ref>، [[وقوف به عرفات|عرفات]]<ref>برسی اسرار حج در حدیث شبلی از منظر آیات و روایات، ص 130.</ref>، [[مشعر]]<ref>برسی اسرار حج در حدیث شبلی از منظر آیات و روایات، ص 155.</ref> و اعمال مربوط به آنها پرداخته و هر عمل با ذکر مفهوم اخلاقی یا معرفتی همراه شده است؛ مانند خروج از خودخواهی<ref>برسی اسرار حج در حدیث شبلی از منظر آیات و روایات، ص 126.</ref>، ایثار<ref>برسی اسرار حج در حدیث شبلی از منظر آیات و روایات، ص 162.</ref>، و آغاز حرکتی تازه در مسیر بندگی.<ref>برسی اسرار حج در حدیث شبلی از منظر آیات و روایات، ص 177.</ref> | ||
برخی برآنند که امام سجاد(ع) در این حدیث چهار مرحله از تهذیب نفس در اخلاق اسلامی را که با عنوان مرابطه شناخته میشود شرح میدهد.<ref>برسی اسرار حج در حدیث شبلی از منظر آیات و روایات، ص 35.</ref> این مراحل عبارتند از: مشارطه (شرط بستن با نفس)<ref>برسی اسرار حج در حدیث شبلی از منظر آیات و روایات، ص 40.</ref>، مراقبه (نظارت بر رفتار)<ref>برسی اسرار حج در حدیث شبلی از منظر آیات و روایات، ص 35.</ref>، محاسبه (ارزیابی اعمال)<ref>برسی اسرار حج در حدیث شبلی از منظر آیات و روایات، ص 38.</ref> و معاتبه (سرزنش و اصلاح نفس).<ref>برسی اسرار حج در حدیث شبلی از منظر آیات و روایات، ص 41.</ref> | برخی برآنند که امام سجاد(ع) در این حدیث چهار مرحله از تهذیب نفس در اخلاق اسلامی را که با عنوان مرابطه شناخته میشود شرح میدهد.<ref>برسی اسرار حج در حدیث شبلی از منظر آیات و روایات، ص 35.</ref> این مراحل عبارتند از: مشارطه (شرط بستن با نفس)<ref>برسی اسرار حج در حدیث شبلی از منظر آیات و روایات، ص 40.</ref>، مراقبه (نظارت بر رفتار)<ref>برسی اسرار حج در حدیث شبلی از منظر آیات و روایات، ص 35.</ref>، محاسبه (ارزیابی اعمال)<ref>برسی اسرار حج در حدیث شبلی از منظر آیات و روایات، ص 38.</ref> و معاتبه (سرزنش و اصلاح نفس).<ref>برسی اسرار حج در حدیث شبلی از منظر آیات و روایات، ص 41.</ref> | ||
| خط ۳۵۶: | خط ۳۶۲: | ||
*'''دیوان ناصر خسرو'''، قبادیانی، ناصر خسرو، تهران-ایران، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی، بی تا. | *'''دیوان ناصر خسرو'''، قبادیانی، ناصر خسرو، تهران-ایران، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی، بی تا. | ||
*'''برسی اسرار حج در حدیث شبلی از منظر آیات و روایات'''، حسینی، داوود، تهران-ایران، مشعر، 1400. | *'''برسی اسرار حج در حدیث شبلی از منظر آیات و روایات'''، حسینی، داوود، تهران-ایران، مشعر، 1400. | ||
[[رده:اسرار حج]] | |||
[[رده:مقالههای آماده ترجمه]] | |||
[[رده:مقالههای تکمیلشده]] | |||