اقامت در مکه: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''اقامت در مکه''' [[مجاورت]] یا سکونت دائم و همیشگی در [[مکه]] را گویند؛ به این معنی که افرادی مکه را به عنوان وطن همیشگی خود قرار داده باشند.
+'''اقامت در مکه،''' [[مجاورت]] یا سکونت دائم در [[مکه]] را گویند؛ به این معنی که افرادی مکه را به عنوان وطن همیشگی خود قرار داده باشند. مشهور علمای امامیه طبق برخی از روایات حکم به [[مکروه|کراهت]] اقامت در مکه داده‌اند، اما عده‌ای حکم به [[مستحب|استحباب]] اقامت داده‌اند.
-مشهور علمای امامیه طبق برخی از روایات حکم به [[مکروه|کراهت]] اقامت در مکه داده‌اند، اما عده‌ای حکم به [[مستحب|استحباب]] اقامت داده‌اند.
+[[حکم تکلیفی]] اقامت در مکه در میان فقهای اهل سنت نیز مورد اختلاف نظر است، پیشوایان [[حنفیه]] و [[مالکیه]] حکم به کراهت داده‌اند؛ اما برخی [[شافعیان]] و [[حنفیان]]، مجاورت در مکه را در صورتی که گمان ارتکاب گناه و بی‌حرمتی به [[کعبه|خانه خدا]] نباشد، [[مستحب]] می‌دانند.
-[[حکم تکلیفی]] اقامت در مکه در میان فقهای اهل سنت نیز مورد اختلاف نظر است، پیشوایان [[حنفیه]] و [[مالکیه]] حکم به کراهت داده‌اند. در برابر، برخی [[شافعیان]] و [[حنفیان]] به استحباب مجاورت در مکه جز در صورتی که گمان ارتکاب گناه و بی‌حرمتی به [[کعبه|خانه خدا]] باشد، باور دارند.
+==مقصود از اقامت==
-==مقصود از اقامت==
+مقصود از اقامت در مکه، سکونت گزیدن در آن به عنوان وطن همیشگی است که در بسیاری از منابع فقهی و غیر فقهی، با تعبیر «مجاورت در مکه» آمده است.<ref>المبسوط، ج1، ص385؛ المجموع، ج8، ص278؛ تحریر الاحکام، ج2، ص115.</ref> مقصود از اقامت، اعم از سکونت موقت و دائم (تَوَطُّن) است؛<ref>المختصر النافع، ج1، ص98؛ ارشاد الاذهان، ج1، ص337؛ کفایة الاحکام، ج1، ص363.</ref> اما در کاربرد فقیهان، اقامت و مجاورت به یک معنا است.<ref>نک: المعتبر، ج2، ص799؛ مجمع الفائده، ج6، ص36؛ ج7، ص387.</ref>
-واژه اقامت از ریشه «ق ـ و ـ م» به معنای ثابت شدن، ادامه دادن و جای گزیدن است.<ref>العین، ج5، ص232؛ الصحاح، ج5، ص2016-2017، «قوم. </ref> مقصود از اقامت در مکه، سکونت گزیدن در آن به عنوان وطن همیشگی است که در بسیاری از منابع فقهی و غیر فقهی، با تعبیر «مجاورت در مکه» آمده است.<ref>المبسوط، ج1، ص385؛ المجموع، ج8، ص278؛ تحریر الاحکام، ج2، ص115.</ref> مقصود از اقامت، اعم از سکونت موقت و دائم (توطن) است؛<ref>المختصر النافع، ج1، ص98؛ ارشاد الاذهان، ج1، ص337؛ کفایة الاحکام، ج1، ص363.</ref> اما در کاربرد فقیهان، اقامت و مجاورت به یک معنا است.<ref>نک: المعتبر، ج2، ص799؛ مجمع الفائده، ج6، ص36؛ ج7، ص387.</ref>
+واژه اقامت از ریشه «ق ـ و ـ م» به معنای ثابت شدن، ادامه دادن و جای گزیدن است.<ref>العین، ج5، ص232؛ الصحاح، ج5، ص2016-2017، «قوم».</ref>
 ==پیشینه اقامت در مکه==
-بر پایه منابع تاریخی و حدیثی، پیشینه اقامت در [[مکه]] به گذشته دور می‌رسد. گزارش شده که [[حضرت آدم(ع)]] پس از هبوط به زمین، به فرمان خدا [[کعبه]] را بنا نهاد و [[مناسک حج]] را در مکه و سرزمین [[منا]] به جا آورد.<ref>اخبار مکه، ازرقی، ج1، ص36-37؛ من لا یحضره الفقیه، ج2، ص229؛ تاریخ مکة المشرفه، ص26-27.</ref> همچنین [[حضرت ابراهیم(ع)]] به فرمان خداوند، همسرش‌ [[هاجر]] و فرزندش [[حضرت اسماعیل|اسماعیل]] را در مکه و جوار کعبه ساکن کرد تا زمینه بازسازی کعبه و آباد شدن مکه فراهم شود.<ref>سوره ابراهیم، آیه ۳۷.</ref> عالمان بسیاری سال‌ها در مکه اقامت گزیدند و به «[[جارالله]]» مشهور شدند.
+بر پایه منابع تاریخی و حدیثی، پیشینه اقامت در [[مکه]] به گذشته دور می‌رسد. گزارش شده که [[حضرت آدم(ع)]] پس از هبوط به زمین، به فرمان خدا [[کعبه]] را بنا نهاد و [[مناسک حج]] را در مکه و سرزمین [[منا]] به جا آورد.<ref>اخبار مکه، ازرقی، ج1، ص36-37؛ من لا یحضره الفقیه، ج2، ص229؛ تاریخ مکة المشرفه، ص26-27.</ref> همچنین [[حضرت ابراهیم(ع)]] به فرمان خدا، همسرش‌ [[هاجر]] و فرزندش [[حضرت اسماعیل|اسماعیل]] را در مکه و جوار کعبه ساکن کرد تا زمینه بازسازی کعبه و آباد شدن مکه فراهم شود.<ref>سوره ابراهیم، آیه ۳۷.</ref> عالمان بسیاری سال‌ها در مکه اقامت گزیدند و به «[[جارالله]]» مشهور شدند.{{مدرک}}
 ==نظر فقهای شیعه ==
-فقهای امامی دارای دو دیدگاه مشهور و غیرمشهور هستند.
+فقیهان شیعه درباره اقامت در مکه دارای دو دیدگاه مشهور و غیرمشهور هستند.
 ====دیدگاه مشهور====
+بر پایه دیدگاه مشهور فقیهان امامی،<ref>الدروس، ج1، ص471؛ مدارک الاحکام، ج8، ص271؛ کفایة الاحکام، ج1، ص360.</ref> مجاورت (اقامت) در مکه مکروه است.<ref>المبسوط، ج1، ص385؛ تذکرة الفقهاء، ج8، ص447؛ جواهر الکلام، ج20، ص70.</ref> پشتوانه آنان، روایاتی از [[امام صادق(ع)]] است<ref>الکافی، ج4، ص۲۲۷ و 230؛ التهذیب، ج5، ص۴۲۰ و 448؛ من لا یحضره الفقیه، ج2، ص252 و ۲۵۴.</ref> که بر اقامت نکردن در مکه و بیرون رفتن از آن، پس از ادای [[حج]] تأکید کرده است. همچنین برخی روایات از سیره [[حضرت محمد (ص)|پیامبر گرامی(ص)]] در بیرون آمدن از مکه پس از ادای مناسک حج حکایت دارند.<ref>من لا یحضره الفقیه، ج2، ص194؛ علل الشرایع، ج2، ص446.</ref> گزارش شده که [[حضرت علی(ع)]] از آن‌رو که [[پیامبر(ص)]] از مکه مهاجرت کرده بود، هیچ‌گاه شب را در مکه سپری نمی‌کرد.<ref>نک: بحار الانوار، ج96، ص82.</ref>
-بر پایه دیدگاه مشهور فقیهان امامی،<ref>الدروس، ج1، ص471؛ مدارک الاحکام، ج8، ص271؛ کفایة الاحکام، ج1، ص360.</ref> مجاورت (اقامت) در مکه مکروه است.<ref>المبسوط، ج1، ص385؛ تذکرة الفقهاء، ج8، ص447؛ جواهر الکلام، ج20، ص70.</ref> پشتوانه آنان، روایاتی از [[امام صادق(ع)]] است که <ref>الکافی، ج4، ص230؛ التهذیب، ج5، ص448.</ref><ref>التهذیب، ج5، ص420.</ref><ref>الکافی، ج4، ص227؛ من لا یحضره الفقیه، ج2، ص252.</ref><ref>الکافی، ج4، ص230؛ من لا یحضره الفقیه، ج2، ص254.</ref>که بر اقامت نکردن در مکه و بیرون رفتن از آن، پس از ادای [[حج]] تاکید کرده است. همچنین برخی روایات از سیره [[حضرت محمد (ص)|پیامبر گرامی(ص)]] در بیرون آمدن از مکه پس از ادای مناسک حج حکایت دارند.<ref>من لا یحضره الفقیه، ج2، ص194؛ علل الشرایع، ج2، ص446.</ref> گزارش شده که [[حضرت علی(ع)]] از آن‌رو که [[پیامبر(ص)]] از مکه مهاجرت کرده بود، هیچ‌گاه شب را در مکه سپری نمی‌کرد.<ref>نک: بحار الانوار، ج96، ص82.</ref>
+در روایات و منابع فقهی، چندین حکمت‌ برای این کراهت یاد شده است؛ از جمله: پدیدار شدن قساوت قلب به سبب اقامت در مکه،<ref>علل الشرایع، ج2، ص446؛ المقنعه، ص444.</ref> قبح بیشتر ارتکاب گناه در مکه در مقایسه با مکان‌های دیگر،<ref>الدروس، ج1، ص471؛ وسائل الشیعه، ج13، ص231-232؛ جواهر الکلام، ج20، ص70.</ref> بیرون شدن اجباری (هجرت) پیامبر(ص) از مکه،<ref>علل الشرایع، ج2، ص446.</ref> از میان رفتن حرمت مکه بر اثر حضور مداوم در آن،<ref>نک: مسالک الافهام، ج2، ص380.</ref> لزوم تداوم اشتیاق به حضور در مکه، و پرهیز از ملالت بر اثر اقامت در آن.<ref>الکافی، ج4، ص230؛ من لا یحضره الفقیه، ج2، ص254.</ref>
-در روایات و منابع فقهی، چندین حکمت‌ برای این کراهت یاد شده است؛ از جمله: پدیدار شدن قساوت قلب به سبب اقامت در مکه،<ref>علل الشرایع، ج2، ص446؛ المقنعه، ص444.</ref> قبح بیشتر ارتکاب گناه در مکه در مقایسه با مکان‌های دیگر،<ref>الدروس، ج1، ص471؛ وسائل الشیعه، ج13، ص231-232؛ جواهر الکلام، ج20، ص70.</ref> بیرون شدن اجباری (هجرت) پیامبر(ص) از مکه،<ref>علل الشرایع، ج2، ص446.</ref> از میان رفتن حرمت مکه بر اثر حضور مداوم در آن،<ref>نک: مسالک الافهام، ج2، ص380.</ref> لزوم تداوم اشتیاق به حضور در مکه، و پرهیز از ملالت بر اثر اقامت در آن.<ref>الکافی، ج4، ص230؛ من لا یحضره الفقیه، ج2، ص254.</ref>
 ====دیدگاه غیرمشهور====