کاربر:Salar/صفحه تمرین۲: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| (۲۴ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''اغوات''' (خواجگان حرم نبوی)، لقبی برای خواجگان در حرمسراها و دربار پادشاهان و همچنین خادمان خواجه [[حرمین]]. در سده یازدهم هجری، «اغوات» برای خادمان خواجه حرم و «آغا» برای شیخ حرم نبوی به کار میرفت. این خواجگان از برخی کشورهای ماوراءالنهر، هند و بیشتر از [[حبشه]] و آفریقا آورده میشدند. | |||
نورالدین زنگی (د. ۵۶۹ق) و صلاحالدین ایوبی (د. ۵۸۹ق) را نخستین بهکارگیرنده اغوات در [[مسجد النبی|مسجدالنبی]] دانستهاند. اغوات دارای رتبهبندی و وظایف متفاوتی در حرمین بودند؛ از جمله حراست و نگهبانی مسجد در روز و شب، خدمت در حجره نبوی و خدمات عمومی مانند نظافت مسجد و خاموش کردن چراغها پس از نماز عشاء. | |||
همچنین در مسجد النبی سکویی به نام [[دکه الاغوات|دکة الاغوات]] هست که گفته شده محل استقرار و نیایش اغوات بوده و ورود دیگران به آن ممنوع بود. [[محراب شیخالحرم(اغوات)|محراب شیخ الحرم]] در دکة الاغوات نیز یکی از [[محرابهای مسجدالنبی|محرابهای ششگانه مسجدالنبی]] است و شیخ الحرم [[تراویح|نماز تراویح]] را در آنجا اقامه میکرد. | |||
از دوره حکومت ملک فهد (حکومت: ۱۹۸۲–۲۰۰۵م) و با تصمیم حکومت سعودی، استخدام اغوات جدید متوقف شده است. | |||
==آشنایی با اغوات== | |||
اغوات جمع کلمه آغا و اَغا، در اصل واژهای ترکی به معنای برادر بزرگتر است. آغا لقبی است که به خواجگان در حرمسراها و دربار پادشاهان گفته میشد.<ref>تاريخ أمراء المدينة المنوّرة، ص۲۴۹.</ref> به خادمان خواجهٔ [[حرمین]] نیز اغوات میگفتند<ref>آینده (ماهنامه)، س۱۶، ص۳۹۴-۳۹۶.</ref> و آنها از برخی کشورهای ماوراء النهر، هند و بیشتر آنها از حبشه و آفریقا آورده شده بودند.<ref>تاريخ أمراء المدينة المنوّرة، ص۲۴۹.</ref> | |||
درباره نخستین کسی که اغوات را به خدمت در حرم نبوی گمارد، اختلاف نظر وجود دارد. برخی نورالدین زنگی (درگذشت: 569ق)، از پادشاهان حکومت زنگیان، را اولین نفر میدانند که ۱۲ نفر خواجه را برای این خدمت فرستاد و شرط گزینش و قبولی آن خواجه، حفظبودنِ تمام قرآن بود؛<ref>بیوت الصحابة، ص۴۴.</ref> اما برخی دیگر این اقدام را به صلاحالدین ایوبی (درگذشت: 5۸9ق)، مؤسس سلسله ایوبیان، نسبت میدهند؛<ref>تاريخ أمراء المدينة المنوّرة، ص۲۴۹؛ آثار اسلامی مکه و مدینه، ص۱۹۵.</ref> او شمار اغوات را به دو برابر (۲۴ نفر) افزایش داد و از آن پس، امیران و سلاطین به تدریج بر نفرات آنها افزودند تا آنجا که گاه به 1000 نفر بالغ میشدند و حقوق آنان از محل درآمد املاکی که به این منظور وقف شده بود، تأمین میشد.<ref>بیوت الصحابة، ص۴۴.</ref> از جمله کارهای اغوات در عصر ایوبیان، انجام امور خدماتی، نگهبانی، دربانی و برخی از کارهای مذهبی در مسجدالنبی بود.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D9%85%D8%B1%D8%A2%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B1%D9%85%DB%8C%D9%86_%D8%AC%DB%B3-%DB%B4.pdf&page=43 موسوعة مرآة الحرمين، ج۳، ص۴۳]؛ المسجد النبوی الشریف،ص 378؛ التحفة اللطيفه، ج۱، ص۶۳.</ref> | |||
در سده یازدهم هجری، اغوات برای خادمان خواجه حرم به کار رفت و آغا بر شیخ حرم نبوی اطلاق میشد.<ref>تحفة المحبین، ص۵۳.</ref> | |||
=== وضعیت کنونی === | |||
در دوره حکومت ملک فَهَد (حکومت: ۱۹۸۲–۲۰۰۵م)، پادشاه [[عربستان]]، و با تصمیم حکومت سعودی استخدام اغوات جدید متوقف شد.<ref>[https://www.alhadath.net/2022/04/09/%d9%85%d8%a7-%d9%82%d8%b5%d8%a9-%d8%a7%d9%84%d8%a3%d8%ba%d8%a7-%d8%a7%d9%84%d8%a3%d8%ae%d9%8a%d8%b1-%d8%a7%d9%84%d8%b0%d9%8a-%d8%b5%d8%a7%d9%81%d8%ad-%d8%a7%d9%84%d8%a3%d9%85%d9%8a%d8%b1-%d9%85%d8%ad%d9%85%d8%af-%d8%a8% «ما قصة "الأغا" الأخير الذي صافح الأمير محمد بن سلمان؟»]، العربیة.</ref> گفته شده در سال ۲۰۱۳ میلادی، تنها هشت نفر از آنان باقی مانده بودند. عکاس سعودی، عادل قریشی، از آنان عکاسی کرد و نتیجه آن، مجموعهای به نام «نگهبانان» (The Guardians) است.<ref>«[https://islamicartsmagazine.com/magazine/view/a_unique_exhibition_of_portraits_by_adel_quraishi/ A Unique Exhibition of Portraits by Adel Quraishi]»، Islamic Arts Magazine | |||
</ref> | |||
== وظایف و سلسلهمراتب اغوات در مسجدالنبی == | |||
اغوات دارای رتبهبندیهایی مثل شیخ الحرم، نائب شیخ و خزانهدار حرم بوده و وظایف مختلفی در [[حرمین]] برعهده داشتند؛ ازجمله آنها عبارتند از: | |||
* '''حراست و نگهبانی:''' حفظ مسجد در روز، بستن درها و نگهبانی در شب. | |||
* '''خدمت در حجره نبوی:''' حمل ظرف عود، در اختیار داشتن کلیدهای [[حجره رسولالله|حجره پیامبر]]، ورود به حجره نبوی برای روشن کردن شمعدانها قبل از نماز مغرب. | |||
* '''خدمات عمومی:''' نظافت مسجد، بیدار کردن نمازگزارانی که در مسجد خوابیدهاند و خاموش کردن چراغها پس از نماز عشاء.<ref>تاريخ أمراء المدينة المنوّرة، ص۲۴۹-۲۵۱.</ref> | |||
== دکة الاغوات == | |||
{{اصلی|دکه الاغوات}} | |||
در مسجد النبی سکویی هست به نام [[دکه الاغوات|دکة الاغوات]] که گفته شده این سکو محل استقرار و نیایش اغوات بود.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D9%85%D8%B1%D8%A2%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B1%D9%85%DB%8C%D9%86_%D8%AC%DB%B3-%DB%B4.pdf&page=42 موسوعة مرآة الحرمين، ج۳، ص۴۲.]</ref> [[محراب شیخالحرم(اغوات)|محراب شیخالحرم]]، یکی از [[محرابهای مسجدالنبی|محرابهای ششگانه مسجدالنبی]]، در قسمت شمالی دکه اغوات قرار داشت و شیخ الحرم [[تراویح|نماز تراویح]] را در آنجا اقامه میکرد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده:مرآة_الحرمین_ابراهیم_رفعت_پاشا_ج1.pdf&page=471 مرآة الحرمین، ص 471].</ref> همچنین از ورود افراد ديگر به درون دكه جلوگیری میشد و تنها اغوات اجازه حضور و استراحت در آن را داشتند.<ref>روزنامه عكاظ، جمعه۱۳/۴/۱۴۳۲ق.، عدد ۳۵۶۱.</ref> | |||
== پانویس == | |||
{{پانویس}} | |||
==منابع== | |||
{{منابع}} | |||
*'''بیوت الصحابة رضی الله عنهم حول المسجد النبوی الشریف''': محمد الياس عبد الغني، مدینه، بینام، ۱۴۲۰ق. | |||
{{پایان}} | |||
==آمیک== | ==آمیک== | ||