وقوف در مشعر: تفاوت میان نسخه‌ها

افزون مطلب به بخش مستحبات.
خط ۲: خط ۲:


==مفهوم‌شناسی==
==مفهوم‌شناسی==
«وقوف» در لغت به معنای ایستادن و توقف کردن است و در اصطلاح [[حج]]، به ماندن در مکانی خاص گفته می‌شود.
«وقوف» در لغت به معنای ایستادن و توقف کردن است و در اصطلاح [[حج]]، به ماندن در مکانی خاص گفته می‌شود.<ref>درسنامه مناسک حج، ص۵۷.</ref>


«وقوف در مشعر»، به معنای «ماندن در [[مشعر]]» بوده و سومین عملِ واجبِ [[حج]] است.
«وقوف در مشعر»، به معنای «ماندن در [[مشعر]]» بوده و سومین عملِ واجبِ [[حج]] است.<ref>فرهنگ اصطلاحات حج و عمره، ص۲۷۶.</ref>


==احکام==
==احکام==
وقوف در مشعر، واجب است؛<ref>حج در اندیشه اسلامی، ص۲۸۸.</ref> ولى تمام آن، [[ارکان حج|ركن]] نيست. بلكه ركن، وقوفِ مقدارى از بين‌الطلوعين است؛ اگرچه به اندازه يك دقيقه باشد.<ref>فرهنگ اصطلاحات حج و عمره، ص۲۷۶.</ref>
وقوف در مشعر، به قصد وقوف و قربة الی الله، واجب است؛<ref>حج در اندیشه اسلامی، ص۲۸۸؛ درسنامه مناسک حج، ص۶۲.</ref> ولى تمام آن، [[ارکان حج|ركن]] نيست. بلكه ركن، وقوفِ مقدارى از بين‌الطلوعين است؛ اگرچه به اندازه يك دقيقه باشد.<ref>فرهنگ اصطلاحات حج و عمره، ص۲۷۶.</ref>


===زمان===
===زمان===
بر پایه نظر مشهور فقیهان [[شیعه]]، زمان وقوف در مشعر، از طلوع صبح روز دهم ذی‌الحجه تا طلوع آفتاب است؛<ref>حج در اندیشه اسلامی، ص۲۸۸.</ref> البته شب عيد قربان را نيز بايد به نيت اطاعت الهى در آن‌جا بمانند و از اذان صبح نيت وقوف داشته باشند.<ref>حج در اندیشه اسلامی، ص۲۸۸؛ نگاه کنید به: شیوه ای نو در بیان احکام حج و عمره، ص۱۶۲.</ref>  
بر پایه نظر مشهور فقیهان [[شیعه]]، زمان وقوف در مشعر، از طلوع صبح روز دهم ذی‌الحجه تا طلوع آفتاب است؛<ref>حج در اندیشه اسلامی، ص۲۸۸.</ref> البته شب عيد قربان را نيز بايد به نيت اطاعت الهى در آن‌جا بمانند و از اذان صبح نيت وقوف داشته باشند.<ref>حج در اندیشه اسلامی، ص۲۸۸؛ نگاه کنید به: شیوه ای نو در بیان احکام حج و عمره، ص۱۶۲.</ref>
 
هرچند زمان وقوف تا طلوع آفتاب است، ولى حاجیان مى‌توانند كمى پيش از طلوع آفتاب از مشعر حركت كنند. البته بنابر احتياط، نبايد پيش از طلوع از وادى [[محسر|مُحسّر]] (حد فاصله بين مشعر و [[منا]]) بگذرند.<ref>درسنامه مناسک حج، ص۶۲.</ref>  


[[ابوحنیفه]]، پایه‌گذار مذهب [[حنفیه]]، وقت وقوف در مشعر را از طلوع فجر تا طلوع خورشید دانسته است. به گفته [[مالک بن انس]]، رئیس [[مذهب مالکی]]، حج‌گذار هر ساعتی از شب [[عید قربان]] و پیش از طلوع فجر را وقوف کند کافی است. [[امام شافعی]]، پیشوای [[مذهب شافعی]]، وقوف در هر لحظه‌ای پس از نیمه‌شب عید قربان را کافی دانسته است.<ref>قاموس الحج و العمره، ص۲۵۲.</ref>
[[ابوحنیفه]]، پایه‌گذار مذهب [[حنفیه]]، وقت وقوف در مشعر را از طلوع فجر تا طلوع خورشید دانسته است. به گفته [[مالک بن انس]]، رئیس [[مذهب مالکی]]، حج‌گذار هر ساعتی از شب [[عید قربان]] و پیش از طلوع فجر را وقوف کند کافی است. [[امام شافعی]]، پیشوای [[مذهب شافعی]]، وقوف در هر لحظه‌ای پس از نیمه‌شب عید قربان را کافی دانسته است.<ref>قاموس الحج و العمره، ص۲۵۲.</ref>
خط ۲۵: خط ۲۷:


وقوف اضطراری برای حج‌گزاری است که از وقوف اختیاری معذور باشد.<ref>درسنامه مناسک حج، ص۶۱ و ۶۲.</ref>
وقوف اضطراری برای حج‌گزاری است که از وقوف اختیاری معذور باشد.<ref>درسنامه مناسک حج، ص۶۱ و ۶۲.</ref>
== مستحبات ==
برخی از مستحبات وقوف در مشعر، چنین است:
* تأخیر نماز مغرب و عشا از عرفات و خواندن آن در مشعر؛
* خواندن نماز مغرب و عشا با یک [[اذان و اقامه|اذان]] و دو [[اذان و اقامه|اقامه]]؛
* مشعر را پیاده طی کردن؛ به‌ویژه برای کسی که سال اول حج او است؛
* حرکت به سوی [[منا]]، کمی پیش از طلوع آفتاب (تا وادی [[محسر|مُحسّر]])؛<ref>حج در اندیشه اسلامی، ص۲۹۵ و ۲۹۶.</ref>
* عبادت و اطاعت الهى هر مقدار از شب که توانایی آن باشد؛
* ذکر الهی گفتن در بخشى از وقت، هرچند كم باشد؛ (برخى از فقیهان، ذكر گفتن در مشعر را بنابر احتياط، لازم دانسته‌اند.)<ref name=":0">درسنامه مناسک حج،‌ ص۶۳.</ref>
* گردآوریی سنگ‌ريزه‌هايى كه در [[منا]] بايد به [[جمرات]] بزنند؛<ref name=":0" />
* خواندن دعاهایی که وارد شده،<ref name=":0" /> مانند دعایِ «اَللَّهُمَّ هَذِهِ جَمْعٌ فَاجْمَعْ لِي فِيهَا جَوَامِعَ اَلْخَيْرِ كُلِّهِ اَللَّهُمَّ لاَ تُؤْيِسْنِي مِنَ اَلْخَيْرِ اَلَّذِي سَأَلْتُكَ أَنْ تَجْمَعَهُ لِي فِي قَلْبِي وَ عَرِّفْنِي مَا عَرَّفْتَ أَوْلِيَاءَكَ فِي مَنْزِلِي هَذَا وَ هَبْ لِي جَوَامِعَ اَلْخَيْرِ وَ اَلْيُسْرِ كُلِّهِ؛<ref>[https://hadith.inoor.ir/fa/hadith/101083 من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۵۴۳.]</ref> خدايا نام اين مکان [[جمع]] است، پس - به يُمن معنى آن - همگى جوامع خیر را در اين سرزمين براى من جمع كن! خدايا من را از آن خيرى كه از تو می‌خواهم تا آن را در فضاى قلبم گردآوری ناامید نکن و همگى جوامع خير و آسانى در شئون زندگانى را به من ارزانى دار!»<ref>ترجمه من لا یحضره الفقیه، ج۳، ص۴۴۷.</ref>


==فلسفه==
==فلسفه==
بر پایه روایتی، حاجی پس از تضرع و زاری در [[عرفات]]، اجازه ورود به [[حرم مکی]] می‌گیرد و در آستانه درِ دوم (یعنی [[مشعر]] که در محدوده حرم مکی قرار دارد) نگه داشته می‌شود. پس از [[دعا]] و [[قربانی]] و رها کردن آلودگی‌ها، اجازه می‌یابد که با پاکی به [[زیارت]] بیاید.<ref>تهذيب الأحكام، ج۵ ص۴۴٨، ح١۵۶۵ ، كنزالفوائد، ج٢ ص٨١، المناقب، ابن شهر آشوب، ج٢، ص٣٧٨ .</ref>
بر پایه روایتی، حاجی پس از تضرع و زاری در [[عرفات]]، اجازه ورود به [[حرم مکی]] را می‌گیرد و در آستانه درِ دوم (یعنی [[مشعر]] که در محدوده حرم مکی قرار دارد) نگه داشته می‌شود. پس از [[دعا]] و [[قربانی]] و رها کردن آلودگی‌ها، اجازه می‌یابد که با پاکی به [[زیارت]] بیاید.<ref>تهذيب الأحكام، ج۵ ص۴۴٨، ح١۵۶۵ ، كنزالفوائد، ج٢ ص٨١، المناقب، ابن شهر آشوب، ج٢، ص٣٧٨ .</ref>


==جستارهای وابسته==
==جستارهای وابسته==
خط ۶۶: خط ۸۰:
*'''وسائل الشیعه الی تحصیل الشریعه'''، محمدبن الحسن الحرّ العاملی، تحقیق مؤسسة آل البیت، قم، مؤسسة آل البیت، ۱۴۰۹ق.
*'''وسائل الشیعه الی تحصیل الشریعه'''، محمدبن الحسن الحرّ العاملی، تحقیق مؤسسة آل البیت، قم، مؤسسة آل البیت، ۱۴۰۹ق.
*'''شیوه ای نو در بیان احکام حج و عمره'''، محمدعلی فقیهی، تهران، مشعر، ۱۳۹۳ش.
*'''شیوه ای نو در بیان احکام حج و عمره'''، محمدعلی فقیهی، تهران، مشعر، ۱۳۹۳ش.
{{پایان}}
*[https://hadith.inoor.ir/fa/hadithlist?pagenumber=1&pagesize=14&sortcolumn=default&sortdirection=desc&searchtype=and&book=1347&isgroup=0&isfulltext=0&iserab=1&pagesizegrouping=10000&isflexibleforstem=0&isflexibleforletter=1 '''من لا یحضره الفقیه''']، محمد بن علی بن‌بابویه، قم، جماعة المدرسين في الحوزة العلمیة بقم. مؤسسة النشر الإسلامي، بی‌تا.
 
{{حج و عمره}}
{{حج و عمره}}