چاه سقیا: تفاوت میان نسخه‌ها

خط ۹: خط ۹:
بنا بر گزارشی این چاه را [[بنی‌مخزوم]] حفر کرده‌اند،<ref name=":7">اخبار مکه و ما جاء فیها من الآثار، جلد ۲، ص ۲۲۳</ref> و بعد ها متعلق به [[ذُکوان بن عبد قیس]] شد و بعد از او [[سعد بن ابی وقاص]] این بئر را خریداری کرد.<ref name=":8">تاریخ مدینه منوره، ص۱۵۸.</ref>
بنا بر گزارشی این چاه را [[بنی‌مخزوم]] حفر کرده‌اند،<ref name=":7">اخبار مکه و ما جاء فیها من الآثار، جلد ۲، ص ۲۲۳</ref> و بعد ها متعلق به [[ذُکوان بن عبد قیس]] شد و بعد از او [[سعد بن ابی وقاص]] این بئر را خریداری کرد.<ref name=":8">تاریخ مدینه منوره، ص۱۵۸.</ref>


چاه سقیا در طول تاریخ به نام های [[بئر مالك]]<ref name=":9">تاریخ معالم مدینه منوره قدیما و حدیثا، ص 272.</ref> و [[بئر الأعجام]] نیز به کار رفته است.<ref name=":10">المدینه بین ماضی و الحاضر، ص ۱۹۰.</ref> این چاه در دل کوه واقع بوده و چاه بزرگ و زیبای بوده است.<ref name=":11">تاریخ معالم مدینه منوره قدیما و حدیثا، ص 272.</ref>
چاه سقیا در طول تاریخ به نام های [[بئر مالك]]<ref name=":9">تاریخ معالم مدینه منوره قدیما و حدیثا، ص 272.[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%D8%A7_%D9%88_%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D8%AB%D8%A7.pdf&page=272]</ref> و [[بئر الأعجام]] نیز به کار رفته است.<ref name=":10">المدینه بین ماضی و الحاضر، ص ۱۹۰.[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A8%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D9%88_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%A7%D8%B6%D8%B1.pdf&page=194]</ref> این چاه در دل کوه واقع بوده و چاه بزرگ و زیبای بوده است.<ref name=":11">تاریخ معالم مدینه منوره قدیما و حدیثا، ص 272.[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%D8%A7_%D9%88_%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D8%AB%D8%A7.pdf&page=272]</ref>


== پیامبر و چاه سقیا ==
== پیامبر و چاه سقیا ==
'''چاه سقیا''' یکی از چاه‌های معروف و تاریخی است<ref name=":12">وصف مدینه منوره ص ۱۷</ref> [[حضرت محمد (ص)|پیامبر اسلام (ص)]] در هنگام عبور از این چاه در [[غزوه بدر|جنگ بدر]]، لشکر خود را در کنار آن مستقر کرده<ref name=":13">وفاء الوفاء، ج۳، ص 384.</ref> و در مسجد آن نماز خوانده<ref name=":14">المدینه بین ماضی و الحاضر، ص 191.</ref> و برای اهل [[مدینه]] دعا کرده است.<ref name=":15">وفاء الوفاء، ج۳، ص ۳۸۰.
'''چاه سقیا''' یکی از چاه‌های معروف و تاریخی است<ref name=":12">وصف مدینه منوره، ص ۱۷.[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D9%88%D8%B5%D9%81_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87.pdf&page=17]</ref> [[حضرت محمد (ص)|پیامبر اسلام (ص)]] در هنگام عبور از این چاه در [[غزوه بدر|جنگ بدر]]، لشکر خود را در کنار آن مستقر کرده<ref name=":13">وفاء الوفاء، ج۳، ص 384.[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D9%85%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B3.pdf&page=384]</ref> و در مسجد آن نماز خوانده<ref name=":14">المدینه بین ماضی و الحاضر، ص 191.[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A8%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D9%88_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%A7%D8%B6%D8%B1.pdf&page=195]</ref> و برای اهل [[مدینه]] دعا کرده است.<ref name=":15">وفاء الوفاء، ج۳، ص ۳۸۰.[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D9%85%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B3.pdf&page=380]


مدينه شناسى، ج ١، ص ٣٩٠.
مدينه شناسى، ج ١، ص ٣٩٠.
خط ۱۸: خط ۱۸:
آثار اسلامى مكه و مدينه، ص ٣١٣.</ref>
آثار اسلامى مكه و مدينه، ص ٣١٣.</ref>


[[حضرت محمد (ص)|پیامبر اسلام(ص)]] از آب گوارای این بئر برای خود<ref name=":20">الطبقات الكبرى  ج ١ ص ٤٠٥</ref> و یارانش استفاده می‌کرد؛ و زمانی که آب چاه‌های [[مدینه]] کم شده بود، برای [[حضرت محمد (ص)|پیامبر اسلام (ص)]] آب شیرین از  چاه ‌سقیا می‌آوردند.<ref name=":16">وفاء الوفاء، ج۳، ص 384.</ref>
[[حضرت محمد (ص)|پیامبر اسلام(ص)]] از آب گوارای این بئر برای خود<ref name=":20">الطبقات الكبرى،  ج ١، ص ٤٠٥.</ref> و یارانش استفاده می‌کرد؛ و زمانی که آب چاه‌های [[مدینه]] کم شده بود، برای [[حضرت محمد (ص)|پیامبر اسلام (ص)]] آب شیرین از  چاه ‌سقیا می‌آوردند.<ref name=":16">وفاء الوفاء، ج۳، ص 384.[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D9%85%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B3.pdf&page=384]</ref>


مالك و فرزندانش، آب را از بئر السقیا به خانه‌های [[همسران پیامبر(ص)|همسران پیامبر]] می‌آوردند.<ref name=":17">الطبقات الكبرى  ج ١،  ص ٥٠١</ref> همچنین رباح، غلام سیاه پیامبر، به‌طور دوره‌ای از "بئر غرس" یا "بئر السقیا"<ref name=":18">تاریخ معالم مدینه منوره قدیما و حدیثا، ص ۲۷۱.</ref> برای پیامبر آب می‌آورد.<ref name=":19">التحفة اللطيفة فی تاریخ المدینه الشریفه، جلد ۱، صفحه ۲۷۱
مالك و فرزندانش، آب را از بئر السقیا به خانه‌های [[همسران پیامبر(ص)|همسران پیامبر]] می‌آوردند.<ref name=":17">الطبقات الكبرى، ج ١، ص ٥٠١.</ref> همچنین رباح، غلام سیاه پیامبر، به‌طور دوره‌ای از "بئر غرس" یا "بئر السقیا"<ref name=":18">تاریخ معالم مدینه منوره قدیما و حدیثا، ص ۲۷۱.[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%D8%A7_%D9%88_%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D8%AB%D8%A7.pdf&page=271]</ref> برای پیامبر آب می‌آورد.<ref name=":19">التحفة اللطيفة فی تاریخ المدینه الشریفه، جلد ۱، صفحه ۲۷۱


تاریخ مدینه دمشق، صفحه ۹۰.</ref>
تاریخ مدینه دمشق، صفحه ۹۰.</ref>
خط ۲۶: خط ۲۶:
== تاریخچه ==
== تاریخچه ==


'''چاه سقيا''' 14 متر عمق و 6 متر قطر داشته است.<ref name=":24">خلاصه الوفاء بالاخبار دار المصطفی، ص ۴۵۰</ref> این چاه توسط [[حسن بن ابراهیم]] در سال ۶۸۶ ه.ق تجدید بنا شد؛<ref name=":25">تاریخ بغداد، ص ۳۴۶</ref> و بعد از آن در سال 778 ه.ق  توسّط عدّه‌اى از ايرانيان مسلمان بازسازی شد، كه سال‌ها به [[بئرالأعجام]] شهرت یافت.<ref name=":26">وفاء الوفاء، ج۳، ص 382.</ref> [[بدرالدّين بن عليبة]] در 886 ه .ق به بازسازى و مرمّت آن چاه همّت گماشت.<ref name=":27">خلاصه الوفاء بالاخبار دار المصطفی، ص ۴۵۰</ref>
'''چاه سقيا''' 14 متر عمق و 6 متر قطر داشته است.<ref name=":24">خلاصه الوفاء بالاخبار دار المصطفی، ص ۴۵۰</ref> این چاه توسط [[حسن بن ابراهیم]] در سال ۶۸۶ ه.ق تجدید بنا شد؛<ref name=":25">تاریخ بغداد، ص ۳۴۶.</ref> و بعد از آن در سال 778 ه.ق  توسّط عدّه‌اى از ايرانيان مسلمان بازسازی شد، كه سال‌ها به [[بئرالأعجام]] شهرت یافت.<ref name=":26">وفاء الوفاء، ج۳، ص 382.[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D9%85%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B3.pdf&page=382]</ref> [[بدرالدّين بن عليبة]] در 886 ه .ق به بازسازى و مرمّت آن چاه همّت گماشت.<ref name=":27">خلاصه الوفاء بالاخبار دار المصطفی، ص ۴۵۰.</ref>


چاه سقیا خشک شده و هیچ آبی در آن موجود نیست،<ref name=":28">تاریخ معالم مدینه منوره قدیما و حدیثا، ص 272.</ref> و با گسترش و توسعه‌های بعدی در این منطقه، این چاه برای پروژه‌های توسعه‌ی سعودی مسدود و به عنوان بخشی از پروژه‌های توسعۀ شهری از بین رفت.<ref name=":29">المدینه بین ماضی و الحاضر، ص ۱۹۰.</ref>
چاه سقیا خشک شده و هیچ آبی در آن موجود نیست،<ref name=":28">تاریخ معالم مدینه منوره قدیما و حدیثا، ص 272.[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%D8%A7_%D9%88_%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D8%AB%D8%A7.pdf&page=272]</ref> و با گسترش و توسعه‌های بعدی در این منطقه، این چاه برای پروژه‌های توسعه‌ی سعودی مسدود و به عنوان بخشی از پروژه‌های توسعۀ شهری از بین رفت.<ref name=":29">المدینه بین ماضی و الحاضر، ص ۱۹۰.[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A8%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D9%88_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%A7%D8%B6%D8%B1.pdf&page=194]</ref>
<references />
<references />