ممالیک: تفاوت میان نسخه‌ها

خط ۴۱: خط ۴۱:
با توجه به اهمیتی که شهر مکه برای ممالیک داشته است ایشان تقدامات مهمی در بازسازی و رسیدگی به این شهر انجام دادند:
با توجه به اهمیتی که شهر مکه برای ممالیک داشته است ایشان تقدامات مهمی در بازسازی و رسیدگی به این شهر انجام دادند:


=== اقدامات عمرانی ===
* نخستین جامه کعبه: ملک ظاهر بیبرس نخستین پادشاه مصری بود که بر کعبه جامه پوشاند و سنت ارسال جامه با محمل از مصر را پایه‌گذاری کرد.(سال ۶۶۱ق)<ref>میقات حج، ج27 ص56؛ ج39 ص127.</ref>
* نخستین جامه کعبه: ملک ظاهر بیبرس نخستین پادشاه مصری بود که بر کعبه جامه پوشاند و سنت ارسال جامه با محمل از مصر را پایه‌گذاری کرد.(سال ۶۶۱ق)<ref>میقات حج، ج27 ص56؛ ج39 ص127.</ref>


* در سال ۷۲۰ق، ملک ناصر محمد بن قلاوون سنگ‌های حجر اسماعیل را تعمیر کرد.
* تعمیر سنگ‌های حجر اسماعیل توسط ملک ناصر محمد بن قلاوون (سال ۷۲۰ق)
*
* ساخت ستون‌هایی در اطراف مطاف و بنا شدن وضوخانه‌ای در برابر باب علی(سال ۷۳۶ق)
* در سال ۷۳۶ق، ستون‌های اطراف مطاف و وضوخانه‌ای در برابر باب علی ساخته شد.
* وقف روستای بیسوس برای پرده کعبه توسط صالح اسماعیل ناصر(سال ۷۴۳ق)
*  
* تعمیر مسجدالحرام توسط امیر فارس‌الدین (سال ۷۴۹ق)<ref>تاریخ مکه (سباعی)، ص397 و 398.</ref>
* در سال ۷۴۳ق، صالح اسماعیل ناصر روستای بیسوس را وقف پرده کعبه نمود.
* اصلاح پله‌های صفا و مروه توسط برقوق مملوک(سال ۸۰۱ق)
*  
* بازسازی مسجدالحرام پس از آتش‌سوزی در سال ۸۰۲ق توسط امیرالحاج مصری<ref>تاریخ مکه (سباعی)، ص399.</ref>
* در سال ۷۴۹ق، امیر فارس‌الدین از ممالیک ترک اقدام به تعمیر مسجدالحرام کرد.<ref>تاریخ مکه (سباعی)، ص397 و 398.</ref>
* ساخت بنایی در محل مولدالنبی توسط ملک ناصر فرج بن برقوق(قرن نهم)<ref>آثار اسلامی مکه و مدینه، ص184.</ref>
*  
* ساخت انبار غله و چندین آب‌انبار برای حجاج در مسجدالحرام توسط الغوری(سال ۸۱۷ق )<ref>تاریخ مکه، ص403.</ref>
* در سال ۸۰۱ق، برقوق مملوکی پله‌های صفا و مروه را اصلاح کرد.
* تعویض پرده کعبه با نام سلطان چرکسی مصر(سال ۸۱۹ق)<ref>تاریخ مکه (سباعی)، ص402.</ref>
*
* بازسازی گسترده اماکن حرم مکی به دست برسبای(سال ۸۲۵ق)<ref>آثار اسلامی مکه و مدینه، ص96.</ref>
* پس از آتش‌سوزی سال ۸۰۲ق، امیرالحاج مصری در سال ۸۰۳ مأمور بازسازی مسجدالحرام شد.<ref>تاریخ مکه (سباعی)، ص399.</ref>
* اقدامات عمرانی در عرفات، منا و مزدلفه و برداشتن موانع طبیعی مسیرها(سال ۸۴۲ق)<ref>تاریخ مکه (سباعی)، ص398.</ref>
*  
* ملک ناصر مملوکی پرده‌ای برای کعبه فرستاد.(سال ۸۶۵ق)<ref>آثار اسلامی مکه و مدینه، ص109.</ref>
* در قرن نهم، ملک ناصر فرج بن برقوق بنایی در محل مولدالنبی ساخت.<ref>آثار اسلامی مکه و مدینه، ص184.</ref>
* ارسال منبرهای چوبی از مصر به مسجدالحرام(سال‌های ۸۶۶ و ۸۷۷ق)
*  
* بازسازی حجر اسماعیل با سنگ مرمر و ساخت و قبه‌ای بر مقام ابراهیم(سال ۸۸۱ق)<ref>تاریخ مکه (سباعی)، ص402.</ref><br />
* الغوری در سال ۸۱۷ق انباری از غله و آب‌انبارهایی برای حجاج در مسجدالحرام بنا کرد.<ref>تاریخ مکه، ص403.</ref>
*  
* در سال ۸۱۹ق، زیباترین پرده کعبه با نام سلطان چرکسی مصر تهیه شد.<ref>تاریخ مکه (سباعی)، ص402.</ref>
*  
* در سال ۸۲۵ق، برسبای بازسازی گسترده اماکن حرم مکی را انجام داد.<ref>آثار اسلامی مکه و مدینه، ص96.</ref>
*  
* در سال ۸۴۲ق، اقدامات عمرانی در عرفات، منا و مزدلفه صورت گرفت و موانع طبیعی مسیرها برداشته شد.<ref>تاریخ مکه (سباعی)، ص398.</ref>
*  
* در سال ۸۶۵ق، ملک ناصر مملوکی پرده‌ای برای کعبه فرستاد.<ref>آثار اسلامی مکه و مدینه، ص109.</ref>
*  
* در سال‌های ۸۶۶ و ۸۷۷ق، منبرهای چوبی از مصر به مسجدالحرام فرستاده شد.
*  
* چرکسی‌ها حجر اسماعیل را با سنگ مرمر بازسازی کرده و قبه‌ای بر مقام ابراهیم در سال ۸۸۱ق ساختند.<ref>تاریخ مکه (سباعی)، ص402.</ref>


=== تامین امنیت زائران ===
ممالیک مصر راه‌های حجاج مصر و شام به مکه را از راهزنان و ناامنی‌ها پاکسازی کردند.<ref>تاریخ مکه (سباعی)، ص405.</ref>


==== ج) امنیت زائران ====
=== کلیدهای طلایی کعبه ===
* ممالیک مصر راه‌های حجاج مصر و شام به مکه را از راهزنان و ناامنی‌ها پاکسازی کردند.<ref>تاریخ مکه (سباعی)، ص405.</ref>
*
=== ۳. کلیدهای طلایی کعبه ===
در دوره ممالیک، ساخت کلیدهای طلاکاری‌شده برای درِ کعبه با آیات قرآن و اسماء الهی مرسوم بود. گاه نام سازنده و خلیفه عباسی دستوردهنده نیز بر آن ثبت می‌شد. این کلیدها با تشریفات خاص از قاهره به مکه ارسال می‌گردید.<ref>میقات حج، ج39 ص127؛ ج40 ص95؛ ج41 ص101.</ref>
در دوره ممالیک، ساخت کلیدهای طلاکاری‌شده برای درِ کعبه با آیات قرآن و اسماء الهی مرسوم بود. گاه نام سازنده و خلیفه عباسی دستوردهنده نیز بر آن ثبت می‌شد. این کلیدها با تشریفات خاص از قاهره به مکه ارسال می‌گردید.<ref>میقات حج، ج39 ص127؛ ج40 ص95؛ ج41 ص101.</ref>