اسرار حج آیت الله مظاهری (کتاب): تفاوت میان نسخه‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۳۵: | خط ۳۵: | ||
== معرفی و اهمیت کتاب == | == معرفی و اهمیت کتاب == | ||
کتاب «اسرار حج» در اصل به عنوان بخشی (خاتمه) از کتاب جامع «مناسک حج» آیت‌الله مظاهری نگاشته شده بود. | کتاب «اسرار حج» در اصل به عنوان بخشی (خاتمه) از کتاب جامع «مناسک حج» آیت‌الله مظاهری نگاشته شده بود. سپس به صورت اثری مستقل استخراج و بارها توسط ناشران مختلف از جمله «مؤسسه فرهنگی مطالعاتی الزهراء (س)» و «انتشارات انصاریان» منتشر گردید.<ref>اسرار حج، حسین مظاهری، ص10.</ref> | ||
اهمیت این اثر در تلفیق «شریعت» (احکام ظاهری) با «طریقت» (سیر باطنی) است. نویسنده که خود از شاگردان مکتب عرفانی و فقهی امام خمینی (ره) و علامه طباطبایی | اهمیت این اثر در تلفیق «شریعت» (احکام ظاهری) با «طریقت» (سیر باطنی) است.<ref>اسرار حج، حسین مظاهری، ص10.</ref> نویسنده که خود از شاگردان مکتب عرفانی و فقهی امام خمینی (ره) و علامه طباطبایی است<ref>اسرار حج، حسین مظاهری، ص9.</ref>، در این کتاب تلاش کرده است تا مفاهیم عمیق عرفانی را با زبانی ساده بیان کند تا برای عموم زائران با سطوح مختلف قابل استفاده باشد. این کتاب با استناد مستقیم به آیات قرآن و روایات اهل‌بیت (ع)، راهنمایی عملی برای «حج‌گزاری ابراهیمی» ارائه می‌دهد.<ref>اسرار حج، حسین مظاهری، ص11و17</ref> | ||
== محتوا و ساختار == | == محتوا و ساختار == | ||
ساختار کتاب در سه مرحله زائر را قدم‌به‌قدم از تعلقات دنیوی جدا کرده، به سمت معارف الهی می‌برد و سپس به عنوان انسانی دگرگون شده به جامعه بازمی‌گرداند. این ساختار سه‌گانه، ساختار اصلی کتاب را تشکیل می‌دهد. | |||
=== ۱. منزل اول: سیر من الخلق الی الحق (سفر از خلق به سوی حق) === | === ۱. منزل اول: سیر من الخلق الی الحق (سفر از خلق به سوی حق) === | ||
نخستین بخش کتاب به مقدمات و آمادگی‌های پیش از سفر اختصاص دارد. در این منزل، زائر هنوز در وطن خاکی و در میان خلق است، اما عزم سفر به سوی حق را دارد. این مرحله، پنج مقام یا گردنه اصلی | نخستین بخش کتاب به مقدمات و آمادگی‌های پیش از سفر اختصاص دارد. در این منزل، زائر هنوز در وطن خاکی و در میان خلق است، اما عزم سفر به سوی حق را دارد. این مرحله، پنج مقام یا گردنه اصلی دارد که عبور از آن‌ها شرط ورود حقیقی به حریم کبریاست. بدون طی این مقامات، سفر حج تنها یک جابجایی جسمانی خواهد بود و روح زائر در همان مبدأ باقی می‌ماند. | ||
==== الف) مقام توبه (رجوع و بازگشت) ==== | ==== الف) مقام توبه (رجوع و بازگشت) ==== | ||
| خط ۱۱۲: | خط ۱۱۲: | ||
* '''منا و رمی جمرات:''' منا سرزمین «تمنا» و آرزوهاست. رمی جمرات (سنگ زدن به شیطان)، نماد مبارزه عملی با شیطان و طرد کردن اوست. هر سنگریزه‌ای که پرتاب می‌شود، باید به نیت دفع یک صفت شیطانی (مانند کبر، حسد، حرص) از وجود خود باشد. | * '''منا و رمی جمرات:''' منا سرزمین «تمنا» و آرزوهاست. رمی جمرات (سنگ زدن به شیطان)، نماد مبارزه عملی با شیطان و طرد کردن اوست. هر سنگریزه‌ای که پرتاب می‌شود، باید به نیت دفع یک صفت شیطانی (مانند کبر، حسد، حرص) از وجود خود باشد. | ||
* '''قربانی:''' ذبح قربانی، نماد ذبح نفس اماره و تعلقات دنیوی است. زائر با کشتن قربانی، در واقع هواهای نفسانی خود را سر می‌برد تا تقوای او به خدا برسد («لَن یَنَالَ اللَّهَ لُحُومُهَا وَلَا دِمَاؤُهَا وَلَكِن یَنَالُهُ التَّقْوَى مِنکُمْ»).<sup>3</sup> | * '''قربانی:''' ذبح قربانی، نماد ذبح نفس اماره و تعلقات دنیوی است. زائر با کشتن قربانی، در واقع هواهای نفسانی خود را سر می‌برد تا تقوای او به خدا برسد («لَن یَنَالَ اللَّهَ لُحُومُهَا وَلَا دِمَاؤُهَا وَلَكِن یَنَالُهُ التَّقْوَى مِنکُمْ»).<sup>3</sup> | ||
=== ۳. منزل سوم: سیر من الحق الی الخلق (سفر از حق به سوی خلق) === | === ۳. منزل سوم: سیر من الحق الی الخلق (سفر از حق به سوی خلق) === | ||
| خط ۱۳۵: | خط ۱۳۳: | ||
* '''انفاق و ایثار:''' شعار حاجی در بازگشت باید گذشت، فداکاری و دستگیری از نیازمندان باشد. | * '''انفاق و ایثار:''' شعار حاجی در بازگشت باید گذشت، فداکاری و دستگیری از نیازمندان باشد. | ||
* '''هدایت‌گری:''' هدف از بازگشت به میان خلق، هدایت آنهاست. این بازگشت پس از «فنا» در حق و رسیدن به مقام «بقا بالله» صورت می‌گیرد، لذا حاجی با دستی پر از معنویت به میان مردم می‌آید تا دست آنان را بگیرد و به سوی خدا ببرد.<sup>1</sup> | * '''هدایت‌گری:''' هدف از بازگشت به میان خلق، هدایت آنهاست. این بازگشت پس از «فنا» در حق و رسیدن به مقام «بقا بالله» صورت می‌گیرد، لذا حاجی با دستی پر از معنویت به میان مردم می‌آید تا دست آنان را بگیرد و به سوی خدا ببرد.<sup>1</sup> | ||
== شناسنامه اثر == | == شناسنامه اثر == | ||
| خط ۱۷۳: | خط ۱۶۹: | ||
|تالیفی (ابتدا به صورت ضمیمه مناسک، سپس مستقل) | |تالیفی (ابتدا به صورت ضمیمه مناسک، سپس مستقل) | ||
|} | |} | ||
== جایگاه نویسنده و سبک‌شناسی == | == جایگاه نویسنده و سبک‌شناسی == | ||
آیت‌الله حسین مظاهری (متولد ۱۳۱۲ ش) از مراجع تقلید و اساتید برجسته اخلاق حوزه علمیه است. منظومه فکری ایشان ترکیبی از فقه جواهری و اخلاق عرفانی است. آثاری همچون «سیر و سلوک»، «جهاد با نفس» و «شرح دعای کمیل» نشان‌دهنده تبحر ایشان در مباحث تربیتی است.<sup>11</sup> | آیت‌الله حسین مظاهری (متولد ۱۳۱۲ ش) از مراجع تقلید و اساتید برجسته اخلاق حوزه علمیه است. منظومه فکری ایشان ترکیبی از فقه جواهری و اخلاق عرفانی است. آثاری همچون «سیر و سلوک»، «جهاد با نفس» و «شرح دعای کمیل» نشان‌دهنده تبحر ایشان در مباحث تربیتی است.<sup>11</sup> | ||