خطبه غدیر خم: تفاوت میان نسخهها
| خط ۸: | خط ۸: | ||
در سال دهم هجرت، در راه بازگشت از [[حجة الوداع]]، آیه ۶۷ [[سوره مائده]] معروف به [[آیه تبلیغ|آیه ابلاغ]] بر پیامبر نازل شد<ref>تفسیر القرآن المجید، ج1، ص184؛ تفسیر العیاشی، ج1، ص332.</ref> که به موجب آن پیامبر موظف بود بدون تاخیر پیامی را به مسلمانان ابلاغ کند. <ref>الارشاد، ج1،ص176؛ اعلام الوری،ج1، ص262.</ref> | در سال دهم هجرت، در راه بازگشت از [[حجة الوداع]]، آیه ۶۷ [[سوره مائده]] معروف به [[آیه تبلیغ|آیه ابلاغ]] بر پیامبر نازل شد<ref>تفسیر القرآن المجید، ج1، ص184؛ تفسیر العیاشی، ج1، ص332.</ref> که به موجب آن پیامبر موظف بود بدون تاخیر پیامی را به مسلمانان ابلاغ کند. <ref>الارشاد، ج1،ص176؛ اعلام الوری،ج1، ص262.</ref> | ||
آن حضرت فرمان داد تا همه حاجیان در منطقه [[غدیر خم]] توقف کنند و جمع شوند. سپس زیر درختانی که در آنجا بود [[نماز ظهر]] را خواند و برای مسلمانان سخنرانی کرد. به این سخنرانی خطبه غدیر خم گفته میشود.<ref>تاریخ الیعقوبی، ج2، ص112.</ref> | آن حضرت فرمان داد تا همه حاجیان در منطقه [[غدیر خم]] توقف کنند و جمع شوند. سپس زیر درختانی که در آنجا بود [[نماز ظهر]] را خواند و برای مسلمانان سخنرانی کرد. به این سخنرانی خطبه غدیر خم گفته میشود.<ref>تاریخ الیعقوبی، ج2، ص112 ؛ سنن ابن ماجه، ج1، ص45؛ سنن ترمذی، ج5، ص297؛ فضائل اصحابه نسائی، ص14؛ الآثار الباقیة عن القرون الخالیة، النص، ص 429.</ref> | ||
== حدیث غدیر == | == حدیث غدیر == | ||
| خط ۲۵: | خط ۲۵: | ||
* در برخی نیز ابیاتی از [[حسان بن ثابت]] در توصیف این واقعه نقل کردهاند. <ref>الامالی، ص670؛ اقسام المولی، ص35.</ref> | * در برخی نیز ابیاتی از [[حسان بن ثابت]] در توصیف این واقعه نقل کردهاند. <ref>الامالی، ص670؛ اقسام المولی، ص35.</ref> | ||
==خطبه غدیر در منابع شیعی== | ==خطبه غدیر در منابع شیعی== | ||
منابع [[شیعه|شیعی]] [[قرن چهارم]] قمری | منابع [[شیعه|شیعی]] [[قرن چهارم]] قمری از جمله کتاب خصال [[شیخ صدوق]] و معجم الکبیر طبرانی، خطبه غدیر را با کمتر از 400 واژه نقل کردهاند. منابع بعد از قرن پنجم مانند [[روضه الواعظین]] و [[الاحتجاج]]، متن مفصلتری (حدود 3500 واژه) از خطبه پیامبر(ص) در غدیر خم به روایت [[امام باقر|امام باقر (ع)]] روایت شده است و بیشتر فرازهای آن با عبارت "معاشر الناس" آغاز میشود.<ref>روضه الواعظین، ص91 ؛ الاحتجاج علی اهل اللجاج ، ج2 ، ص71 ؛ سند خطبه طولانی غدیر در التحصین، ص91.</ref> | ||
[[ابن طاووس|سید علی بن طاووس]]، متن این خطبه را با سند خود از محمد بن جریر طبری مفسر و مورخ شهیر اهل سنت و صاحب کتاب طرق حدیث الغدیر و او نیز به اسناد خود از زید بن ارقم نقل کرده است. ابن طاووس این متن را در کتاب دیگرش با اسناد دیگری نیز از رجال اهل سنت از حذیفة بن یمان نقل میکند. <ref>التحصین لأسرار ما زاد من کتاب الیقین، ص 578.</ref> | |||
====نقدها به این روایت از خطبه==== | ====نقدها به این روایت از خطبه==== | ||
برخی به دلایلی همچون نبود این متن در [[کتب اربعه شیعه]] و منابع دست اول، طولانی بودن خطابه برخلاف معمول خطابههای برجا مانده از [[پیامبر اکرم|پیامبراکرم(ص)]]، نام بردن از امامان دوازده گانه، اشاره نکردن به معیدان (تکرار کنندگان خطبه برای جمعیت)، فهرست کردن [[فضایل امام علی]](ع) و تکرار مطالب، در اصالت و درستی این روایت از خطبه پیامبر تردید کردهاند. <ref> مجموعه مقالات کنگره بین المللی غدیر و انسجام اسلامی(( جایگاه غدیر در سقیفه))</ref> | برخی به دلایلی همچون نبود این متن در [[کتب اربعه شیعه]] و منابع دست اول، طولانی بودن خطابه برخلاف معمول خطابههای برجا مانده از [[پیامبر اکرم|پیامبراکرم(ص)]]، نام بردن از امامان دوازده گانه، اشاره نکردن به معیدان (تکرار کنندگان خطبه برای جمعیت)، فهرست کردن [[فضایل امام علی]](ع) و تکرار مطالب، در اصالت و درستی این روایت از خطبه پیامبر تردید کردهاند. <ref> مجموعه مقالات کنگره بین المللی غدیر و انسجام اسلامی(( جایگاه غدیر در سقیفه))</ref> | ||
| خط ۳۴: | خط ۳۵: | ||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||
* [[حدیث غدیر خم]] | * [[حدیث غدیر|حدیث غدیر خم]] | ||
* [[غدیر خم]] | * [[غدیر خم]] | ||
* [[آیه ابلاغ]] | * [[آیه ابلاغ]] | ||
| خط ۴۳: | خط ۴۴: | ||
{{منابع}} | {{منابع}} | ||
{{برگرفتگی | {{برگرفتگی | ||
| پیش از لینک = | |||
| منبع = مدخل خطبه غدیر در جلد هفتم دانشنامه حج و حرمین شریفین | |||
| لینک = https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1717136/%d8%ae%d8%b7%d8%a8%d9%87-%d8%ba%d8%af%db%8c%d8%b1 | |||
| توضیحات منبع = | |||
}} | }} | ||
* '''الاحتجاج علی اهل اللجاج'''، احمد بن علی الطبرسی (م.۵۲۰ق.)، تحقیق سید محمد باقر موسوی خرسان، نجف، دار النعمان، ۱۳۸۶ق. | * '''الاحتجاج علی اهل اللجاج'''، احمد بن علی الطبرسی (م.۵۲۰ق.)، تحقیق سید محمد باقر موسوی خرسان، نجف، دار النعمان، ۱۳۸۶ق. | ||
| خط ۶۳: | خط ۶۴: | ||
* '''الخصال المحمودة و المذمومه'''، شیخ صدوق محمد بن علی بن بابویه (۳۱۱-۳۸۱ق.)، تحقیق علیاکبر غفاری، قم، النشر الاسلامی، ۱۴۱۰ق. | * '''الخصال المحمودة و المذمومه'''، شیخ صدوق محمد بن علی بن بابویه (۳۱۱-۳۸۱ق.)، تحقیق علیاکبر غفاری، قم، النشر الاسلامی، ۱۴۱۰ق. | ||
* '''سنن الترمذی (الجامع الصحیح)'''، محمد عیسی الترمذی (م.۲۷۹ق.)، تحقیق عبدالوهاب عبداللطیف، بیروت، دار الفکر، ۱۴۰۲ق. | * '''سنن الترمذی (الجامع الصحیح)'''، محمد عیسی الترمذی (م.۲۷۹ق.)، تحقیق عبدالوهاب عبداللطیف، بیروت، دار الفکر، ۱۴۰۲ق. | ||
* '''سند خطبه طولانی غدیر در التحصین'''، محمدعلی موحدی، فصلنامه امامت پژوهی، سال سوم، شماره 10، صص87-115، 1392ش. | |||
* '''السیرة الحلبیة'''، نورالدین علی بن احمد الحلبی (م. ۱۰۴۴ق.)، بیروت، دار المعرفه، ۱۴۰۰ق. | * '''السیرة الحلبیة'''، نورالدین علی بن احمد الحلبی (م. ۱۰۴۴ق.)، بیروت، دار المعرفه، ۱۴۰۰ق. | ||
* '''شذرات الذهب فی اخبار من ذهب'''، عبدالحی بن عماد (م.۱۰۸۹ق.)، تحقیق عبدالقادر الارنووط، بیروت، دار ابن کثیر، ۱۴۰۶ق. | * '''شذرات الذهب فی اخبار من ذهب'''، عبدالحی بن عماد (م.۱۰۸۹ق.)، تحقیق عبدالقادر الارنووط، بیروت، دار ابن کثیر، ۱۴۰۶ق. | ||
| خط ۷۵: | خط ۷۷: | ||
* '''المعجم الکبیر'''، سلیمان بن احمد الطبرانی (۲۶۰-۳۶۰ق.)، تحقیق حمدی عبدالمجید السلفی، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۴۰۵ق. | * '''المعجم الکبیر'''، سلیمان بن احمد الطبرانی (۲۶۰-۳۶۰ق.)، تحقیق حمدی عبدالمجید السلفی، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۴۰۵ق. | ||
{{پایان}} | {{پایان}} | ||
[[رده:پیامبر اسلام(ص)]] | |||
[[رده:تاریخ حج پس از اسلام]] | |||