صفویان: تفاوت میان نسخهها
| خط ۳۳: | خط ۳۳: | ||
آثار معماری و اقدامات عمرانی سلاطین صفوی در بعضی عتبات مقدس عراق مثل مشهد کاظمین در عصر شاهاسماعیل اول؛ کاملاً بنیادی بوده و بهضرورت اصل معماری بنا را از کف تا آخر در بر گرفته است؛ اما در بعضی دیگر تنها شامل تزئیین و تعمیرات جزئی میشود. همچنین اکثر این تعمیرات در زمان شاهاسماعیل اول آغاز شد و در زمان شاهعباس اول به اوج رسید و پس از آن تکامل یافت.<ref>«جایگاه حرمین شریفین و عتبات عالیات در مناسبات صفویان و عثمانیان»، ص۴۲.</ref> | آثار معماری و اقدامات عمرانی سلاطین صفوی در بعضی عتبات مقدس عراق مثل مشهد کاظمین در عصر شاهاسماعیل اول؛ کاملاً بنیادی بوده و بهضرورت اصل معماری بنا را از کف تا آخر در بر گرفته است؛ اما در بعضی دیگر تنها شامل تزئیین و تعمیرات جزئی میشود. همچنین اکثر این تعمیرات در زمان شاهاسماعیل اول آغاز شد و در زمان شاهعباس اول به اوج رسید و پس از آن تکامل یافت.<ref>«جایگاه حرمین شریفین و عتبات عالیات در مناسبات صفویان و عثمانیان»، ص۴۲.</ref> | ||
شاه اسماعيل اول، بنیانگذار صفویه، پس از زیارت عتبات (914ق) همه آنها را با زیباترین و نفیسترین فرشهای ابریشمی ایرانی مفروش ساخت و پردههای زرین و قندیلهای طلا و نقره جهت تزئین و روشنایی حرمهای مطهر تقدیم کرد. اين نخستین بار در طول تاریخ بود که عنصر طلا به منظور تزئین اعتاب مقدس ائمة اطهار به کار رفت و پس از آن بسيار رواج يافت. | شاه اسماعيل اول، بنیانگذار صفویه، پس از زیارت عتبات (914ق) همه آنها را با زیباترین و نفیسترین فرشهای ابریشمی ایرانی مفروش ساخت و پردههای زرین و قندیلهای طلا و نقره جهت تزئین و روشنایی حرمهای مطهر تقدیم کرد. اين نخستین بار در طول تاریخ بود که عنصر طلا به منظور تزئین اعتاب مقدس ائمة اطهار به کار رفت و پس از آن بسيار رواج يافت.<ref>''ايران در روزگار شاه اسماعيل و شاه طهماسب''، ص496.</ref> | ||
بزرگترین و اساسیترین اقدامات عمرانی شاهاسماعیل مشمول آستانة کاظمین8 شد؛ زیرا عتبة مقدس کاظمین بر اثر طغیان رود دجله و غفلتهای زمان گذشته و قرار داشتن در کانون منازعات فرقهای ویران شده بود. | بزرگترین و اساسیترین اقدامات عمرانی شاهاسماعیل مشمول آستانة کاظمین8 شد؛ زیرا عتبة مقدس کاظمین بر اثر طغیان رود دجله و غفلتهای زمان گذشته و قرار داشتن در کانون منازعات فرقهای ویران شده بود.<ref>''تاريخ حرم کاظمين''، ترجمة غلامرضا اکبري، ص62''-''63.</ref> | ||
شاهان صفوی در آبادانی عتبات عالیات و مراقد منسوب به اهل بیت: بسیار کوشا بودند؛ چنانکه همواره مبالغی را از درآمدهای عمومی و خصوصی بدان اختصاص ميدادند.ص۴۴. | شاهان صفوی در آبادانی عتبات عالیات و مراقد منسوب به اهل بیت: بسیار کوشا بودند؛ چنانکه همواره مبالغی را از درآمدهای عمومی و خصوصی بدان اختصاص ميدادند.<ref>«جایگاه حرمین شریفین و عتبات عالیات در مناسبات صفویان و عثمانیان»، ص۴۴.</ref> | ||
در سلطنت شاهطهماسب اول، بازسازي گستردة ای در آستانة مطهر امام حسین انجام شد. منارة العبد یا منارة مرجان که بلندترین و باشکوهترین مناره در تمام اعتاب مقدس عراق به شمار میآمد، پس از دو قرن در سال 982 قمري به دستور شاهطهماسب صفوی بار دیگر تعمیر و تزئین شد و بخش شمالی صحن مرقد امام حسین7 ساخته شد. شاهطهماسب همچنین در جهت بهبود شرایط اقتصادی شیعیان کربلا و آسایش حال زائران به حفر نهری از سوی رودخانة فرات به سمت کربلا و آستانة حسینی دستور داد که به نهر «طهماسیه» معروف شد.(عربخاني، ''عتبات عاليات در روابط ايران و عثماني قرن نوزدهم'' (با تأکيد بر عصر عبدالحميد دوم)، ص25.)ص۴۶. | در سلطنت شاهطهماسب اول، بازسازي گستردة ای در آستانة مطهر امام حسین انجام شد. منارة العبد یا منارة مرجان که بلندترین و باشکوهترین مناره در تمام اعتاب مقدس عراق به شمار میآمد، پس از دو قرن در سال 982 قمري به دستور شاهطهماسب صفوی بار دیگر تعمیر و تزئین شد و بخش شمالی صحن مرقد امام حسین7 ساخته شد. شاهطهماسب همچنین در جهت بهبود شرایط اقتصادی شیعیان کربلا و آسایش حال زائران به حفر نهری از سوی رودخانة فرات به سمت کربلا و آستانة حسینی دستور داد که به نهر «طهماسیه» معروف شد.(عربخاني، ''عتبات عاليات در روابط ايران و عثماني قرن نوزدهم'' (با تأکيد بر عصر عبدالحميد دوم)، ص25.)ص۴۶. | ||
| خط ۴۳: | خط ۴۳: | ||
یکی دیگر از اعتاب مقدس شیعیان در عراق، که ظاهراً محبوب شاهطهماسب اول بود، آستانة مطهر حضرت ابوالفضل7 در کربلاست. به دستور او هر اقدام عمرانی و زیباسازی در حرم امام حسین7 شامل حرم ابوالفضل7 نیز شد. به این ترتیب بنای رواق و صحن حرم را توسعه دادند و حرم را با زیباترین و نفیسترین فرشهای ایرانی مفروش کردند.(هنرفر، ''گنجينه آثار تاريخي اصفهان''، ص420). ص۴۶. | یکی دیگر از اعتاب مقدس شیعیان در عراق، که ظاهراً محبوب شاهطهماسب اول بود، آستانة مطهر حضرت ابوالفضل7 در کربلاست. به دستور او هر اقدام عمرانی و زیباسازی در حرم امام حسین7 شامل حرم ابوالفضل7 نیز شد. به این ترتیب بنای رواق و صحن حرم را توسعه دادند و حرم را با زیباترین و نفیسترین فرشهای ایرانی مفروش کردند.(هنرفر، ''گنجينه آثار تاريخي اصفهان''، ص420). ص۴۶. | ||
با ورود شاهعباس اول به عراق عرب بازسازی عتبات بار ديگر سرعت گرفت. با توجه به علاقة شدید شاهعباس به امیرالمؤمنین و آستانة آن حضرت در نجف طبیعی بود که بیشتر توجهات به این منطقه جذب شود. درواقع بنای اصلی نجف به دست او گذاشته شد؛ چنانکه در جایجای آن آثار یاد و خاطرهای از این شاه بزرگ ميتوان دید.ص۴۷. | با ورود شاهعباس اول به عراق عرب بازسازی عتبات بار ديگر سرعت گرفت. با توجه به علاقة شدید شاهعباس به امیرالمؤمنین و آستانة آن حضرت در نجف طبیعی بود که بیشتر توجهات به این منطقه جذب شود. درواقع بنای اصلی نجف به دست او گذاشته شد؛ چنانکه در جایجای آن آثار یاد و خاطرهای از این شاه بزرگ ميتوان دید.<ref>«جایگاه حرمین شریفین و عتبات عالیات در مناسبات صفویان و عثمانیان»، ص۴۷.</ref> | ||
شاهعباس اول همچنين دستور داد ضریحهای فولادی باشکوهی بسازند که بر روی هر یک از صندوقهای ساختهشدة زمان شاهاسماعیل اول در کربلا، کاظمین و سامرا قرار گیرد و نيز دستور تعمیر و کاشیکاری آستانة مطهر امام حسین7 را صادر کرد.(ترکمان، ''ذيل تاريخ عالمآراي عباسي''، تصحيح سهيلي خوانساري، ص94.) ص۴۸. | شاهعباس اول همچنين دستور داد ضریحهای فولادی باشکوهی بسازند که بر روی هر یک از صندوقهای ساختهشدة زمان شاهاسماعیل اول در کربلا، کاظمین و سامرا قرار گیرد و نيز دستور تعمیر و کاشیکاری آستانة مطهر امام حسین7 را صادر کرد.(ترکمان، ''ذيل تاريخ عالمآراي عباسي''، تصحيح سهيلي خوانساري، ص94.) ص۴۸. | ||
شاهاسماعیل اول مشهد کاظمین8 را بنا نهاد و شاهطهماسب بیشترین توجه خود را به اعتاب مقدس کربلا معطوف کرد و شاهعباس اول از هیچ خدمتی به آستانة امیرالمؤمنین فروگذار نکرد. سپس شاهصفی راه آنها را ادامه داد و اقدامات نیمهکارة شاهان پيشين را تکمیل کرد | شاهاسماعیل اول مشهد کاظمین8 را بنا نهاد و شاهطهماسب بیشترین توجه خود را به اعتاب مقدس کربلا معطوف کرد و شاهعباس اول از هیچ خدمتی به آستانة امیرالمؤمنین فروگذار نکرد. سپس شاهصفی راه آنها را ادامه داد و اقدامات نیمهکارة شاهان پيشين را تکمیل کرد.<ref>«جایگاه حرمین شریفین و عتبات عالیات در مناسبات صفویان و عثمانیان»، ص۵۰. </ref> | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
| خط ۶۴: | خط ۶۴: | ||
* اسناد و مكاتبات سياسي ايران از سال ۱۱۰۵ تا ۱۱۳۵ق.: به كوشش عبدالحسين نوايي، تهران، موسسه مطالعات و تحقيقات فرهنگي، ۱۳۶۳ش. | * اسناد و مكاتبات سياسي ايران از سال ۱۱۰۵ تا ۱۱۳۵ق.: به كوشش عبدالحسين نوايي، تهران، موسسه مطالعات و تحقيقات فرهنگي، ۱۳۶۳ش. | ||
* الاعلام باعلام بيت الله الحرام: محمد بن احمد النهروالي (م,۹۹۰ق.)، به كوشش علي محمد، قاهره، مكتبة الثقافة الدينيه، ۱۴۲۵ق. | * الاعلام باعلام بيت الله الحرام: محمد بن احمد النهروالي (م,۹۹۰ق.)، به كوشش علي محمد، قاهره، مكتبة الثقافة الدينيه، ۱۴۲۵ق. | ||
* ايران در روزگار شاه اسماعيل و شاهطهماسب، خواندمير، اميرمحمود، تهران، ادبي، 1370ش. | |||
* '''تاريخ حرم کاظمين'''، آل ياسين، شيخ محمدحسن، ترجمه غلامرضا اکبري، [بيجا]، کنگرة جهاني حضرت رضا، 1371ش. | |||
* تاريخ جهانگشاي نادري: مهدي خان استرآبادي (م,۱۱۸۰ق.)، دنياي كتاب، ۱۳۶۸ش. | * تاريخ جهانگشاي نادري: مهدي خان استرآبادي (م,۱۱۸۰ق.)، دنياي كتاب، ۱۳۶۸ش. | ||
* تاريخ منتظم ناصري: محمد حسن خان اعتماد السلطنه (م,۱۳۱۳ق.)، به كوشش رضواني، تهران، دنياي كتاب، ۱۳۶۷ش. | * تاريخ منتظم ناصري: محمد حسن خان اعتماد السلطنه (م,۱۳۱۳ق.)، به كوشش رضواني، تهران، دنياي كتاب، ۱۳۶۷ش. | ||