صفویان: تفاوت میان نسخه‌ها

صفویه سلسله‌ای پادشاهی است که از سال ۹۰۷ تا ۱۱۳۵ قمری در ایران سلطنت داشت.<ref>عزت‌پور، تبریز در گذر تاریخ، ۷۳؛ صفاکیش، صفویان در گذرگاه تاریخ، ۱۲۵.</ref> بنیانگذار این سلسله [[شاه اسماعیل اول]]<ref>جعفریان، صفویه از ظهور، ۷۰.</ref> و آخرین پادشاه آن، شاه شلطان حسین بود.<ref>صفاکیش، صفویان در گذرگاه تاریخ، ۱۲۵.</ref> این سلسله، شیعه را مذهب رسمی ایران نمودند.<ref>صفویه در عرصه دین، فرهنگ و سیاست، ج۱، ص۲۲ و ۲۳.</ref>  

سلسله صفوی به عنوان یکی از مهم‌ترین حکومت‌های تاریخ ایران شمرده می‌شود.<ref>«آثار روانی خرافه‌گرایی و نقش آن در سقوط سلسله صفوی»، ص۳۹۱.</ref> در این دوره ایران پس از نه قرن، به عنوان يک واحد سياسى مستقل، در دورۀ صفوى، صورت پيش از اسلام خويش را بازيافت.<ref>صفویه در عرصه دین، فرهنگ و سیاست، ج۱، ص۱۳.</ref> گفته شده دوره صفویه نقطه قوت تاریخ ایران به شمار می آید؛‌چرا که پس از تثبیت، تحولی عمیق در ایران آغاز و سبب شکوفایی همه جانبه شد. آبادى ايران از لحاظ اقتصادى، ساخت و بازساخت آثار تاريخى، مدارس بى‌شمار، موقوفات فراوان، امكانات علمى گسترده، حفظ ميراث مكتوب گذشته، به ويژه ميراث مكتوب شيعه، كتابت صدها هزار نسخۀ خطى، ايجاد مساجد بزرگ و بسيارى از امور ديگر، نشان مى‌دهد كه ايران دورۀ صفوى، دوره‌اى درخشان در تاريخ ايران اسلامى بوده است.<ref>صفویه در عرصه دین، فرهنگ و سیاست، ج۱، ص۱۴ و ۱۵.</ref>

حکومت صفویه، حکومتی مذهبی، بر پایه شاخص های دینی موجود در جامعه بود. حاکمان صفویه توانستند با اتکاء بر دین روند شکل‌گیری قدرت خود را تسریع بخشند. از این جهت نقش دین و مذهب در شکل‌گیری، رسمی‌شدن، تداوم و استمرار و سرانجام فروپاشی دولت صفویه نمایان است.<ref>«مشروعیت دولت صفوی و شکل گیری نهادهای دینی شیعی»، ص۳۹.</ref> در اواخر دوران صفوی، عوامل متعددی از جمله خرافه‌گرایی، تضعیف ساختار حکومتی و نفوذ عناصر غیرعقلانی در تصمیم‌گیری‌های سیاسی، به سقوط این سلسله منجر شد.<ref>«آثار روانی خرافه‌گرایی و نقش آن در سقوط سلسله صفوی»، ص۳۹۱.</ref>