پرش به محتوا

زیارت‌نامه: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی حج
جزبدون خلاصۀ ویرایش
جزبدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۱: خط ۱:
'''زیارت‌نامه''' متنی است که هنگام زیارت [[امامان شیعه|امامان]] یا [[امامزاده|امامزادگان]] خوانده می‌شود. برخی زیارتنامه‌ها مانند زیارت‌نامه [[حضرت ابوالفضل]] و زیارت‌نامه [[حضرت معصومه]] مأثور هستند یعنی از امامان(ع) نقل شده‌اند و برخی هم غیرمأثورند که توسط عالمان نوشته شده است.
'''زیارت‌نامه''' متنی است که هنگام زیارت قبر [[امامان(ع)]] یا [[امامزاده|امامزادگان]] خوانده می‌شود. برخی زیارتنامه‌ها مانند زیارت‌نامه [[حضرت ابوالفضل]] و زیارت‌نامه [[حضرت معصومه]] مأثور هستند یعنی از امامان(ع) نقل شده‌اند و برخی هم غیرمأثورند که توسط عالمان نوشته شده است. زیارتنامه‌ها معمولا ساختار مشابه دارند؛ با سلام آغاز می‌شوند، با عرض ارادت به معصومین و برائت از دشمنان ادامه می‌یابند و با دعا و بیان درخواست‌های دنیوی و اخروی به پایان می‌رسند.
 
زیارتنامه‌ها معمولا ساختار مشابه دارند؛ با سلام آغاز می‌شوند، با عرض ارادت به معصومین و برائت از دشمنان ادامه می‌یابند و با دعا و بیان درخواست‌های دنیوی و اخروی به پایان می‌رسند.


==معرفی==
==معرفی==
خط ۹: خط ۷:
زیارت‌نامه به دو دسته مأثور (یعنی زیارت‌نامه‌ای که از معصومان نقل شده باشد)<ref>«ساختارشناسی زیارات مأثور اهل‌بیت علیهم‌السلام»، ص۷۵.</ref> و غیر مأثور (توسط غیر معصوم مانند عالمان نوشته شده باشد) تقسیم می‌شود.<ref>مزارها و زیارتنامه‌ها، ص۱۱۴.</ref>  
زیارت‌نامه به دو دسته مأثور (یعنی زیارت‌نامه‌ای که از معصومان نقل شده باشد)<ref>«ساختارشناسی زیارات مأثور اهل‌بیت علیهم‌السلام»، ص۷۵.</ref> و غیر مأثور (توسط غیر معصوم مانند عالمان نوشته شده باشد) تقسیم می‌شود.<ref>مزارها و زیارتنامه‌ها، ص۱۱۴.</ref>  


برخی زیارت‌نامه‌های مأثور عبارتند از: زیارت امین الله، زیارت جامعه کبیره، جامعه صغیره، [[زیارت عاشورا]]، [[زیارت اربعین]]، زیارت ناحیه مقدسه، زیارت آل یاسین، زیارت رجبیه، زیارت‌نامه حضرت ابوالفضل و زیارت‌نامه حضرت معصومه.<ref>مزارها و زیارتنامه‌ها، ص۱۱۵ تا ص۱۲۸.</ref>  
برخی زیارت‌نامه‌های مأثور عبارتند از: [[زیارت امین الله]]، [[زیارت جامعه کبیره]]، [[جامعه صغیره]]، [[زیارت عاشورا]]، [[زیارت اربعین]]، [[زیارت ناحیه مقدسه]]، [[زیارت آل یاسین]]، [[زیارت رجبیه]]، [[زیارت‌نامه حضرت ابوالفضل]] و [[زیارت‌نامه حضرت معصومه]].<ref>مزارها و زیارتنامه‌ها، ص۱۱۵ تا ص۱۲۸.</ref>  


برخی زیارت‌نامه‌های غیرمأثور هم عبارت است از مانند زیارت‌نامه [[حضرت عبدالعظیم حسنی]] و زیارت امامزادگان.<ref>مزارها و زیارتنامه‌ها، ص۱۲۹.</ref>
برخی زیارت‌نامه‌های غیرمأثور هم عبارت است از زیارت‌نامه [[حضرت عبدالعظیم حسنی]] و زیارت امامزادگان.<ref>مزارها و زیارتنامه‌ها، ص۱۲۹.</ref>


عالمان دین کتاب‌های متعددی به صورت مجموعه‌های زیارات تدوین کرده‌اند که آمیخته‌ای است از زیارت‌های مستند و منقول از معصومین و زیاراتی که انشای علمای بزرگ است. همچنین زیارت‌نامه‌ها در یک سطح از اعتبار نیستند و برخی از سند معتبری برخوردار بوده و بعضی سند معتبری ندارند.<ref>مزارها و زیارتنامه‌ها، ص۱۴۷.</ref>
عالمان دین کتاب‌های متعددی به صورت مجموعه‌های زیارات تدوین کرده‌اند که آمیخته‌ای است از زیارت‌های مستند و منقول از معصومین و زیاراتی که انشای علمای بزرگ است. همچنین زیارت‌نامه‌ها در یک سطح از اعتبار نیستند و برخی از سند معتبری برخوردار بوده و بعضی سند معتبری ندارند.<ref>مزارها و زیارتنامه‌ها، ص۱۴۷.</ref>
خط ۱۷: خط ۱۵:
== منبع‌شناسی ==
== منبع‌شناسی ==
[[پرونده:کامل الزیارات (1).jpg|بندانگشتی|کتاب [[کامل الزیارات (کتاب)|کامل الزیارات]] از منابع مهم و اولیه زیارت‌نامه‌ها|287x287پیکسل]]
[[پرونده:کامل الزیارات (1).jpg|بندانگشتی|کتاب [[کامل الزیارات (کتاب)|کامل الزیارات]] از منابع مهم و اولیه زیارت‌نامه‌ها|287x287پیکسل]]
از منابع اولیه و مهم زیارت‌نامه به کتاب‌هایی مانند [[کامل الزیارات (کتاب)|کامل الزیارات]] اثر ابن قولویه قمی (درگذشت: ۳۶۹ق)، [[کتاب المزار (شیخ مفید)|المزار]] اثر شیخ مفید (درگذشت: ۴۱۳ق)، المزار الکبیر اثر ابن‌مشهدی (درگذشت ۶۱۰ق)، [[المصباح الزائر و جناح المسافر]] از سید بن‌ طاووس (درگذشت: ۶۶۴ق)، المزار اثر شهید اول (درگذشت: ۷۸۶ق)، [[تحفة الزائر|تحفه الزائر]] اثر [[علامه مجلسی]] (درگذشت: ۱۱۱۰ق) و هدیة الزائرین از [[شیخ عباس قمی]] (درگذشت: ۱۳۵۹ق) اشاره شده است.<ref>مزارها و زیارتنامه‌ها، ص۱۰۳ تا ص۱۱۱. «کتابشناسی مزارات»، ص۱۴۰ تا ۱۶۰.</ref>
از منابع اولیه و مهم زیارت‌نامه به کتاب‌هایی مانند [[کامل الزیارات (کتاب)|کامل الزیارات]] اثر [[ابن قولویه قمی]] (درگذشت: ۳۶۹ق)، [[کتاب المزار (شیخ مفید)|المزار]] اثر [[شیخ مفید]] (درگذشت: ۴۱۳ق)، [[المزار الکبیر]] اثر ابن‌مشهدی (درگذشت ۶۱۰ق)، [[المصباح الزائر و جناح المسافر]] از [[سید بن‌ طاووس]] (درگذشت: ۶۶۴ق)، المزار اثر شهید اول (درگذشت: ۷۸۶ق)، [[تحفة الزائر|تحفه الزائر]] اثر [[علامه مجلسی]] (درگذشت: ۱۱۱۰ق) و هدیة الزائرین از [[شیخ عباس قمی]] (درگذشت: ۱۳۵۹ق) اشاره شده است.<ref>مزارها و زیارتنامه‌ها، ص۱۰۳ تا ص۱۱۱. «کتابشناسی مزارات»، ص۱۴۰ تا ۱۶۰.</ref>


== ساختار و محتوای زیارت‌نامه‌ها ==
== ساختار و محتوای زیارت‌نامه‌ها ==
زیارتنامه‌ها ساختار مشابهی دارند. به طور کلی زیارتنامه‌ها با [[اذن دخول]] یا سلام آغاز می‌شود و با [[صلوات]] بر [[حضرت محمد (ص)|محمد]] و آل محمد یا معصومی که زیارت می‌شود و نیز عرض ارادت و محبت به ساحت معصومان و ابراز خشم و دشمنی نسبت به دشمنان [[اهل بیت|اهل‌بیت(ع)]] ادامه می‌باید. در نهایت با دعا و بیان درخواست‌های دنیوی و اخروی به پایان می‌رسد.<ref>مزارها و زیارتنامه‌ها، ص۱۴۰.</ref>
زیارتنامه‌ها ساختار مشابهی دارند. به طور کلی زیارتنامه‌ها با [[اذن دخول]] یا سلام آغاز می‌شود و با [[صلوات]] بر [[حضرت محمد (ص)|محمد]] و آل محمد یا معصومی که زیارت می‌شود و نیز عرض ارادت و محبت به ساحت معصومان و ابراز خشم و دشمنی نسبت به دشمنان [[اهل بیت|اهل‌بیت(ع)]] ادامه می‌باید. در نهایت با دعا و بیان درخواست‌های دنیوی و اخروی به پایان می‌رسد.<ref>مزارها و زیارتنامه‌ها، ص۱۴۰.</ref>


محتوای زیارتنامه‌های اهل‌بیت نیز دربردارنده معارف دینی مانند مباحث خداشناسی و توحید،<ref>«جایگاه توحید در زیارتنامه‌های اهل‌بیت علیهم السلام»، ص۱۰۷.</ref> نبوت و امام‌شناسی هستند.<ref>مزارها و زیارتنامه‌ها، ص۱۶۸ تا ۱۷۴؛ فرهنگ عاشورا، ص۲۲۱.</ref>
محتوای زیارتنامه‌های اهل‌بیت دربردارنده معارف دینی مانند مباحث خداشناسی و توحید،<ref>«جایگاه توحید در زیارتنامه‌های اهل‌بیت علیهم السلام»، ص۱۰۷.</ref> نبوت و امام‌شناسی هستند.<ref>مزارها و زیارتنامه‌ها، ص۱۶۸ تا ۱۷۴؛ فرهنگ عاشورا، ص۲۲۱.</ref>


== زیارت‌نامه‌های مکه و مدینه ==
== زیارت‌نامه‌های مکه و مدینه ==

نسخهٔ کنونی تا ‏۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۴۷

زیارت‌نامه متنی است که هنگام زیارت قبر امامان(ع) یا امامزادگان خوانده می‌شود. برخی زیارتنامه‌ها مانند زیارت‌نامه حضرت ابوالفضل و زیارت‌نامه حضرت معصومه مأثور هستند یعنی از امامان(ع) نقل شده‌اند و برخی هم غیرمأثورند که توسط عالمان نوشته شده است. زیارتنامه‌ها معمولا ساختار مشابه دارند؛ با سلام آغاز می‌شوند، با عرض ارادت به معصومین و برائت از دشمنان ادامه می‌یابند و با دعا و بیان درخواست‌های دنیوی و اخروی به پایان می‌رسند.

معرفی[ویرایش | ویرایش مبدأ]

زیارت‌نامه متنی است که هنگام زیارت قبر هریک از اهل‌بیت(ع) یا برخی از امامزادگان خوانده می‌شود و حاوی سلام و درود زائر نسبت به مدفون در آن مرقدها است.[۱]

انواع زیارت‌نامه[ویرایش | ویرایش مبدأ]

زیارت‌نامه به دو دسته مأثور (یعنی زیارت‌نامه‌ای که از معصومان نقل شده باشد)[۲] و غیر مأثور (توسط غیر معصوم مانند عالمان نوشته شده باشد) تقسیم می‌شود.[۳]

برخی زیارت‌نامه‌های مأثور عبارتند از: زیارت امین الله، زیارت جامعه کبیره، جامعه صغیره، زیارت عاشورا، زیارت اربعین، زیارت ناحیه مقدسه، زیارت آل یاسین، زیارت رجبیه، زیارت‌نامه حضرت ابوالفضل و زیارت‌نامه حضرت معصومه.[۴]

برخی زیارت‌نامه‌های غیرمأثور هم عبارت است از زیارت‌نامه حضرت عبدالعظیم حسنی و زیارت امامزادگان.[۵]

عالمان دین کتاب‌های متعددی به صورت مجموعه‌های زیارات تدوین کرده‌اند که آمیخته‌ای است از زیارت‌های مستند و منقول از معصومین و زیاراتی که انشای علمای بزرگ است. همچنین زیارت‌نامه‌ها در یک سطح از اعتبار نیستند و برخی از سند معتبری برخوردار بوده و بعضی سند معتبری ندارند.[۶]

منبع‌شناسی[ویرایش | ویرایش مبدأ]

کتاب کامل الزیارات از منابع مهم و اولیه زیارت‌نامه‌ها

از منابع اولیه و مهم زیارت‌نامه به کتاب‌هایی مانند کامل الزیارات اثر ابن قولویه قمی (درگذشت: ۳۶۹ق)، المزار اثر شیخ مفید (درگذشت: ۴۱۳ق)، المزار الکبیر اثر ابن‌مشهدی (درگذشت ۶۱۰ق)، المصباح الزائر و جناح المسافر از سید بن‌ طاووس (درگذشت: ۶۶۴ق)، المزار اثر شهید اول (درگذشت: ۷۸۶ق)، تحفه الزائر اثر علامه مجلسی (درگذشت: ۱۱۱۰ق) و هدیة الزائرین از شیخ عباس قمی (درگذشت: ۱۳۵۹ق) اشاره شده است.[۷]

ساختار و محتوای زیارت‌نامه‌ها[ویرایش | ویرایش مبدأ]

زیارتنامه‌ها ساختار مشابهی دارند. به طور کلی زیارتنامه‌ها با اذن دخول یا سلام آغاز می‌شود و با صلوات بر محمد و آل محمد یا معصومی که زیارت می‌شود و نیز عرض ارادت و محبت به ساحت معصومان و ابراز خشم و دشمنی نسبت به دشمنان اهل‌بیت(ع) ادامه می‌باید. در نهایت با دعا و بیان درخواست‌های دنیوی و اخروی به پایان می‌رسد.[۸]

محتوای زیارتنامه‌های اهل‌بیت دربردارنده معارف دینی مانند مباحث خداشناسی و توحید،[۹] نبوت و امام‌شناسی هستند.[۱۰]

زیارت‌نامه‌های مکه و مدینه[ویرایش | ویرایش مبدأ]

برای زیارت برخی از مکان‌های مقدس و مزارهای شهر‌های مکه و مدینه زیارت‌نامه‌هایی وجود دارد.

زیارت‌نامه‌های مکه[ویرایش | ویرایش مبدأ]

از جمله زیارت‌نامه‌های مزارهای مکه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

زیارت‌نامه‌های مدینه[ویرایش | ویرایش مبدأ]

از جمله زیارت‌نامه‌های مزارهای مدینه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:‌

جستارهای وابسته[ویرایش | ویرایش مبدأ]

پانویس[ویرایش | ویرایش مبدأ]

  1. مزارها و زیارتنامه‌ها، ص۹۷؛ فرهنگ عاشورا، ص۲۲۱.
  2. «ساختارشناسی زیارات مأثور اهل‌بیت علیهم‌السلام»، ص۷۵.
  3. مزارها و زیارتنامه‌ها، ص۱۱۴.
  4. مزارها و زیارتنامه‌ها، ص۱۱۵ تا ص۱۲۸.
  5. مزارها و زیارتنامه‌ها، ص۱۲۹.
  6. مزارها و زیارتنامه‌ها، ص۱۴۷.
  7. مزارها و زیارتنامه‌ها، ص۱۰۳ تا ص۱۱۱. «کتابشناسی مزارات»، ص۱۴۰ تا ۱۶۰.
  8. مزارها و زیارتنامه‌ها، ص۱۴۰.
  9. «جایگاه توحید در زیارتنامه‌های اهل‌بیت علیهم السلام»، ص۱۰۷.
  10. مزارها و زیارتنامه‌ها، ص۱۶۸ تا ۱۷۴؛ فرهنگ عاشورا، ص۲۲۱.

منابع[ویرایش | ویرایش مبدأ]

  • «جایگاه توحید در زیارتنامه‌های اهل‌بیت علیهم السلام»، کاظمی، محمد، سراج منیر، شماره ۵، بهار ۱۳۹۱ش.
  • «ساختارشناسی زیارات مأثور اهل‌بیت علیهم‌السلام»، حسنی بافرانی، طلعت ؛ تقوی، فاطمه، پژوهش‌نامه حکمت اهل‌بیت علیه‌السلام، شماره ۳، تابستان ۱۳۹۳ش
  • «کتابشناسی مزارات»، حسینی، داود، فرهنگ زیارت، شماره ۵۰، بهار ۱۴۰۱ش.
  • فرهنگ عاشورا، محدثی، جواد، قم، نشر معروف، ۱۳۷۶ش.
  • مزارها و زیارتنامه‌ها، حیدری،‌ مجتبی، تهران، مشعر، ۱۴۰۴ش.