وادی القری: تفاوت میان نسخه‌ها

Heidar (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۴: خط ۴:


== نام و مکان ==
== نام و مکان ==
وادی القری که امروزه به وادی العُلا معروف است<ref>المعالم الاثیره، ص224.</ref>، دره‌ای طولانی در 300 کیلومتری شمال غربی [[مدینه]] در راه بازرگانی [[شام]] به حجاز بوده است.<ref>نگا: حجاز در صدر اسلام، ص83.</ref> در جنوب این منطقه، [[خیبر]] قرار دارد و به دلیل داشتن قریه‌های متعدد و به هم پیوسته، به "وادی القری" (دره آبادی‌ها) معروف شده است.<ref>مراصد الاطلاع، ج3، ص1087.</ref> این منطقه با مساحتی حدود ۲۳۹۱ کیلومتر مربع، در سال ۲۰۲۲ جمعیتی بالغ بر ۶۰٬۱۰۳ نفر داشته و به عنوان یک شهر واحه‌ای باستانی، نقش مهمی در توسعه گردشگری عربستان ایفا می‌کند.<ref>وبسایت رسمی [https://www.google.com/search?sca_esv=c561dc4e372ce7af&sxsrf=AE3TifNVn-8dLdsotflo7YYoyc87oRx2Jw:1763021132707&q=%D8%A7%DB%8C%D9%86+%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87+%D8%A8%D8%A7+%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%AD%D8%AA%DB%8C+%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AF+%DB%B2%DB%B3%DB%B9%DB%B1+%DA%A9%DB%8C%D9%84%D9%88%D9%85%D8%AA%D8%B1+%D9%85%D8%B1%D8%A8%D8%B9%D8%8C+%D8%AF%D8%B1+%D8%B3%D8%A7%D9%84+%DB%B2%DB%B0%DB%B2%DB%B2+%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA%DB%8C+%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%BA+%D8%A8%D8%B1+%DB%B6%DB%B0%D9%AC%DB%B1%DB%B0%DB%B3+%D9%86%D9%81%D8%B1+%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%87+%D9%88+%D8%A8%D9%87+%D8%B9%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86+%DB%8C%DA%A9+%D8%B4%D9%87%D8%B1+%D9%88%D8%A7%D8%AD%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C+%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%8C+%D9%86%D9%82%D8%B4+%D9%85%D9%87%D9%85%DB%8C+%D8%AF%D8%B1+%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D9%87+%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DA%AF%D8%B1%DB%8C+%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86+%D8%A7%DB%8C%D9%81%D8%A7+%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%DA%A9%D9%86%D8%AF.&source=lnms&fbs=AIIjpHxU7SXXniUZfeShr2fp4giZ1Y6MJ25_tmWITc7uy4KIeoJTKjrFjVxydQWqI2NcOhYPURIv2wPgv_w_sE_0Sc6Q2Uz8zlVUFOE6tcDqfo9WH77bvrGoZD2Ke11BgIAarKxhD4VpNPH84x7f3V9oyKgzQ0iW1Dl12uPzRpMveNk-q8SGm7g&sa=X&ved=2ahUKEwjEy-LC1e6QAxWkVaQEHTNcJsoQ0pQJegQIDhAB&biw=1022&bih=983&dpr=0.94 اخبار سعودی]</ref>  
وادی القری که امروزه به وادی العُلا معروف است<ref>المعالم الاثیره، ص224.</ref>، دره‌ای طولانی در 300 کیلومتری شمال غربی [[مدینه]] در راه بازرگانی [[شام]] به حجاز بوده است.<ref>نگا: حجاز در صدر اسلام، ص83.</ref> در جنوب این منطقه، [[خیبر]] قرار دارد و به دلیل داشتن قریه‌های متعدد و به هم پیوسته، به "وادی القری" (دره آبادی‌ها) معروف شده است.<ref>مراصد الاطلاع، ج3، ص1087.</ref> این منطقه با مساحتی حدود ۲۳۹۱ کیلومتر مربع، در سال ۲۰۲۲ جمعیتی بالغ بر ۶۰٬۱۰۳ نفر داشته و به عنوان یک شهر واحه‌ای باستانی، نقش مهمی در توسعه گردشگری عربستان ایفا می‌کند.<ref>وبسایت رسمی [https://www.google.com/search?sca_esv=c561dc4e372ce7af&sxsrf=AE3TifNVn-8dLdsotflo7YYoyc87oRx2Jw:1763021132707&q=%D8%A7%DB%8C%D9%86+%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87+%D8%A8%D8%A7+%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%AD%D8%AA%DB%8C+%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AF+%DB%B2%DB%B3%DB%B9%DB%B1+%DA%A9%DB%8C%D9%84%D9%88%D9%85%D8%AA%D8%B1+%D9%85%D8%B1%D8%A8%D8%B9%D8%8C+%D8%AF%D8%B1+%D8%B3%D8%A7%D9%84+%DB%B2%DB%B0%DB%B2%DB%B2+%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA%DB%8C+%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%BA+%D8%A8%D8%B1+%DB%B6%DB%B0%D9%AC%DB%B1%DB%B0%DB%B3+%D9%86%D9%81%D8%B1+%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%87+%D9%88+%D8%A8%D9%87+%D8%B9%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86+%DB%8C%DA%A9+%D8%B4%D9%87%D8%B1+%D9%88%D8%A7%D8%AD%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C+%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%8C+%D9%86%D9%82%D8%B4+%D9%85%D9%87%D9%85%DB%8C+%D8%AF%D8%B1+%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D9%87+%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DA%AF%D8%B1%DB%8C+%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86+%D8%A7%DB%8C%D9%81%D8%A7+%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%DA%A9%D9%86%D8%AF.&source=lnms&fbs=AIIjpHxU7SXXniUZfeShr2fp4giZ1Y6MJ25_tmWITc7uy4KIeoJTKjrFjVxydQWqI2NcOhYPURIv2wPgv_w_sE_0Sc6Q2Uz8zlVUFOE6tcDqfo9WH77bvrGoZD2Ke11BgIAarKxhD4VpNPH84x7f3V9oyKgzQ0iW1Dl12uPzRpMveNk-q8SGm7g&sa=X&ved=2ahUKEwjEy-LC1e6QAxWkVaQEHTNcJsoQ0pQJegQIDhAB&biw=1022&bih=983&dpr=0.94 اخبار سعودی]</ref>
 
ابن کلبی، تاریخ‌نگار(م.204ق.)، وادی القری را آبادترین منطقه در [[جزیرةالعرب|جزیره‌العرب]] توصیف کرده<ref>معجم البلدان،ج4، ص338.</ref> و محمد حِمْیَری در سده نهم قمری آن را دارای نخلستان‌ها و چشمه‌های بسیار توصیف کرده که نوادگان [[جعفر بن ابی طالب|جعفر بن ابی‌طالب]] (معروف به الوادیین) در آن سکونت داشتند.<ref>الروض المعطار، ص602.</ref>
 
== دوران باستان ==
== دوران باستان ==
در زمان‌های باستان، وادی القری منازل [[قوم عاد]] و [[ثمود]] بوده است. مرکز مهم این منطقه «قُرح» بوده که گفته می‌شود قوم عاد در آنجا هلاک شدند.<ref>معجم البلدان، ج4، ص321.</ref> مقدسی در سده چهارم قمری گزارش می‌دهد که در سراسر [[حجاز]] پس از [[مکه]]، جایی آبادتر از شهر قُرح وجود نداشته است.<ref>احسن التقاسیم، ص83 و 84.</ref>
در زمان‌های باستان، وادی القری منازل [[قوم عاد]] و [[ثمود]] بوده است. مرکز مهم این منطقه «قُرح» بوده که گفته می‌شود قوم عاد در آنجا هلاک شدند.<ref>معجم البلدان، ج4، ص321.</ref> مقدسی در سده چهارم قمری گزارش می‌دهد که در سراسر [[حجاز]] پس از [[مکه]]، جایی آبادتر از شهر قُرح وجود نداشته است.<ref>احسن التقاسیم، ص83 و 84.</ref>
خط ۲۶: خط ۲۳:


بر اساس گزارش‌های تاریخی، این موقوفات در دوره‌های بعدی مورد ادعا و اختلاف قرار گرفت و در نهایت به کاربرد وقفی خود بازگردانده شد.<ref>تاریخ المدینة المنوره، ج1، ص223 و 224.</ref> در روایتی از امام علی(ع) نقل شده که فرمودند: تمام اموالی که در منطقه وادی القری دارد، برای فرزندان [[حضرت زهرا|فاطمه(س)]] خواهد بود و بردگان آن نیز وقف خواهد بود.<ref>فروع کافی، ج7، ص49.</ref>
بر اساس گزارش‌های تاریخی، این موقوفات در دوره‌های بعدی مورد ادعا و اختلاف قرار گرفت و در نهایت به کاربرد وقفی خود بازگردانده شد.<ref>تاریخ المدینة المنوره، ج1، ص223 و 224.</ref> در روایتی از امام علی(ع) نقل شده که فرمودند: تمام اموالی که در منطقه وادی القری دارد، برای فرزندان [[حضرت زهرا|فاطمه(س)]] خواهد بود و بردگان آن نیز وقف خواهد بود.<ref>فروع کافی، ج7، ص49.</ref>
== در آثار جغرافی نگاران مسلمان ==
ابن کلبی، تاریخ‌نگار(م.204ق.)، وادی القری را آبادترین منطقه در [[جزیرةالعرب|جزیره‌العرب]] توصیف کرده<ref>معجم البلدان،ج4، ص338.</ref> و محمد حِمْیَری در سده نهم قمری آن را دارای نخلستان‌ها و چشمه‌های بسیار توصیف کرده که نوادگان [[جعفر بن ابی طالب|جعفر بن ابی‌طالب]] (معروف به الوادیین) در آن سکونت داشتند.<ref>الروض المعطار، ص602.</ref>


== جستارهای وابسته ==
== جستارهای وابسته ==