خطبه غدیر خم: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۸: | خط ۸: | ||
در سال دهم هجرت، در راه بازگشت از [[حجة الوداع]]، آیه ۶۷ [[سوره مائده]] معروف به [[آیه تبلیغ|آیه ابلاغ]] بر پیامبر نازل شد<ref>تفسیر القرآن المجید، ج1، ص184؛ تفسیر العیاشی، ج1، ص332.</ref> که به موجب آن پیامبر موظف بود بدون تاخیر پیامی را به مسلمانان ابلاغ کند. <ref>الارشاد، ج1،ص176؛ اعلام الوری،ج1، ص262.</ref> | در سال دهم هجرت، در راه بازگشت از [[حجة الوداع]]، آیه ۶۷ [[سوره مائده]] معروف به [[آیه تبلیغ|آیه ابلاغ]] بر پیامبر نازل شد<ref>تفسیر القرآن المجید، ج1، ص184؛ تفسیر العیاشی، ج1، ص332.</ref> که به موجب آن پیامبر موظف بود بدون تاخیر پیامی را به مسلمانان ابلاغ کند. <ref>الارشاد، ج1،ص176؛ اعلام الوری،ج1، ص262.</ref> | ||
آن حضرت فرمان داد تا همه حاجیان در منطقه [[غدیر خم]] توقف کنند و جمع شوند. سپس زیر درختانی که در آنجا بود [[نماز ظهر]] را خواند و برای مسلمانان سخنرانی کرد. به این سخنرانی خطبه غدیر خم گفته میشود. | آن حضرت فرمان داد تا همه حاجیان در منطقه [[غدیر خم]] توقف کنند و جمع شوند. سپس زیر درختانی که در آنجا بود [[نماز ظهر]] را خواند و برای مسلمانان سخنرانی کرد. به این سخنرانی خطبه غدیر خم گفته میشود.<ref>تاریخ الیعقوبی، ج2، ص112.</ref> | ||
== حدیث غدیر == | == حدیث غدیر == | ||
| خط ۲۵: | خط ۲۵: | ||
* در برخی نیز ابیاتی از [[حسان بن ثابت]] در توصیف این واقعه نقل کردهاند. <ref>الامالی، ص670؛ اقسام المولی، ص35.</ref> | * در برخی نیز ابیاتی از [[حسان بن ثابت]] در توصیف این واقعه نقل کردهاند. <ref>الامالی، ص670؛ اقسام المولی، ص35.</ref> | ||
==خطبه غدیر در منابع شیعی== | ==خطبه غدیر در منابع شیعی== | ||
منابع [[شیعه|شیعی]] [[قرن چهارم]] قمری مانند کتاب خصال [[شیخ صدوق]] و معجم الکبیر طبرانی، خطبه غدیر را با کمتر از 400 واژه نقل کردهاند. | |||
منابع بعد از قرن پنجم مانند: [[روضه الواعظین]] و [[الاحتجاج]]، متن مفصلی از خطبه پیامبر(ص) در غدیر خم به روایت [[امام باقر|امام باقر (ع)]] روایت شده است که نسبت به آنچه در منابع قبلی نقل شده بسیار مفصلتر است و بیشتر فرازهای آن با عبارت "معاشر الناس" آغاز میشود. [[ابن طاووس|سید علی بن طاووس]]، متن این خطبه را با سند خود از محمد بن جریر طبری مفسر و مورخ شهیر اهل سنت و صاحب کتاب طرق حدیث الغدیر و او نیز به اسناد خود از زید بن ارقم نقل کرده است. ابن طاووس این متن را در کتاب دیگرش با اسناد دیگری نیز از رجال اهل سنت از حذیفة بن یمان نقل میکند. <ref>التحصین لأسرار ما زاد من کتاب الیقین، ص 578.</ref> | |||
====نقدها به این روایت از خطبه==== | ====نقدها به این روایت از خطبه==== | ||
برخی به دلایلی همچون نبود این متن در [[کتب اربعه شیعه]] و منابع دست اول، طولانی بودن خطابه برخلاف معمول | برخی به دلایلی همچون نبود این متن در [[کتب اربعه شیعه]] و منابع دست اول، طولانی بودن خطابه برخلاف معمول خطابههای برجا مانده از [[پیامبر اکرم|پیامبراکرم(ص)]]، نام بردن از امامان دوازده گانه، اشاره نکردن به معیدان (تکرار کنندگان خطبه برای جمعیت)، فهرست کردن [[فضایل امام علی]](ع) و تکرار مطالب، در اصالت و درستی این روایت از خطبه پیامبر تردید کردهاند. <ref> مجموعه مقالات کنگره بین المللی غدیر و انسجام اسلامی(( جایگاه غدیر در سقیفه))</ref> | ||
====یک پاسخ به نقدها==== | ====یک پاسخ به نقدها==== | ||
در جواب میتوان گفت که در خطبه شواهدی برای بسیاری از فرازهای این خطبه در روایات اهل سنت یافت میشود که هرکدام بیان کننده قسمتی از واقعه غدیر است، مانند نقلهای حذیفه بن یمان<ref>المعجم الکبیر، ج3، ص180.</ref> و ابی الطفیل <ref>ترتیب الأمالی الخمیسیة للشجری، ج1، ص190.</ref> از این خطبه و حدیث پیشوایان دوازده گانه اهل سنت که به روایت جابر بن سمره در حجه الوداع در منابع معتبر نزد اهل سنت وجود دارد و جانشینان پیامبر را که شکست ناپذیری و عزت [[اسلام]] در سایه آنان است دوازده نفر از [[قریش]] معرفی میکند.<ref>المعجم الکبیر، ج2، ص196؛ صحیح البخاری ،ج8،ص127.</ref>از سوی دیگر در روایات اهل تسنن خطبه غدیر از چند سطر تا چند صفحه نقل شده است، که عبارات آنها به برخی فصول خطبه مفصل | در جواب میتوان گفت که در خطبه شواهدی برای بسیاری از فرازهای این خطبه در روایات اهل سنت یافت میشود که هرکدام بیان کننده قسمتی از واقعه غدیر است، مانند نقلهای حذیفه بن یمان<ref>المعجم الکبیر، ج3، ص180.</ref> و ابی الطفیل <ref>ترتیب الأمالی الخمیسیة للشجری، ج1، ص190.</ref> از این خطبه و حدیث پیشوایان دوازده گانه اهل سنت که به روایت جابر بن سمره در حجه الوداع در منابع معتبر نزد اهل سنت وجود دارد و جانشینان پیامبر را که شکست ناپذیری و عزت [[اسلام]] در سایه آنان است دوازده نفر از [[قریش]] معرفی میکند.<ref>المعجم الکبیر، ج2، ص196؛ صحیح البخاری ،ج8،ص127.</ref> از سوی دیگر در روایات اهل تسنن خطبه غدیر از چند سطر تا چند صفحه نقل شده است، که عبارات آنها به برخی فصول خطبه مفصل [[منابع شیعی]] نزدیک است و این احتمال که خطبه در اصل بلند بوده و در منابع اهل سنت تنها بخشهایی از آن منعکس شده وجود دارد. | ||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||