اسرار حلق و تقصیر: تفاوت میان نسخه‌ها
| خط ۳: | خط ۳: | ||
== حلق و تقصیر == | == حلق و تقصیر == | ||
{{اصلی|حلق و تقصیر}}حَلق به معنای تراشیدن سر، و تَقصیر به معنای کوتاه کردن قدری از مو یا ناخن<ref>درسنامه مناسک حج، ص۷۱.</ref>، یکی از اعمال [[حج]] و [[عمره]] است.<ref name=":2">درسنامه مناسک حج، ص۶۵.</ref> در فقه | {{اصلی|حلق و تقصیر}}حَلق به معنای تراشیدن سر، و تَقصیر به معنای کوتاه کردن قدری از مو یا ناخن<ref>درسنامه مناسک حج، ص۷۱.</ref>، یکی از اعمال [[حج]] و [[عمره]] است.<ref name=":2">درسنامه مناسک حج، ص۶۵.</ref> در فقه [[شیعه]]، تقصیر از عبادات است و باید به [[قصد قربت]] و به [[نیت]] یکی از [[اعمال حج تمتع|اعمال حج]] یا [[اعمال عمره تمتع|عمره]] انجام داده شود.<ref name=":1">درسنامه مناسک حج، ص۵۰.</ref> مردان در [[حج]] با شرایطی موظف به حلق هستند. آنها در [[عمره تمتع]] موظف به تقصیر<ref name=":5">مناسک محشی ص۳۵۶ و ۳۵۷؛ درسنامه مناسک حج، ص۴۹.</ref> و در [[عمره مفرده]] بین حلق و تقصیر مختارند<ref name=":8">مناسک محشی، صص ١٠١ و ١٠٠؛ الکافی فی فقه اهل المدینه (فقه مالکی)، المصادرالفقهیه، ج ١٠، ص۵٣۴؛ بدائع الصنائع (فقه حنفی) المصادرالفقهیه، ج ١٠، ص ۶۵.</ref>؛ البته مذاهب [[اهل سنت]]، مردان را در [[عمره تمتع]] نیز، بین حلق و تقصیر مختار دانسته‌اند.<ref name=":82">مناسک محشی، صص ١٠١ و ١٠٠؛ الکافی فی فقه اهل المدینه (فقه مالکی)، المصادرالفقهیه، ج ١٠، ص۵٣۴؛ بدائع الصنائع (فقه حنفی) المصادرالفقهیه، ج ١٠، ص ۶۵.</ref> [[حج بانوان|زنان]] بر اساس همه مذاهب اسلامی، موظف به تقصیرند.<ref name=":52">مناسک محشی ص۳۵۶ و ۳۵۷؛ درسنامه مناسک حج، ص۴۹.</ref> | ||
حلق یا تقصیر در عمره پس از [[سعی]]، و در حج، روز [[عید قربان]] انجام می‌شود<ref name=":4">درسنامه مناسک حج، ص۷۲؛ همچنین نگاه کنید به: مناسک محشی، ص۴۴٧؛ الروضةالبهیه فی شرح اللمعة الدمشقیه، ج١، صص ۵۶١ - ۵٣٩.</ref> حلق و تقصیر در عمره، مکان خاصی ندارد<ref name=":12">درسنامه مناسک حج، ص۵۰.</ref>؛ ولی در حج طبق فقه شیعه، [[منا]] <ref name=":42">درسنامه مناسک حج، ص۷۲؛ همچنین نگاه کنید به: مناسک محشی، ص۴۴٧؛ الروضةالبهیه فی شرح اللمعة الدمشقیه، ج١، صص ۵۶١ - ۵٣٩.</ref> و بر اساس مذاهب اهل سنت، [[حرم مکی|محدوده حرم مکی]] است.<ref>فقه السنه، ج ١، ص۵۴٠؛ الفقه علی المذاهب الخمسه، ج ١، ص ٣٧۴.</ref> | حلق یا تقصیر در عمره پس از [[سعی]]، و در حج، روز [[عید قربان]] انجام می‌شود<ref name=":4">درسنامه مناسک حج، ص۷۲؛ همچنین نگاه کنید به: مناسک محشی، ص۴۴٧؛ الروضةالبهیه فی شرح اللمعة الدمشقیه، ج١، صص ۵۶١ - ۵٣٩.</ref> حلق و تقصیر در عمره، مکان خاصی ندارد<ref name=":12">درسنامه مناسک حج، ص۵۰.</ref>؛ ولی در حج طبق فقه شیعه، [[منا]] <ref name=":42">درسنامه مناسک حج، ص۷۲؛ همچنین نگاه کنید به: مناسک محشی، ص۴۴٧؛ الروضةالبهیه فی شرح اللمعة الدمشقیه، ج١، صص ۵۶١ - ۵٣٩.</ref> و بر اساس مذاهب اهل سنت، [[حرم مکی|محدوده حرم مکی]] است.<ref>فقه السنه، ج ١، ص۵۴٠؛ الفقه علی المذاهب الخمسه، ج ١، ص ٣٧۴.</ref> | ||
| خط ۱۱: | خط ۱۱: | ||
== فلسفه حلق و تقصیر == | == فلسفه حلق و تقصیر == | ||
حلق و تقصیر عملی عبادی دارای اسرار و آثار گوناگون است که به بعضی از آنها اشاره می‌شود: | [[حلق و تقصیر]] عملی عبادی دارای اسرار و آثار گوناگون است که به بعضی از آنها اشاره می‌شود: | ||
=== پاک شدن از آلودگی === | === پاک شدن از آلودگی === | ||
یکی از اسرار و فلسفه های حلق را، پاک شدن از آلودگیهای ظاهری و باطنی و دور شدن از عیوب آشکار و پنهان و طهارت و خروج از گناهان دانسته‌اند [[تراشیدن موی سر]] آن هم بعد از مبارزه با شیطان و [[رمی|سنگ انداختن]] به او و [[قربانی کردن]]، گویای این حقیقت است که [[حج گزار]] می‌خواهد با این عمل [[شیطان]] بزرگتر و [[نفس اماره]] را نیز مغلوب کند و کاملاً در مسیر توحید قرار بگیرد.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 239.</ref> | |||
بر اساس سفارش [[امام صادق (ع)]] حج گزار باید زشتی های ظاهر و باطن را با تراشیدن مو از بین ببرد.<ref>مصباح الشريعة، ص ۷۶ .</ref> در کلام بعضی از بزرگان نیز نقل شده که: «آن هنگام که موهای سرت را می زدودی آیا اندیشه ات این بود که نفس خویش را از همه آلودگیها پاک می‌کنی و آنچه را که از مردمان بر عهده داری ادا می‌کنی و از گناهان و آلودگیها بیرون می‌آیی مانند روزی که از مادر زاده شده ای؟»<ref>مستدرك الوسائل، ج ۱۰، ص ۱۶۷، ح ۱۱۷۷۰ .</ref> [[حکیم رفیعی قزوینی]] نیز نوشته است بریدن موی سر اشاره به بریدن اضافات زندگی است. در روایتی آمده است یکی از علتهای آرام راه رفتن در پل صراط، خارها و قلابهایی است که در صراط قرار گرفته و نمیگذارند، کسی عبور کند.<ref>اسرار و معارف حج، ص ۵۶ .</ref> در واقع اینها آلودگیها و عیوبی است که در انسانها وجود داشته و در آخرت به شکل خار و قلاب تجسم یافته است؛ اما تراشیدن سر باید قلب حج‌گزار را کمک کند تا هوا و هوس و شهوت دنیا و تمام صفات بد را از قلبش بیرون کند.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 240.</ref> | |||
=== قطع وابستگی‌ها === | === قطع وابستگی‌ها === | ||
یکی از حکمت‌های تراشیدن و کوتاه کردن سر را رهایی از تعلقات دنیوی و مادی دانسته‌اند. به این بیان که مو که معمولا سبب زینت است و ممکن است وابستگی‌ای برای انسان ایجاد کرده باشد، به عنوان نماد به نمایندگی از تمام زینت‌های دنیا از بدن حاجی جدا می‌شود به امید اینکه حج گزار حب تمام مادیات را در این سفر از خود دور کند. بر این اساس حلق تمرین و آمادگی برای قطع تعلق به دنیا و امتیازات و شئون آن است.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 238.</ref> | یکی از حکمت‌های تراشیدن و کوتاه کردن سر را رهایی از تعلقات دنیوی و مادی دانسته‌اند. به این بیان که مو که معمولا سبب [[زینت]] است و ممکن است وابستگی‌ای برای انسان ایجاد کرده باشد، به عنوان نماد به نمایندگی از تمام زینت‌های دنیا از بدن [[حاجی]] جدا می‌شود به امید اینکه حج گزار حب تمام مادیات را در این سفر از خود دور کند. بر این اساس حلق تمرین و آمادگی برای قطع تعلق به دنیا و امتیازات و شئون آن است.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 238.</ref> | ||
از دیدگاه حکیم رفیعی | از دیدگاه حکیم رفیعی قزوینی، [[حلق و تقصیر]] یعنی اینجا که رسیدم تمام آرزوهای دور و دراز خود را قطع کردم و بیرون ریختم. تراشیدن سر از کوتاه کردن موی سر بهتر است چرا که تراشیدن یعنی از بیخ و بن کندن و اشاره به این است که آنچه آرزو داشتم همه را از بیخ و بن کندم و دور انداختم و دیگر هیچ آرزویی را به دل خود راه نمی دهم. خدایا غیر از آرزوی تو آرزوی دیگری در دل ندارم تمام آرزوها را دور ریختم جز آرزوی هستی و زندگی که آن را نمی‌شود قطع کرد.<ref>اسرار و معارف حج، صص 53 و 54 .</ref> | ||