دکه الاغوات: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۵: / خط ۵: @@
 ==اغوات و وظایف==
-اَغوات، آغوات و آغاوات جمع كلمه آغا و اَغا است كه به خادم خواجه حرمين می‌گفته‌اند. كلمه آغا از ريشه مغولی به معنای بانو، خانم و شاهزاده خانم وآقا در زبان كهن مغولی به معنای برادر و خواهر بزرگ، فرمانده، نجيب، قدرتمند، عمو، جد، پدرزن و بزرگسال‌تر است. در زبان فارسی، آغا به معنای خاتون، بی‌بی، و بانوی حرم و كلمه‌ای احترام‌آميز برای خادمان خواجه بوده است. اين دو كلمه از زبان تركي وارد زبان عربي شدند و عرب زبانان هر دو را به معناي «مرد بزرگوار» به‌كار بردند.
+اَغوات، آغوات و آغاوات جمع كلمه آغا و اَغا است كه به خادم خواجه حرمين می‌گفته‌اند. كلمه آغا از ريشه مغولی به معنای بانو، خانم و شاهزاده خانم<ref>آينده (ماهنامه)، س۱۶، ص۳۹۴-۳۹۶</ref> وآقا در زبان كهن مغولی به معنای برادر و خواهر بزرگ، فرمانده، نجيب، قدرتمند، عمو، جد، پدرزن و بزرگسال‌تر است.<ref>آينده (ماهنامه)، سال۱۶، ص۳۹۴-۳۹۹</ref> در زبان فارسی، آغا به معنای خاتون، بی‌بی، و بانوی حرم و كلمه‌ای احترام‌آميز برای خادمان خواجه بوده است.<ref>لغت‌نامه، ج۱, ص۱۱۳، «آغا».</ref> اين دو كلمه از زبان تركي وارد زبان عربی شدند و عرب زبانان هر دو را به معناي «مرد بزرگوار» به‌كار بردند.<ref>حفة المحبين، ص۵۳؛ التاريخ القويم، ج۴، ص۲۶</ref>
-واژه آغا در اواخر دوران [[ممالیک چرکسی|مماليك چَرْكَسي]] (حك: ۷۸۴ـ۹۲۲ق.) و نيز پس از قدرت گرفتن [[عثمانی|تركان عثمانی]]، براي اشاره به شخص خواجه به كار مي‌رفت. اما در حجاز خادمان خواجه حرمين شريفين را اغوات گفتند كه پيشتر به طواشيه به معنای اخته مشهور بودند.
+واژه آغا در اواخر دوران [[ممالیک چرکسی|مماليك چَرْكَسي]] (حك: ۷۸۴ـ۹۲۲ق.) و نيز پس از قدرت گرفتن [[عثمانی|تركان عثمانی]]، براي اشاره به شخص خواجه به كار مي‌رفت. اما در حجاز خادمان خواجه حرمين شريفين را اغوات گفتند كه پيشتر به طواشيه به معنای اخته<ref>المعجم الوسيط، ج۲، ص۵۷۰؛ تاج العروس، ج۱۷، ص۲۴۸، «خصو».</ref> مشهور بودند.
-خدمت آنان در مسجد النبی (ص) از دوره [[ایوبیان]] آغاز شد. ایوبیان پس از تلاش [[صلیبیون]] برای تعرض به [[حجره رسول‌الله|حجره نبوی]]، نخستین گروه [[اغوات]] را برای حراست و خدمت حرم وقف کردند. در دوره عثمانی، تعداد آنان افزایش یافت و به بیش از صد نفر رسید.
+رواج بکارگیری اغوات در مسجد النبی (ص) از دوره [[ایوبیان]] آغاز شد.<ref>موسوعة مرآة الحرمين، ج۳، ص۴۳؛ المسجد النبوي، ص۳۷۷.</ref> یکی از دلایلی که برای بکارگیری اغوات ذکر شده این است که ایوبیان پس از تلاش [[صلیبیون]] برای تعرض به [[حجره رسول‌الله|حجره نبوی]]<ref>المسجد النبوي، ص۳۷۷.</ref>، نخستین گروه [[اغوات]] را برای حراست و خدمت حرم وقف کردند.<ref>نصيحة المشاور، ص۲۹۰-۲۹۱.</ref>
 وظایف اغوات شامل حراست از [[روضه شریفه]] [[و حجره شریفه|و حجره نبوی]]، نگهداری کلید‌های روضه و [[منبر پیامبر|منبر]]، همراهی [[امام جمعه]]، اعلامیه‌های سلطان از روی دکه و حفظ نظم و حرمت حرم بود. لباس آنان خاص بود؛ عمامه سفید، کمربند رنگی و ظاهری متمایز. آنان از [[آفریقا]] (به‌ویژه [[حبشه]]) انتخاب می‌شدند و تمام عمر خود را وقف خدمت حرم می‌کردند. این سنت تا اواخر دهه ۱۹۷۰ میلادی ادامه داشت، اما با [[فتوا|فتوای]] [[مفتیان]] [[عربستان]]، پذیرش اغوات جدید متوقف شد.