معراج نامه شجاعی مشهدی: تفاوت میان نسخه‌ها

معراج نامه، منظومه‌ای داستانی به زبان فارسی در شرح معراج [[حضرت محمد (ص)|پیامبر اسلام (ص)]] و مشاهدات ایشان از بهشت و دوزخ است. گفته شده با وجود اشکالات فراوان در وزن و قافیه و سطح نه چندان بالای ارزش ادبی، این اثر در دوره قاجار از محبوبیت بالایی برخوردار بوده و بارها به صورت چاپ سنگی منتشر شده است.<ref name=":0">«درآمدی بر میراث فارسی، حاوی تصاویر اماکن مقدس مکه و مدینه»، ص20</ref>

اطلاعات زندگی‌شناختی چندانی از شجاعی مشهدی در دست نیست؛ اما بر پایه اشعار وی، او تا اوایل سده سیزدهم هجری قمرى در قید حیات بوده و در سال ۱۲۰۴ ق از مشهد به عتبات عالیات سفر کرده است <ref>شجاعی مشهدی، بی‌تا، ص ۵۸ر-۶۲پ</ref>. از این رو، زمان سرایش این منظومه را می‌توان اواخر سده دوازدهم یا اوایل سده سیزدهم هجری قمری دانست.<ref name=":0" />

بنابر پژوهش‌ها، بیشتر نسخه‌های خطی شناخته‌شده این منظومه متعلق به حوزه شبه‌قاره هند است که نشان‌دهنده توجه فارسی‌زبانان آن دیار به اثر است. نسخه‌های هندی معراج‌نامه غالباً نفیس و شامل نگاره‌هایی از داستان معراج و اماکن مقدس [[حرمین|حرمین شریفین]]، عتبات عالیات و زیارتگاه‌های شیعی هستند.<ref name=":0" />

تاکنون سه نسخه خطی شاخص از این اثر در حوزه شبه‌قاره شناسایی شده است: نسخه کتابخانه دانشگاه پنجاب (لاهور): <ref>(به شماره PI VI 31 / 2763)</ref>؛ نسخه حراجی بونامز <ref>(Bonhams, 2016, Lot 32)</ref> و نسخه کتابخانه ملی اسرائیل: <ref>(به شماره Yah. Ar. 1061)</ref>.<ref>(خامه‌یار، ۱۳۹۲، ص ۱۷-۱۸)</ref>