باب‌های مسجدالنبی: تفاوت میان نسخه‌ها
عاطفه فتاحی (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
عاطفه فتاحی (بحث | مشارکتها) |
||
| خط ۲۰: | خط ۲۰: | ||
===باب الرحمه=== | ===باب الرحمه=== | ||
{{اصلی|باب الرحمه}} | {{اصلی|باب الرحمه}} | ||
باب الرحمه در دیوار غربی از ورودی‌های سه‌گانه‌ای است که در دوران پیامبر(ص) برای مسجد در نظر گرفته شد. با وجود شهرت این نام، وجه این نامگذاری مشخص نشده است. سمهودی (م. 911ق.) با عنایت به روایتی از بخاری درباره نزول باران رحمت به دعای پیامبر در پاسخ به تقاضای یک بادیه‌نشین نتیجه می‌‌گیرد که ورود وی از این در انجام گرفته و این در به همین دلیل به باب الرحمه مشهور گشته است. | باب الرحمه در دیوار غربی از ورودی‌های سه‌گانه‌ای است که در دوران [[پیامبر(ص)]] برای مسجد در نظر گرفته شد.<ref>التعریف بما آنست الهجره، ص103؛ تاریخ المدینه، ص122.</ref>با وجود شهرت این نام، وجه این نامگذاری مشخص نشده است. [[سمهودی]] (م. 911ق.) با عنایت به روایتی از [[بخاری]] درباره نزول باران رحمت به دعای پیامبر در پاسخ به تقاضای یک بادیه‌نشین<ref>صحیح البخاری، ج2، ص16؛ سنن النسائی، ج3، ص160.</ref>نتیجه می‌‌گیرد که ورود وی از این در انجام گرفته و این در به همین دلیل به باب الرحمه مشهور گشته است.<ref>وفاء الوفاء، ج2، ص221.</ref> | ||
از دیگر نام‌های آن، باب عاتکه بوده؛ زیرا روبه‌روی خانه عاتکه، دختر [[عبدالله بن یزید|عبدالله]] بن [[یزید بن معاویه]]<ref>اخبار المدینه، ص108.</ref>یا خانه [[عاتکه بنت عبدالمطلب]]، عمه رسول خدا(ص) <ref>الدر الثمین، ص56؛ معجم معالم الحجاز، ج1، ص170.</ref>قرار داشته است. | |||
===باب السلام=== | ===باب السلام=== | ||
باب السلام<ref>التعریف بما آنست الهجره، ص108؛ وفاء الوفاء، ج2، ص85.</ref> یکی از درهایی بود که به سال 17ق. در گسترش دوران [[عمر بن خطاب]] (حک: 13-23ق.) در انتهای دیوار غربی [[مسجدالنبی]] ساخته شد.<ref>معجم البلدان، ج5، ص87؛ وفاء الوفاء، ج2، ص85؛ مرآة الحرمین، ج1، ص462؛ عمارة المسجد النبوی، ص87.</ref> این باب کنار [[باب الرحمه]] قرار گرفت و از آن‌جا که بعدها خانه [[مروان بن حکم]] (حک: 64-65ق.) نزدیک آن بنا گشت، مدت‌ها با نام باب مروان شناخته می‌شد.<ref>اخبار المدینه، ص110؛ الدرة الثمینه، ص108؛ وفاء الوفاء، ج2، ص225، 227.</ref> | |||
===باب جبرئیل=== | ===باب جبرئیل=== | ||
باب جبرئیل در دیوار شرقی [[مسجدالنبی]] و شمال شرقی [[مرقد پیامبر]] نزدیک [[باب النساء]] قرار دارد.<ref>التحفة اللطیفه، ج1، ص51؛ مرآة الحرمین، ج1، ص479.</ref>در علت نامگذاری این در، نزدیک بودن به [[مقام جبرئیل]]<ref>تاریخ المدینه، ج1، ص5؛ وفاء الوفاء، ج1، ص215؛ تاریخ و آثار اسلامی، ص211.</ref>یا آمد و رفت [[جبرئیل]] از این در برای دیدار با [[پیامبر(ص)]] <ref>تاریخ معالم المدینه، ص89؛ مرآة الحرمین، ج1، ص480.</ref>را یاد کرده‌اند. | |||
===باب النساء=== | ===باب النساء=== | ||
باب النساء از درهای اصلی [[مسجدالنبی]] در انتهای سمت شمالی دیوار شرقی مسجد است.<ref>رحلة العبدری، ج1، ص424؛ مرآة الحرمین، ص449.</ref>باب النساء در دوره حکومت [[عمر بن خطاب]] (13-23ق.) ضمن گسترش مسجد النبی (سال17ق.) ساخته شد و به دستور او برای ورود و خروج زنان اختصاص یافت.<ref>وفاء الوفاء، ج2، ص60، 216.</ref> | |||
نسخهٔ ۵ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۳۱
 | این مقاله هماکنون در دست ویرایش است.
این برچسب را کاربر:عاطفه فتاحی در تاریخ ۱۳ مهر ۱۴۰۵ برای جلوگیری از تعارض ویرایشی قرار داده است. لطفا بدون توافق با کاربر فوق برچسب را برندارید. |
باب‌های مسجدالنبی، شامل چند در اصلی با نام‌های باب الرحمه، باب السلام، باب جبرئیل، باب النساء و چندین در فرعی می‌باشد.
تاریخچه
مسجدالنبی در زمان پیامبر، سه در داشت؛ دری در انتهای مسجد، دری در دیوار غربی به نام باب عاتکه که بعدها باب الرحمه نام گرفت، دری نیز در دیوار شرقی بود با نام باب عثمان که بعدها باب جبرئیل نامیده شد. در زمان عمر، تعداد درها به 6 در افزایش یافت، در دیوار شمالی دو در (یک در جدید)، دو در در دیوار شرقی، باب جبرئیل و باب النساء تازه ساخته شده بود، دو در در دیوار غربی، شامل باب الرحمه و یک در جدید با نام باب السلام.
برخی منابع گزارشی از ساخته شدن 20 در علاوه بر چهار اصلی، در دوره ولیدبن عبدالملک خبر داده‌اند. اما برخی دیگر ساخته شدن این درها را مربوط بهدوره مهدی عباسی می دانند. در این میان برخی از منابع نیز از احتمال ساخته شدن دو در دیوار شمالی، بر راست و چپ محراب خبر داده اند.
در دوره مهدی عباسی، مسجد 24 در داشت؛ 8 در بر دیوار شرقی، 8 در بر دیوار غربی، 4 در بر دیوار شمالی، 4 در بر دیوار جنوبی(قبله). درهای دیوار جنوبی مخصوص دخول و خروج بود؛ از آن جمله دری بود که امرا از آن داخل می شدند؛ در ناحیه خانه مروان. دری نیز در سمت قبله بود که از آن به مقصوره می رفتند وو دری در طرف راست قبله(در بیت القنادیل) بود و دری در قبله ی مسجد که سلطان از آن به مقصوره می رفت. درهایی که مهدی ساخته بود به مرور بسته شد، به طوری که ابن جبیردر زیارت مدینه در سال(580ه./1184م) می‌گوید: در مسجد نوزده در بود، از آن جمله 4 در بسته در دیوار شمالی و پنج در بسته در دیوارهای شرقی و غربی و در دیوار قبله‌ای هم یک در بسته بود. درهای باز عبارت بودند از دو درِ باز در دیوار شرقی؛ یعنی باب جبرئیل و باب النسا و دو در در دیوار غربی؛ یعنی باب الرحمه و باب السلام.
در دوره مملوکی، در زمان سلطان چقمق، دری در سمت شمالی، آن جا که مقصوره چوبی واقع بود، باز شد. پس از در دوره قایتبای و پس از آتش سوزی مسجد، درهای اصلی تجدید بناشدند. باب الرحمه در جهت غربی و باب جبرئیل در جهت شرقی در جای خود باقی ماند. جلوی باب السلام داخل مسجد، دو گنبد ساخته شد، باب النساء نیز بازسازی شد.
در دوره عثمانی، در زمان سلطان سلیمان قانونی، ترمیمات و اصلاحاتی در باب السلام انجام شد و روی باب الرحمه و باب النسا نیز تاریخ بنا و نام سلطان نوشته شد. در دوره سلطان سلیم سوم نیز باب جبرئیل تجدید بنا شد. در دوره سلطان عبدالمجید، علاوه بر 4 در اصلی، دری جدید در ناحیه شمالی، به نام باب مجیدی، ساخته شد.
درهای اصلی
باب الرحمه
باب الرحمه در دیوار غربی از ورودی‌های سه‌گانه‌ای است که در دوران پیامبر(ص) برای مسجد در نظر گرفته شد.[۱]با وجود شهرت این نام، وجه این نامگذاری مشخص نشده است. سمهودی (م. 911ق.) با عنایت به روایتی از بخاری درباره نزول باران رحمت به دعای پیامبر در پاسخ به تقاضای یک بادیه‌نشین[۲]نتیجه می‌‌گیرد که ورود وی از این در انجام گرفته و این در به همین دلیل به باب الرحمه مشهور گشته است.[۳]
از دیگر نام‌های آن، باب عاتکه بوده؛ زیرا روبه‌روی خانه عاتکه، دختر عبدالله بن یزید بن معاویه[۴]یا خانه عاتکه بنت عبدالمطلب، عمه رسول خدا(ص) [۵]قرار داشته است.
باب السلام
باب السلام[۶] یکی از درهایی بود که به سال 17ق. در گسترش دوران عمر بن خطاب (حک: 13-23ق.) در انتهای دیوار غربی مسجدالنبی ساخته شد.[۷] این باب کنار باب الرحمه قرار گرفت و از آن‌جا که بعدها خانه مروان بن حکم (حک: 64-65ق.) نزدیک آن بنا گشت، مدت‌ها با نام باب مروان شناخته می‌شد.[۸]
باب جبرئیل
باب جبرئیل در دیوار شرقی مسجدالنبی و شمال شرقی مرقد پیامبر نزدیک باب النساء قرار دارد.[۹]در علت نامگذاری این در، نزدیک بودن به مقام جبرئیل[۱۰]یا آمد و رفت جبرئیل از این در برای دیدار با پیامبر(ص) [۱۱]را یاد کرده‌اند.
باب النساء
باب النساء از درهای اصلی مسجدالنبی در انتهای سمت شمالی دیوار شرقی مسجد است.[۱۲]باب النساء در دوره حکومت عمر بن خطاب (13-23ق.) ضمن گسترش مسجد النبی (سال17ق.) ساخته شد و به دستور او برای ورود و خروج زنان اختصاص یافت.[۱۳]
- ↑ التعریف بما آنست الهجره، ص103؛ تاریخ المدینه، ص122.
- ↑ صحیح البخاری، ج2، ص16؛ سنن النسائی، ج3، ص160.
- ↑ وفاء الوفاء، ج2، ص221.
- ↑ اخبار المدینه، ص108.
- ↑ الدر الثمین، ص56؛ معجم معالم الحجاز، ج1، ص170.
- ↑ التعریف بما آنست الهجره، ص108؛ وفاء الوفاء، ج2، ص85.
- ↑ معجم البلدان، ج5، ص87؛ وفاء الوفاء، ج2، ص85؛ مرآة الحرمین، ج1، ص462؛ عمارة المسجد النبوی، ص87.
- ↑ اخبار المدینه، ص110؛ الدرة الثمینه، ص108؛ وفاء الوفاء، ج2، ص225، 227.
- ↑ التحفة اللطیفه، ج1، ص51؛ مرآة الحرمین، ج1، ص479.
- ↑ تاریخ المدینه، ج1، ص5؛ وفاء الوفاء، ج1، ص215؛ تاریخ و آثار اسلامی، ص211.
- ↑ تاریخ معالم المدینه، ص89؛ مرآة الحرمین، ج1، ص480.
- ↑ رحلة العبدری، ج1، ص424؛ مرآة الحرمین، ص449.
- ↑ وفاء الوفاء، ج2، ص60، 216.