صفه‌ی مسجدالنبی، سکویی بوده در قسمت انتهایی مسجد که محل استقرار و اقامت مهاجران فقیر و بدون جا و مکان بوده‌است. امروزه این مکان با نام دکه الاغوات در مسجدالنبی شناخته می‌شود.

موقعیت مکانی

صفه، سکویی در قسمت شمالی مسجدالنبی[۱]، خارج از مسجد ولی متصل به آن بود که سایبانی بر آن قرار داده‌بودند[۲] تا مهاجران فقیر و نیز کسانی که جایی برای اقامت نداشتند در آن‌جا مستقر شوند.[۳] بنا بر گزارش منابع، مکان صفه از ابتدا در قسمت شمالی مسجد قرار داشت و با تغییر قبله، دیوار بالایی آن مکان اهل صفه شد.و در همان باقی‌ماند.[۴][۵]

گزارشی دیگر صفه را زمینی به مساحتی ۹۶ متر در منتهاالیه شرقی مسجد و به عبارت دقیقتر در انتهای مسجد، کناره دیواره شمالی آن معرفی می‌‌کند.[۶]

جایگاه آموزش قرآن و تعالیم اسلامی

صفه مکانی بود که اصحاب صفه، به عبادت وتعلیم و تعلم می‌پرداختند.[۷] از آن‌جا ‌كه بسياری از پيروان پيامبر گرفتار كارهای روزمره خود بودند[۸]، حضور مهاجران مجرد در مسجد فرصتی در اختيار پيامبر نهاد تا برای گسترش فرهنگ و آموزه‌های اسلامی از آن‌ها بهره برد.[۹] حضور مفسران مشهور ميان اصحاب صفه همچون ابوسعيد خدری انصاری، ابن مسعود و عبدالله عمرو پيامد اين برنامه بود.[۱۰] بسیاری از این افراد که تازه به مدینه آمده بودند، در همان صفّه، به آموزش های دینی می پرداختند[۱۱]، و گفته شده که عبادة بن صامت، به صُفّه نشینان قرآن می آموخت.[۱۲]

تفاوت صفه و دکه‌الاغوات

برخی مورخان، مکانی که امروزه در مسجدالنبی با نام دکه الاغوات شناخته می‌شود را همان مکان صفه می‌دانند[۱۳]، عده‌ای نیز معتقدند مکان صفه اصلی در غرب دکه اغوات فعلی قرار می‌گرفته است و محل دکه اغوات که بعد از توسعه ولیدبن عبدالملک وارد مسجد شد، تا پیش از آن خارج از مسجد و محل حجرات برخی از زنان رسول خدا بوده است.[۱۴]

جستارهای وابسته

پانویس

  1. ↑ مجموعه الرسائل و المسائل، ص 34
  2. ↑ لسان، ذیل صف
  3. ↑ انوارالتنزیل، ج1، ص 267
  4. ↑ عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ، ص ۵۳
  5. ↑ عماره المسجد النبوی، ص 45
  6. ↑ آثار اسلامی مکه و مدینه، ص 234
  7. ↑ اللمع، 132-133؛ انوارالتنزیل، ج1، ص 267
  8. ↑ حلية الاولياء، ج۱، ص۳۷۷.
  9. ↑ فتح الباري، ج۶، ص۴۳۰
  10. ↑ تاريخ المدينه، ج۲، ص۴۸۷.
  11. ↑ تاريخ المدينه، ج۲، ص۴۸۷.
  12. ↑ المصنف، ج۵، ص۹۸
  13. ↑ معالم المدینه المنوره، ج1، ص 233
  14. ↑ آثار اسلامی مکه ومدینه، ص 234

منابع