حج مقبول
حج مقبول
رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم در بیان معیار حج مقبول فرمود نشانه قبولی حج این است که حج گزار از آن پس مرتکب گناه نشود اما اگر همچنان به تباهی و گناه تن داد این نشان از مردود بودن حج اوست؛ «من علامَةِ قَبُولِ الْحَجِّ، إذا رَجَعَ الرَّجُلُ عَمَّا كَانَ عَلَيْهِ مِنَ الْمَعاصى. هذا عَلَامَةُ قَبُولِ الْحَجِّ وَإِنْ رَجَعَ مِنَ الْحَجِّ ثُمَّ انْهَمَكَ فيما كانَ عَلَيْهِ مِنْ زِنا أَوْ خِيانَةٍ أَوْ مَعْصِيَةٍ فَقَدْ رُدَّ عَلَيْهِ حَجَّهُ» آيَةً قَبُولِ الْحَجَّ تَرْك ما كانَ عَلَيْهِ الْعَبْدُ مُقِيماً مِنَ الذُّنُوبِ».
نکته مزبور شاید اشاره به سر دیگری از حج باشد؛ زیرا اسرار عبادتها در قیامت ظهور میکند که روز ظهور باطن افراد و اعمال آنان است و در آن روز هر انسانی نه تنها نتیجه
یعنی قبولی یا رد را بلکه دلیل و سر رد یا قبول را نیز مشاهده میکند بنابراین کسی که در دنیا توانست بفهمد حجش مورد قبول یا نکول واقع شده به گوشه ای از اسرار حج رسیده است و قهراً سبب قبول یا رد را هم بررسی میکند.
معیار ارائه شده در کلام رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم درباره نشانه حج مقبول در سایر عبادت ها نیز هست. چنان که خدای سبحان درباره نماز فرمود: إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَ الْمُنْكَرِ حقیقت نماز برای نمازگزار نقشی تکوینی دارد. بدین صورت که انگیزه ها، اراده ها، شوقها تصمیم ها و عزمهای او را تعدیل میکند که نسبت به خیر مصمم باشد و از شر کراهت داشته آن را ناشایست دانسته و از آن دوری گزیند. با توجه به احادیث مذکور حقیقت و روح حج نیز امری تکوینی است و همان حقیقت مانع اتخاذ تصمیمها و اراده های نارواست.
خلاصه اینکه حج گزار با انجام مناسک حج از هر پلیدی پاک میشود؛ از این رو مادامی که به گناه آلوده نگردد نورانی است. چنان که امام صادق علیه السلام فرمود: «الحاج لا يزالُ عَلَيْهِ نُورُ الْحَجِّ مَا لَمْ يَلْمَ بِذَنْبٍ . مشاهده این نورانیت حج گزار را به پذیرش الهی حج خود امیدوار خواهد کرد.
مقالههای مرتبط
پانویس
منابع
- ادعیه و آداب حرمین شریفین در عمره مفرده با ترجمه فارسی، مرکز تحقیقات حج، تهران، نشر مشعر، ۱۳۸۷ش.
- ادعیه و زیارات مدینه منوره و مکه مکرمه (ویژه تمتع)، مرکز تحقیقات حج، تهران، نشر مشعر، ۱۳۹۱ش.
- درسنامه مناسک حج، محمدحسین فلاحزاده، تهران، مشعر، ۱۳۸۹ش.
- ویژهنامه عمره مفرده: وصال دوست، حوزه نمایندگی ولیفقیه در امور حج و زیارت معاونت فرهنگی، ۱۳۹۳ش.
- دانشنامه حج و حرمین شریفین، مدخل سعی در جلد هشتم.
- درسنامه اسرار حج، محمد تقی فعالی، تهران، مشعر، 1389ش.
- اسرار عرفانی حج، محمد تقی فعالی، تهران، مشعر، 1386ش.
- کتاب الخلاف فی الفقه، شیخ طوسی، ابوجعفر، محمد بن الحسن، تهران، ۱۳۷۷ش.
- منتهي المطلب في تحقيق المذهب، حلی، حسن بن یوسف، مشهد، انتشارات بنياد پژوهشهاي اسلامي آستان قدس رضوي، 1414ق.
- احکام القرآن: ابن العربی (م.543ق.)، به کوشش محمد عطا، لبنان، دار الفکر، بیتا.
- المبسوط، سرخسی، محمد بن احمد، بيروت، دار المعرفه، 1406ق.
- مدارک الاحکام: سید محمد بن علی الموسوی العاملی (درگذشت ۱۰۰۹ق)، قم، آل البیت، ۱۴۱۰ق.
- الروضة البهیه فی شرح اللمعة الدمشقیه، الشهید الثانی، شیخ زینالدین العاملی، قم، مجمع الفکر الاسلامی، چاپ اول، ۱۴۲۴ق.
- علل الشرائع، ابن بابویه، محمد بن علی، النجف، المکتبه الحیدریه ، 1385ق/ 1966م .
- المبسوط في فقه الاماميه، طوسی، محمد بن حسن، تحقيق محمد باقر البهبودي، تهران، المكتبة المرتضويه، 1387ق.
- شرائع الاسلام فی مسائل الحلال والحرام، محقق حلّی، نجم الدین جعفر بن حسن، تهران، منشورات الأعلمی، ۱۳۸۹ق.
- صفا و مروه، سيدعلى قاضى عسكر، «فصلنامه ميقات حج»، ش٩، ص۸۸-۱۰۶ .
- السرائر، ابن ادریس (م.598ق.)، قم، نشر اسلامی، 1411ق.
- حاشیة الدسوقی، محمد بن احمد دسوقی (م.1230ق.)، بیروت، احیاء الکتب العربیه، بیتا.
- المعتمد فی شرح المناسک، سید ابوالقاسم خوئی، به تحقیق سید رضا خلخالی، نجف، مدرسة دار العلم، مؤسسه الخوئی الإسلامیة، چاپ اول، 1409ق.
- التهذیب فی مناسک العمره و الحج، جواد تبریزی، دار التفسیر، قم ، 1423ق.
- مناسک حج محشی، مرکز تحقیقات حج، نشر مشعر، تهران، زمستان ۱۳۷۵ش.
- مجمع المسائل، محمدرضا گلپایگانی، دار القرآن الکریم، قم، بیتا.
- تحریر الوسیلة، خمینی، سید روح اللّه موسوی، مؤسسه مطبوعات دار العلم، قم، بیتا.
- منیة السائل (مجموعه فتاواي هامه اوبالقاسم الخويي دام ظله)، ابوالقاسم خوئی، به کوشش موسی مفیدالدین عاصی العاملی، دارالمجتبی، بیروت، 1370ق.
- تذکرة الفقهاء: العلامة الحلی (درگذشت ۷۲۶ق)، قم، آل البیت، ۱۴۱۴ق.
- الحدائق الناضره: یوسف البحرانی (م.1186ق.)، به کوشش آخوندی، قم، نشر اسلامی، 1363ش.
- دلیل الناسک: السید محسن الحکیم (م.1390ق.)، به کوشش طباطبایی، مدرسه دار الحکمه، 1374ش.
- تهذیب الأحکام، طوسی محمد بن حسن، تحقیق حسن موسوی خرسان، تهران، دارکتب الاسلامیة، 1407ق.
- من لا یحضره الفقیه: الصدوق (م.381ق.)، به کوشش غفاری، قم، نشر اسلامی، 1404ق.
- عوارف المعارف، محمود بن عبدالکریم شبستری، کتابفروشی جهان نما، شیراز، 1317ش.
- بحار الانوار الجامعه لدرر اخبار الائمه الاطهار، محمد باقر المجلسی (۱۰۳۷-۱۱۱۰ق)، تصحیح محمد باقر بهبودی و سید ابراهیم میانجی و سید محمد مهدی موسوی خرسان، بیروت، داراحیاء التراث العربی و موسسه الوفاء، ۱۴۰۳ق.
- الکافی: الکلینی (م.۳۲۹ق.)، به کوشش غفاری، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۷۵ش.
- مصباح الشریعه، المنسوب امام جعفر الصادق(ع) ( -148ق.)، بیروت، الاعلمی1400ق.
- کشف الاسرار، ابوالفضل رشید الدین میبدی، تهران، امیرکبیر، ۱۳۷۱ش.
- بیان السعاده فی مقامات العباده، موسسه الاعلمی للمطبوعات، بیروت، 1367ش / 1408ق.
- فروع کافی، کلینی محمد بن یعقوب (م ۳۲۹ق)، تحقیق محمد حسین رحیمیان، قم، نشر قدس، ۱۳۸۸ش.
- السنن الکبری: بیهقی، احمد بن حسین، دارالفکر، بیروت، 1419ق.
- سنن النسائي، نسائی، احمد بن علی، تحقيق صدقي جميل العطار، بيروت، دار الفکر، 1348ق.
- وسائل الشیعه (تفصیل وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه): محمد بن الحسن الحر العاملی (م. ۱۱۰۴ق)، قم، آل البیت، ۱۴۱۴ق.
- جواهر الکلام في شرح شرائع الاسلام، صاحب جواهر، محمدحسن، تحقيق عباس قوچاني، تهران، دار الکتب الاسلاميه، 1365ش.
- مجمع الفائده و البرهان فی شرح الاذهان، محمدباقر بین محمداکمل بهبهانی، موسسه العلامه المجدد الوحید البهبهانی، قم، 1317ق.
- کشف اللثام: الفاضل الهندی (درگذشت ۱۱۳۷ق)، قم، نشر اسلامی، ۱۴۱۶ق.
- روضة الطالبیین و عمدة المفتین، یححی بن شرف به کوشش زهیر شاویش، المکتب الاسلامی، بیروت، 1412ق / 1991م.
- بدایة المجتهد: محمد بن احمد ابن رشد القرطبی (م. ۵۹۵ق)، تحقیق خالد عطار، بیروت، دارالفکر، ۱۴۱۵ق.
- تفسیر نمونه، ناصر مکارم شیرازی، مدرسه الامام علی بن ابی طالب (علیه السلام)، قم، 1380ش.
- مستدرک الوسائل، حسین نوری طبرسی، بیروت، مؤسسة آل البیت علیهم السلام لاحیاء التراث، 1408-1429ق/ 1987-2008 میلادی.
- صهبای حج: جوادی آملی، قم، اسراء، 1377ش.
- پرتوی از اسرار حج (پرتوی از مشعل هدایت) : عباسعلی زارعی سبزواری، قم، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم دفتر انتشارات اسلامی ، 1390 ش.
- التحقیق فی کلمات القرآن، حسن مصطفوی، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۶۰ش.
- در بارگاه نور، حسین انصاریان، مشعر، تهران، 1382ش.