بدرالدین لؤلؤ

بدرالدین لؤلؤ، از حاکمان شیعی آل زنگی یا اتابکان موصل است که مشاهد منسوب به فرزندان ائمه را در موصل و شمال عراق بنا نهاد.

زندگی‌نامه

بدرالدین ابوالفضایل لؤلؤ اتابکی نوری، مشهور به«الملک‌الرحیم»، غلامی اصالتا ارمنی و متعلق به مردی خیاط بود؛ اما بعدا به غلامی نورالدین ارسلان شاه بن عزالدین مسعود(حکومت:589-607ق) از ملوک آل زنگی موصل درآمد. او در دستگاه آل زنگی ارتقای مرتبه یافت تا جایی که در زمان حیات پادشاه مذکور، اختیار امور را در دست داشت و تصمیم گیرنده نهایی بود. بدرالدین لؤلؤ پس از درگذشت ارسلان شاه، در دوره حکومت فرزندش ملک قاهر عزالدین مسعود(607-615ق) نیز اداره امور را در اختیار داشت. پس از درگذشت این پادشاه نیز دو فرزند وی را یکی پس از دیگری به پادشاهی گماشت، اما سرانجام از سال 630 قمری خود را پادشاه مطلق اعلام کرد. بیشتر مورخان سال درگذشت بدرالدین لؤلؤ را 657قمری تعیین کرده‌اند اما برخی از منابع نیز 565قمری گفته‌اند. درباره محل دفن وی نیز منابع اختلاف نظر دارند، برخی محل دفن را ابتدا در موصل و سپس در مدرسه بدریه ذکره کرده و عده ای نیز محل دفن را ابتدا در موصل و سپس دفن در حرم امام علی(ع) دانسته‌اند.

توجه با به مشاهد امام علی و امام حسین

بدرالدین لؤلؤ از جمله حاکمانی است که به مشاهد مقدس ائمه(ع) به‌ویژه دو آستان علوی و حسینی توجه داشته است. مورخان گزارش داده‌اند که بدرالدین لؤلؤ تا پایان عمر خود، هر سال یک قندیل طلا به ارزش هزار دینار و یک شمعدان طلا و نقره کوب به حرم امام علی(ع) ارسال می‌کرد؛ به‌گونه‌ای که پس از مرگ او شمار قندیل‌ها و شمعدان‌هایی که نام وی بر آن‌ها بود به چهل می‌رسید. بدرالدین لؤلؤ از محدث حنبلی، عزالدین عبدالرزاق بن رزق‌الله رسعنی موصلی(مقتول در 660ق) خواسته‌بود که احادیث صحیح در فضیلت امام علی(ع) را استخراج کند و این احادیث را بر شمعدان‌های ارسالی به حرم آن حضرت بنویسند که موضوع یکی از این احادیث وصف شمایل و صفات ظاهری امام(ع) بود. درباره اقدامات وی در حرم امام حسین و سایر مشاهد ائمه گزارشی در منابع تاریخی ذکر نشده اما در پایان نسخه‌ای خطی از امالی شیخ طوسی، که به شماره 9439 در کتابخانه ملی ایران نگهداری می‌شود یادداشتی افزوده شده که در آن به سنگفرش کردن امام حسین(ع) در سال 646 یا 647ق به دستور بدرالدین لؤلؤ اشاره شده است.