کاربر:Mo.ali.rezapour/صفحه تمرین۱

محمدجمال الهاشمی فقیه و شاعر اهل بیت در عراق

معرفی

سیدمحمدجمال هاشمیگلپایگانی عالم جلیل، فقیه و شاعر توانا، فرزند مرجع عالیقدر حضرت آیتالله سیدجمالالدین هاشمیگلپایگانی در بیت علم و ادب و فقاهت، در شهر نجف اشرف، دیده به جهان گشود. شیخ محمدرضا مظفر، میرزامحمد عراقی، میرزاحسن بجنوردی، آقاضیای عراقی، سیدابوالحسن اصفهانی از اساتید وی در حوزه بودند. وی از ملازمان امام کاشف الغطاء، شیخ مرتضی طالقانی و آیتالله سیدعلی قاضی طباطبایی بود. ایشان از طرف پدر بزرگوارشان و مرحوم آقاضیای عراقی و مرحوم آیتالله سیدابوالحسن اصفهانی اجازه اجتهاد داشتند. پس از کسب این علوم به جرگه مجتهدان و مدرسان و ادیبان نامی نجف اشرف پیوست و عهدهدار تدریس علوم مختلفی همچون فقه و اصول و تفسیر و فلسفه و ادبیات در حوزه نجف شد. همچنین ایشان از خواص اصحاب مرجع عالیقدر حضرت آیتالله سیدمحسن حکیم= به شمار میرفت. ایشان در ماه ربیع الأول سال ۱۳۹۷ هجری، در سن ۶۵ سالگی، در شهر نجف اشرف، به رحمت الهی پیوست و در قبرستان وادیالسّلام نجف، در جوار پدر بزرگوارشان به خاک سپرده شد.

ایشان چندین کتاب فقهی و اصولی مانند حاشیه بر کفایه آخوند خراسانی و حاشیه بر مکاسب دارد.

دیوان الهاشمیّات یا مع النبی و آله

سیدمحمدجمال هاشمی گلپایگانی به دلیل سرودن قصیده زیبای «بنت الخلود» در نعت حضرت زهراء۳ بین شعرای عرب شهرتی عظیم دارد و اغلب اشعار وی، که در این دیوان مندرج است، مورد استفاده مداحان در موالید و مآتم ائمه اطهار: است

نام دیگر این دیوان «الهاشمیّات» است که بنا بر قول شاعر در مقدمه آن، که به تاریخ ۱۵ ذیقعده سال ۱۳۹۰ نگارش یافته، اختصاص به ذکر مناقب و مدایح و مراثی اهل بیت: دارد. دیوان وی نخستین بار توسط خود شاعر در اواخر عمر جمعبندی، تبویب و تنسیق شده است و شاعر پس از مرتب کردن قصاید و نوشتن تاریخ نظم و ذکر مناسبتها و عناوین هر کدام، آن را «الهاشمیّات» یا «مع النّبیّ و آله:» نامیده است. این دیوان نخستین بار در سال ۱۴۰۶ هجری (۱۳۶۴ شمسی) تحت عنوان «مع النّبیّ وآله:؛ دیوان السید محمدجمال الهاشمیّ»، در قطع رقعی، در دو جلد، در چاپخانه سپهر تهران به زیور طبع آراسته شده است.

مع النّبیّ۹: ۹ قصیده، مع الزهراء۳: ۲ قصیده، مع الإمام أمیرالمؤمنین۷: ۹ قصیده، الغدیریات: ۲۳ قصیده، مع الإمام الحسن۷: ۷ قصیده، مع الإمام الحسین۷: ۱۴ قصیده، فی رثاء الإمام الحسین۷ و شهداء کربلاء: ۲۰ قصیده، فی رثاء أبیالفضل العباس۷: ۷ قصیده، فی رثاء مسلم بن عقیل۷: ۲ قصیده، فی رثاء سیدتنا زینب۳: ۴ قصیده، فی رثاء علی الأکبر۷: ۱ قصیدهفی رثاء القاسم بن الحسن۸: ۱ قصیده، فی رثاء بنیهاشم فی کربلاء: ۲ قصیده، فی رثاء شهداء الطفوف: ۲ قصیده، فی رثاء الرضیع۷، فی السبایا: ۳ قصیده، مع سائر الأئمة الأطهار:: ۱۴ قصیده، ملحقات الدیوان: ۱۲ قصیده.

قصاید و مقطعات شاعر در مشاهد مشرفه

قصاید و مقطعاتی از دیوان اهل بیت: زینتبخش مشاهد مشرفه شدهاند.

شاعر ابیات زیر را در ضمن قصیدهای تحت عنوان «باب الخلود» در ۱۴ بیت در جمادیالثانی سال ۱۳۷۲ هجری سروده است که هفت بیت آن زینتبخش درِ طلای ورودی صحن مطهر علوی۷ است و با خط زیبای ثلث پیرامون آن نگاشته شده است.

ابیات ذیل در سه بیت در ربیع الأول سال ۱۳۹۲ هجری سروده شده و در پیرامون ساعت بزرگ صحن مطهر علوی۷ بر دیواره مقابل ایوان طلا نوشته شده است:

قصیده «ضریحک»: این قصیده در تاریخ ماه شعبان سال ۱۳۸۳ هجری در ۲۱ بیت سروده شده و روی ضریح جدید مرقد مطهر حضرت عباس۷ نوشته و نصب شده است. قابل توجه است که مصرع آخر قصیده ماده تاریخ سرایش قصیده (یعنی سال ۱۳۸۳ هجری) را نشان میدهد. این ابیات همگی به خط خوشنویس نامدار عراقی، آقای دکتر روضان البهیّه، روی ضریح حضرت ابوالفضل العباس۷ نوشته شده است.

اشعاری از قصیده ۱۹ بیتی شاعر تحت عنوان «أیها الصخرة» زینتبخش سنگی است که داخل ضریح مطهر حضرت عباس۷ و روی قبر شریفش قرار داده شده است. این قصیده در قافیه همزه است و در ربیع الأول سال ۱۳۸۴ هجری خطاب به این سنگ سروده شده است که ابیاتی از آن بهعنوان نمونه تقدیم میشود.

قصیده بائیه «یا أباالفضل» در ۲۶ بیت در محرم الحرام سال ۱۳۸۵ هجری سروده شده و در آن به محل ساخت درِ طلای حرم مطهر، یعنی شهر اصفهان، اشاره شده است که ابیاتی از آن در اینجا ارائه و ترجمه میشود.

ابیات روی ضریح حضرت مسلم بن عقیل۷

ابیاتی که روی ضریح مطهر حضرت مسلم بن عقیل۷ نوشته شده از قصیده میمیهای تحت همین عنوان است که شاعر آن را در جمادی الأولی سال ۱۳۸۹ هجری در چهارده بیت سروده و هماکنون زینتبخش ضریح مطهر شده است.

ابیات روی درب حرم مطهر حضرت زینب کبری۳

شاعر قصیده رائیه خود را در نعت و بزرگداشت مقام والای حضرت زینب۳ در محرم سال ۱۳۸۷ هجری در شانزده بیت سروده است که هماکنون زینتبخش در ورودی حرم مطهر حضرت زینب کبری۳ در دمشق است.