کامل الزیارات (کتاب)
این مقاله هماکنون در دست ویرایش است.
این برچسب را کاربر:Abbasahmadi1363 در تاریخ ۱۰ شهریور ۱۳۹۸ برای جلوگیری از تعارض ویرایشی قرار داده است. لطفا بدون توافق با کاربر فوق برچسب را برندارید. |
![]() | |
پدید آورندگان | |
---|---|
نویسنده | ابن قولویه |
برگرداننده | جواد ذهنی تهرانی، و دیگران |
تصحیح | عبدالحسین امینی و دیگران |
نشر | |
تعداد جلد | ۱، در برخی چاپها ۲ جلد[۱] |
ناشر | مطعبة الحیدریة، دارالفکر، دارالفقاهة، جامعه مدرسین و دیگر نشرها |
محل نشر | تهران، قم، نجف |
تاریخ نشر | ۱۳۵۶ق |
ترجمه به | فارسی، اردو |
نویسنده
ابوالقاسم جعفر بن محمد بن موسی قولويه قمى (م ۳۶۹ق)،[۲] از بزرگان حدیث و فقه و مورد اعتماد بوده و دارای آثار فراوانی است.[۳] مهمترین کتاب او کامل الزیارات است. از استادانی مانند محمد بن یعقوب کلینی و محمد بن عمر کشی بهره برد و شاگردانی چون شیخ مفید پرورش داد.[۴]
اعتبار
نجاشی، با عنوان کتاب الزیارات[۵] و طوسی با نام جامع الزیارات از این کتاب یاد کردهاند.[۶] علامه مجلسی این کتاب را یکی از اصلهای مشهور خوانده است. محدثان بسیاری از جمله شیخ طوسی در تهذیب الاحکام از این کتاب روایت نقل کردهاند.[۷] نویسنده کامل الزیارات، به گفته خودش، در این کتاب فقط از افراد ثقه و مورد اعتماد روایت کرده است.
محتوا
احادیث فراوان و پراکنده ای که در موضوع زیارت وارد شده در این کتاب، گردآوری، تنظیم و فصل بندی شده است. موضوع اصلی این کتاب ارزش، ثواب و چگونگی زیارت پیامبر(ص) و امامان(ع) بوده و بیشترین حجم آن درباره امام حسین(ع) است. کامل الزیارات، به زیارت برخی از غیر معصومان مانند عباس بن علی(ع)، فاطمه بنت موسی(س)، حمزه عموی پیامبر، عبدالعظیم حسنی و شهدا نیز پرداخته است.
این کتاب ١٠٨ باب دارد که شامل مطالب زیر است:
- باب اول، دارای ۵ روایت درباره ثواب زیارت رسول خدا(ص)، امام علی(ع)، امام حسن(ع) و امام حسین(ع) است.[۸]
- باب دوم، به ۲۱ روایت درباره ثواب زیارت قبر حضرت محمد(ص) اختصاص یافته است. در یکی از آن روایات رسول خدا(ص) وعده داده زائرِ مرقد خود را در روز قیامت شفاعت خواهد کرد.[۹]
- باب سوم، به روایات درباره چگونگی زیارت قبر رسول خدا(ص) و دعا نزد آن قبر پرداخته است.[۱۰]
- باب چهارم، شامل روایاتی است که فضیلت و ثواب نماز در مسجدالنبی(ص) را بیان کردهاند. در برخی از این روایات نماز در مسجدالنبی(ص) با هزار نماز در دیگر مساجد برابر دانسته شده است.[۱۱]
- باب پنجم، دارای ۲ روایت درباره چگونگی زیارت حمزه عموی پیامبر(ص) و قبر شهیدان است.
- باب ششم، به روایات فضیلت و کیفیت حضور در مشاهد مدینه مانند مشربهام ابراهیم، مسجد قبا، مسجد فتح، قبور شهدا، ستون توبه و ستون ابی لبابه پرداخته است.[۱۲]
- باب هفتم، دارای ۳ حدیث درباره وداع با قبر حضرت محمد(ص) است.[۱۳]
- باب هشتم، شامل روایات درباره فضیلت مسجد کوفه و مسجد سهله است. برای نمونه یک نماز واجب در مسجد کوفه با یک حج، برابر دانسته شده است.[۱۴]
- باب نهم، به روایاتی پرداخته که در آنها امام صادق(ع) قبر مخفی امام علی(ع) را برای برخی شیعیان آشکار کردهاند.[۱۵]
- باب دهم، به روایات ثواب زیارت امام علی(ع) پرداخته است.[۱۶]
- باب یازدهم، دارای احادیثی درباره چگونگی زیارت قبر امام علی(ع) و دعا در آن جا است.[۱۷]
- باب دوازدهم، شامل یک حدیث درباره وداع با قبر امام علی(ع) است.[۱۸]
- باب سیزدهم، به روایات درباره فضیلت رود فرات، نوشیدن از آن و غسل در آن پرداخته است. برای نمونه در حدیث نخست فرات یکی از ۴ رود بهشتی در دنیا شمرده شده است.[۱۹]
- باب چهاردهم، دارای ١٣ حدیث درباره محبت پیامبر(ص) به امام حسن(ع) و امام حسین(ع) و امر به دوست داشتن آنان است.[۲۰] برای نمونه کسی که محبت به امام حسین(ع) داشته باشد، محبوبِ خدا شمرده شده است.[۲۱]
- باب پانزدهم، به چگونگی زیارت امام حسین(ع) و ائمه بقیع(ع) پرداخته است.[۲۲]
- از باب شانزدهم تا باب بیست و پنجم، درباره شهادت امام حسین(ع) است. در این بابها روایات با موضوعات زیر گردآوری شده است:
- خبر دادن جبرئیل از شهادت امام حسین(ع)، دیدن خاک مقتل امام حسین(ع) توسط پیامبر(ص)، آیاتی که درباره شهادت امام حسین(ع) و انتقام خدا نازل شده، آگاهی پیامبران و ملائکه به شهادت امام حسین(ع)، لعنت خدا و پیامبران بر قاتل امام حسین(ع)، خبر دادن پیامبر(ص) از شهادت امام حسین(ع) به دست امتش، خبر دادن امام علی(ع) از شهادت امام حسین(ع)، خبر دادن امام حسین(ع) از کیفیت شهادت خودش، رویدادهای عجیب بعد از شهادت امام حسین(ع)، شباهت قاتل امام حسین(ع) با قاتل حضرت یحیی(ع). [۲۳]
- از باب بیست و ششم تا باب سی و ششم، درباره گریه و سوگوراری برای امام حسین(ع) است. در این بابها روایاتی با موضوعات زیر گردآوری شده است:
- گریه همه مخلوقات و ملائکه برای امام حسین(ع)، سوگواری جنها برای امام حسین(ع)، لعنت فرستادن کبوتر بر قاتل امام حسین(ع)، سوگواری جغد برای او، ثواب گریه، شعر سرودن و گریاندن برای امام حسین(ع)، ثواب یاد امام حسین(ع) و لعنتِ قاتلش هنگام نوشیدن آب، گریه امام سجاد(ع) برای امام حسین(ع)، کشته اشک بودن امام حسین(ع)، گریه کردن هر مؤمنی هنگام یاد او[۲۴]
- باب سی و هفتم، دارای ۷ حدیث درباره سیدالشهدا بودنِ امام حسین(ع) است.[۲۵]
- از باب سی و هشتم تا باب هفتاد و هشت، به ارزش و ثواب زیارت امام حسین(ع) پرداخته است. برخی از موضوعات این بابها به این شرح است:
- زیارت امام حسین(ع) توسط پیامبران و ملائکه، دعای معصومان(ع) و ملائکه برای زائران امام حسین(ع)، نماز خواندن ملائکه برای زائران او، واجب بودن زیارت امام حسین(ع)، ثواب تأمین هزینه زائر امام حسین(ع)، ثواب زائر او در حال خطر، ثواب هزینهای که برای زیارت امام حسین(ع) شده، حمل آنچه برای زائر امام حسین(ع) کراهت دارد، حالتی که زائر او باید داشته باشد، ثواب زائر او در حالت سواره و پیاده، مناجات خدا با زائر امام حسین(ع)، شمرده نشدن روزهای زیارت از عمر زائر، تأثیرات زیارت امام حسین(ع) و ترک آن بر زندگی دنیا و آخرت فرد، ثواب زیارت او در روزهای خاص.[۲۶]
- باب هفتاد و نه، دارای ۱۷ زیارتنامه برای زیارت امام حسین(ع) است.[۲۷]
- باب هشتادم تا باب هشتاد و چهارم، درباره نماز در حرم امام حسین(ع) است. در این بابها به موضوعات زیر پرداخته است:
- چگونگی نماز نزد قبر امام حسین(ع)، خواندن نماز نافله، نماز شکسته یا کامل در حرم امام حسین(ع)، ثواب نماز واجب و نافله در حرم امام حسین(ع). [۲۸]
- باب هشتاد و چهارم، دارای ۲ حدیث درباره چگونگی وداع با قبر امام حسین(ع) است. [۲۹]
- از باب هشتاد و پنجم تا باب هشتاد و هفتم، به زیارت برخی مشاهد کربلا پرداخته که شامل زیارت قبر عباس بن علی(ع)، وداع با او و قبور شهدا است.[۳۰]
- باب هشتاد و هشتم، به گردآوری روایات درباره فضیلت کربلا پرداخته است.[۳۱]
- باب هشتاد و نهم و باب نودم، شامل روایات درباره حائر است.[۳۲]
- باب نود و یکم تا باب نود و پنجم، به خاک قبر امام حسین(ع) پرداخته است. در این بابها روایاتی با این موضوعات گردآوری شده است:
- شفا بودن تربت امام حسین(ع)، حافظ بودن تربت از بلاها، محل برداشتن خاک و چگونگی برداشت آن، دعا هنگام خوردن تربت، حلال بودن تربت امام حسین(ع)[۳۳]
- باب نود و ششم، به روایاتی درباره زیارت از راه دور امام حسین(ع) پرداخته است.[۳۴]
- باب نود و هفتم، شامل روایاتی است که از روگردانی و جفا نسبت به زیارت امام حسین(ع) نهی کرده است.[۳۵]
- باب نود و هشتم، دارای روایاتی است که حداقل و حداکثر فاصله بین زیارتهای امام حسین(ع) را مشخص کرده است. برای نمونه در روایتی برای نیازمند سالی یک بار و برای ثروتمند سالی دو بار زیارت امام حسین(ع) سفارش شده است.[۳۶] این باب، آخرین بابی است که به امام حسین(ع) و زیارت وی پرداخته است. [۳۷]
- باب نود و نهم و باب صدم، درباره ثواب و چگونگی زیارت امام کاظم(ع) و امام جواد(ع) روایاتی را گردآوری کرده است.[۳۸]
- باب صد و یکم و باب صد و دوم، شامل روایاتی درباره ثواب و چگونگی زیارت امام رضا(ع) است.[۳۹]
- باب صد و سوم، به چگونگی زیارت امام هادی(ع) و امام حسن عسکری(ع) پرداخته است.[۴۰]
- باب صد و چهارم، دارای ۲ زیارتنامه است که با آنها همه ائمه(ع) را میتوان زیارت کرد.[۴۱]
- باب صد و پنجم، شامل روایاتی درباره ارزش و چگونگی زیارت مؤمنان است.[۴۲] برای نمونه در یکی از روایات کسی را که به زیارت قبر برادر مؤمنش رفته، دست روی قبر بگذارد و ۷ بار سوره انا انزلنا بخواند از هراس رستاخیز در امان دانسته است.[۴۳]
- باب صد و ششم، دارای ۲ روایت درباره ارزش زیارت حضرت معصومه(س) است.[۴۴]
- باب صد و هفتم، شامل روایتی درباره ارزش زیارت قبر حضرت عبدالعظیم حسنی در شهر ری است.[۴۵]
- باب صد و هشتم، با عنوان نوادر الزیارات به روایات کمیاب درباره زیارت پرداخته است. برخی از موضوعات این باب به این شرح است:
- ارزش زیارت امام حسین(ع)، خبر دادن پیامبر(ص) از شهادت امام علی(ع)، امام حسن(ع)، امام حسین(ع) و حضرت فاطمه(س)، مقبره براثا، سفارش به زیارت حمزه عموی پیامبر، خبردار شدن اهل مدینه از شهادت امام حسین(ع) در روز عاشورا با ندای آسمانی.[۴۶]
ترجمه
افراد بسیاری این کتاب را به فارسی برگرداندهاند. معروفترین آن، ترجمه جواد ذهنی تهرانی است. از دیگر مترجمین این کتاب، صادق حسنزاده و حسین حسنزاده به صورت مشترک، سیدعلی حسینی و امیر وکیلیان هستند.
برگردان منتخب کامل الزیارت به زبان اردو با ترجمه سید مبینحیدر رضوی و کوشش محمدمهدی رضایی توسط نشر مشعر به چاپ رسیده است.
برگردان این کتاب به زبان انگلیسی توسط شیعه بوکس کا منتشر شده است.[۴۷]
چاپ
این اثر، نخستین بار به وسیلۀ علامه امینی تصحیح شد و با توضیحات و تعلیقات وی در سال ١٣۵۶ق در نجف، چاپخانه مرتضویه به چاپ رسید. پس از آن بارها با تصحیحات و تعلیقات مختلف، از جمله با تحقیق جواد قیومی و احمد الماحوزی به چاپ رسیده است.
گزیدههای گوناگون از این کتاب به چاپ رسیده است؛ از جمله منتخب کامل الزیارات، فضیلت زیارت سیدالشهدا(ع) گزیده کامل الزیارات، سرشک بیپایان نمایی کلی از احادیث مربوط به حضرت سیدالشهدا(ع) در کتاب کامل الزیارات، سفینه النجاه گزیده کامل الزیارات.
پیوند به بیرون
سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، تصویر صفحات ۴ نسخه از کتاب کامل الزیارات را در پایگاه مجازی خود به نمایش گذاشته است:
- چاپ سنگی با تصحیح علامه امینی
- نسخه خطی با شناسه 812453
- نسخه خطی با شناسه 1085844
- نسخه خطی با شناسه 1220846
پانوشت
- ↑ با تحقیق احمد الماحوزی، قم، دار زینالعابدین، ۱۴۴۰ق.
- ↑ کامل الزیارات، ص ۲۰.
- ↑ رجال النجاشی، ج ١ ص ٣٠۵ و ٣٠۶. افهرست الطوسی..
- ↑ کامل الزیارات، ص ٩- ١۴.
- ↑ رجال النجاشی، ج ١، ص ٣٠۶.
- ↑ کامل الزیارات، ص ١۶.
- ↑ بحارالانوار، ج١، ص ٢٧.
- ↑ کامل الزیارات، ص۱۰.
- ↑ کامل الزیارات، ص۱۲.
- ↑ کامل الزیارات، ص۱۵.
- ↑ کامل الزیارات، ص۲۱.
- ↑ کامل الزیارات، ص۲۴.
- ↑ کامل الزیارات، ص۲۶.
- ↑ کامل الزیارات، ص۲۷ و ۲۸.
- ↑ کامل الزیارات، ص۳۳.
- ↑ کامل الزیارات، ص۳۷.
- ↑ کامل الزیارات، ص۳۹.
- ↑ کامل الزیارات، ص۴۶.
- ↑ کامل الزیارات، ص۴۷.
- ↑ کامل الزیارات، ص۵۰.
- ↑ کامل الزیارات، ص۵۳.
- ↑ کامل الزیارات، ص۵۳.
- ↑ کامل الزیارات، ص۵۵-۷۹.
- ↑ کامل الزیارات، ص۷۹-۱۰۹.
- ↑ کامل الزیارات، ص۱۰۹.
- ↑ کامل الزیارات، ص۱۱۱-۱۹۴.
- ↑ کامل الزیارات، ص ۱۹۴-۲۴۵.
- ↑ کامل الزیارات، ص۲۴۵-۲۵۲.
- ↑ کامل الزیارات، ص۲۵۲.
- ↑ کامل الزیارات، ص۲۵۲-۲۵۹.
- ↑ کامل الزیارات، ص۲۵۹.
- ↑ کامل الزیارات، ص۲۵۹-۲۷۲.
- ↑ کامل الزیارات، ص۲۷۲-۲۸۶.
- ↑ کامل الزیارات، ص۲۸۶.
- ↑ کامل الزیارات، ص۲۹۳.
- ↑ کامل الزیارات، ص۲۹۴.
- ↑ کامل الزیارات، ص۲۹۳.
- ↑ کامل الزیارات، ص۲۹۸-۳۰۳.
- ↑ کامل الزیارات، ص۳۰۳-۳۱۳.
- ↑ کامل الزیارات، ص۳۱۳.
- ↑ کامل الزیارات، ص۳۱۵.
- ↑ کامل الزیارات، ص۳۱۹.
- ↑ کامل الزیارات، ص۳۲۰.
- ↑ کامل الزیارات، ص۳۳۴.
- ↑ کامل الزیارات، ص۳۳۴.
- ↑ کامل الزیارات، ص۳۲۴-۳۳۷.
- ↑ Shiabooks ca, Miami, 2008.
منابع
- کامل الزیارات، جعفر بن محمد ابن قولویه، تصحیح غلامرضا عرفانیان یزدی، عبدالحسین امینی، نجف، المطبعة المبارکة المرتضویة، ۱۳۵۶ق.
- کامل الزیارات، جعفر بن محمد ابن قولویه، تصحیح و تحقیق احمد الماحوزی. قم، دار زینالعابدین،۱۴۴۰ق.
- کامل الزیارات، جعفر بن محمد بن قولویه( ۳۶۸ق)، ترجمه صادق حسنزاده، حسین حسنزاده، قم، آبانه، ۱۳۹۴ش.
- کامل الزیارات، جعفر بن محمد بن قولویه( ۳۶۸ق)، ترجمه محمدجواد ذهنی تهرانی، تهران، پیام حق، ۱۳۷۷ش.
- کامل الزیارات، جعفر بن محمد بن قولویه( ۳۶۸ق)، ترجمه امیر وکیلیان، قم، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ۱۳۸۸ش.
- کامل الزیارات،، جعفر بن محمد بن قولویه( ۳۶۸ق)، ترجمه سیدعلی حسینی. قم، دارالفکر، ۱۳۸۹ش.
- کامل الزیارات، جعفر بن محمد بن قولویه( ۳۶۸ق)، تحقیق جواد قیومی، قم، نشر الفقاهه، ۱۳۷۸ش.
- اقتباسات کاملالزیارات، جعفر بن محمد بن قولویه( ۳۶۸ق)، به کوشش محمدمهدی رضایی؛ مترجم سیدمبینحیدر رضوی، تهران: نشر مشعر، ۱۳۹۵ش.
- منتخب کاملالزیارات، جعفر بن محمد بن قولویه( ۳۶۸ق)، به کوشش محمدمهدی رضایی، تهران: نشر مشعر، ۱۳۹۵ش.
- فضیلت زیارت سیدالشهدا(ع)، گزیده کامل الزیارات، جعفر بن محمد بن قولویه( ۳۶۸ق)، ترجمه و شرح و تحقیق محمدحسین صفاخواه، عبدالحسین طالعی تهران: ابرون، ۱۳۸۱س.
- سرشک بیپایان، نمایی کلی از احادیث مربوط به حضرت سیدالشهدا(ع) در کتاب کامل الزیارات، جعفر بن محمد بن قولویه( ۳۶۸ق)، گردآوری و ترجمه حمید سلیم گندمی؛ تهران، میقات، ۱۳۷۸ش.
- سفینه النجاه، گزیده کامل الزیارات، جعفر بن محمد بن قولویه( ۳۶۸ق)، گردآوری سعید صادقی، شهرکرد، محک،۱۳۹۳ش.
- منتخب کامل الزیارات، جعفر بن محمد بن قولویه( ۳۶۸ق)، به کوشش محمدمهدی رضایی.تهران، نشر مشعر، ۱۳۹۵ش.
- Kāmil Al-Ziyārāt, Shiabooks ca, Miami, 2008.