حضرت عباس (ع)
نسب و خانواده
عباس بن علی بن ابی طالب، با کنیه ابی الفضل و ابو قِربَه (پدر مَشک) و ملقب به سقّا[۱]، نخستین فرزند امام علی (ع)، پس از شهادت حضرت زهراء (س) از ام البنین بود که در روز چهارم شعبان سال 26 هجری در مدینه به دنیا آمد. 14 ساله بود که پدرش امام علی(ع) به شهادت رسید. او در رکاب برادر و پیش از او در دهم محرم سال 61 در سن 34 سالگی به شهادت رسید.[۲] مادرش کلابیه دختر حِزام بن خالد بود که بعدا ام البنین لقب گرفت. عبدالله، جعفر و عثمان به ترتیب برادران دیگر عباس از ام البنین بودند.[۳]
منابع عباس را به شجاعت و مهارت در سوارکاری، زیبایی چهره و بلندی قامت ستوده اند. [۴]
عباس با لُبابه دختر عبیدالله بن عباس بن عبدالمطلب (دخترِ پسر عموی پدرش) ازدواج کرد.[۵] که حاصل این ازدواج، دست کم، دو فرزند به نامهای عبیدالله و فضل بود.[۶] ونسل حضرت عباس تنها از این عبیدالله باقی مانده است.[۷]
در کربلا
عباس بن علی، در سپاه برادرش امام حسین(ع) در کربلا حضور داشت. امام حسین (ع)، برادرش عباس را بسیار دوست میداشت و در روز عاشورا او را با عنوان « بنفسی انت یا اخی» ( فدایت شوم برادرم ) خطاب کرد.[۸] عباس، روز عاشورا با خواهش برادرش ابی عبدالله(ع) برای آوردن آب، روانه شریعه فرات که در دست دشمن بود، شد. چهار هزار نفر موکل بر شریعه فرات بودند و عباس با کشتن 80 نفر از آنها توانست وارد شریعه شود اما در بازگشت دستان او را قطع کردند و سپس او را به شهادت رساندند.[۹]شهادت عباس باعث ناراحتی عمیق در چهره امام شد.[۱۰]
اماکن زیارتی مرتبط با حضرت عباس
الگو:حرم حضرت عباس مرقد مطهّر حضرت ابی الفضل العباس در کربلا اکنون در 378 متری شمال شرقی حرم مطهر امام حسین (ع) قرار دارد و هر ساله به ویژه در ایام اربعین حسینی، پذیرایِ میلیونها زائر است. حدّ فاصل بین حرم امام حسین و حرم حضرت ابی الفضل العباس را هم «بین الحرمین» می¬گویند.
کف العباس
کفّ العباس یا مقام دست چپ حضرت عباس، در قسمت جنوب شرقی بیرون حرم، به صورت ساختمانی کوچک و مدوّر با پنجره¬¬های برنزی است که گویند محل قطع شدن دست چپ حضرت ابو الفضل بوده است. مقام دست راست نیز نزدیکی باب علقمه در شمال شرقی حرم، داخل کوچه¬ای باریک است.[۱۱]برخی محققین[۱۲] برآنند که این دو مقام، مقامهایی نمادین هستند.[۱۳]
زیارتنامهها
- ↑ - نسب قریش، ص 43 ؛ عمده الطالب، ص328.
- ↑ - اعیان الشیعه، ج 7، ص429.
- ↑ - عمده الطالب، ص328؛ تنقیح المقال،ج38، ص405.
- ↑ - مقاتل الطالبیین، ص90؛ الصحیح من سیره الامام الحسین، ج14، ص18.
- ↑ - نسب قریش، ص133؛ المحبّر، ص413
- ↑ - سوگنامه آل محمد، ص294.
- ↑ - تاریخ امام حسین، ج9، ص709 و 710.
- ↑ - وقعه الطف، ص193.
- ↑ الصحیح من سیره الامام الحسین، ج14، ص18 – 21.
- ↑ - تاریخ امام حسین، ج15، ص629.
- ↑ - زمینی از جنس بهشت، ص217.
- ↑ - محمد مهدی فقیه محمدی (بحر العلوم)، عضو هیئت علمی پزوهشکده حج و زیارت قم.
- ↑ - جزوه منتشر شده در مورد مقامهای مشکوک توسط پژوهشکده حج و زیارت قم.