محراب شیخ‌الحرم(اغوات)

محراب شیخ‌الحرم(اغوات)، یکی از محراب‌های شش‌گانه مسجدالنبی است شیخ‌الحرم نماز تراویح را در آن‌جا اقامه می‌کرد. این محراب در زمان عبدالمجید اول عثمانی(1271ق/1854م) شده‌است.

محراب شیخ‌الحرم
اطلاعات اوليه
نام‌های دیگرمحراب اغوات، محراب دکه اغوات
مکانمسجدالنبی
تاریخ بنا
زمان پایه‌گذاریسلطان عبدالمجید اول عثمانی
وضعیت فعلی
وضعیت بناقرار گرفتن در قسمت زنان

اغوات، خادمین حرمین شریفین بودند و رییس اغوات، شیخ‌الحرم نامیده می‌شد. محراب اغوات محل اقامه نماز تراویح توسط شیخ‌الحرم بود. امروزه این محراب در قسمت زنان قرار گرفته‌است. بعد از قرار گرفتن محراب در قسمت زنان، برای مدتی شیخ‌الحرم در این محراب نماز تراویح را اقامه می‌کرد. اما پس از چندی پیش نماز مخصوصی در قسمت زنان نماز تراویح را اقامه می‌کرد و شیخ‌الحرم نماز تراویح را در محوطه باز صحن برگزار می‌نمود.

مکان و نام

اَغوات، آغوات و آغاوات جمع كلمه آغا و اَغا است كه به خادم خواجه حرمين مي‌گفته‌اند.[۱] رواج به كارگيری اغوات در مسجدالنبی به دوران ايوبيان بازمي‌گردد.[۲] در سده يازدهم ق. اغوات براي خادمان خواجه حرم به كار رفت و آغا بر شيخ حرم نبوي اطلاق ‌می‌شد.[۳]

این محراب پشت جایگاه (دکه) اغوات[۴]، در انتهای جنوبی رواق شرقی، کنار باب النسا قرارداشت.[۵] محراب اغوات در دوره عبدالمجید اول عثمانی( 1271ق/1854م) احداث شد.[۶]

قرار گرفتن در قسمت زنان

این محراب امروزه در محدوده بخش زنان قرار دارد.[۷]

محل نماز تراویح

در سال 1313ق/1901م گزارش‌هایی از اقامه نماز تراویح توسط شیخ مسجدالنبی در محراب شیح‌الحرم وجود دارد.[۸]

بعدها کاربری این مکان تغییر کرد؛ از آنجا که این محراب در بخش بانوان قرار گرفت و به آنان اختصاص یافت، امام منتخب خودشان برای اقامه نماز تراویح در آنجا پیش‌نماز می‌شد. شیخ مسجدالنبی نیز نماز تراویح را در محوطه باز صحن اقامه می‌کرد.

تزییات محراب

در قسمت بالایی محراب، تزئینات گل‌وبوته‌دار برجسته‌ای به چشم می‌خورد که مشابه نقوش سردر «باب‌السلام» و «باب‌الرحمه» است.[۹]

جستارهای وابسته

پانویس

  1. آينده (ماهنامه)، س۱۶، ص۳۹۴-۳۹۶
  2. موسوعة مرآة الحرمين، ج۳، ص۴۳؛ المسجد النبوي، ص۳۷۷.
  3. تحفة المحبين، ص۵۳.
  4. عماره و توسعه المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ
  5. المسجد النبوی الشریف، ص 304
  6. عماره و توسعه المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ
  7. المسجد النبوی الشریف، ص 304
  8. مسجد النبوی الشریف، ص 304
  9. المسجد النبوی الشریف، ص 304

منابع

  • المسجد النبوی الشریف، فی العصر العثمانی 923-1344ه، محمد هزاع الشهری، قاهره، دارالقاهره، 2003
  • عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ، ناجی محمد حسن عبدالقادر الانصاری، نادی المدینه المنوره الادبی، ۱۹۹۶م.