معراج‌نامه شجاعی مشهدی منظومه‌ای داستانی به زبان فارسی، سروده شجاعی مشهدی در شرح معراج و سفر آسمانی پیامبر اسلام (ص) و مشاهدات ایشان از بهشت و دوزخ است.

معراج نامه شجاعی مشهدی
نگاره ای از نسخه خطی معراج نامه
پدید آورندگان
نویسندهشجاعی مشهدی
تاریخ نگارشاوایل قرن سیزدهم قمری
محتوا
موضوعشرح شاعرانه معراج پیامبر(ص)
سبکشعر
زبانفارسی

معرفی منظومه و شاعر آن

معراج نامه، منظومه‌ای داستانی به زبان فارسی در شرح معراج پیامبر اسلام(ص) و مشاهدات او از بهشت و دوزخ است. گفته شده با وجود اشکالات ادبیِ معراج‌نامه، این اثر در دوره قاجار از محبوبیت بالایی برخوردار بوده و بارها به صورت چاپ سنگی منتشر شده است.[۱]

اطلاعات زندگی‌شناختی چندانی از شجاعی مشهدی در دست نیست؛ اما بر پایه اشعار وی، او تا اوایل سده سیزدهم هجری قمرى در قید حیات بوده و در سال ۱۲۰۴ق از شهر مشهد به عتبات عالیات سفر کرده است.[۲] از این رو، زمان سرایش این منظومه را می‌توان اواخر سده دوازدهم یا اوایل سده سیزدهم هجری قمری دانست.[۱]

نسخه‌های خطی

بنابر پژوهش‌ها، بیشتر نسخه‌های خطی شناخته‌شده منظومه معراج‌نامه شجاعی، متعلق به حوزه شبه‌قاره هند است که نشان‌دهنده توجه فارسی‌زبانان آن دیار به اثر است. نسخه‌های هندی معراج‌نامه غالباً نفیس و شامل نگاره‌هایی از داستان معراج و اماکن مقدس حرمین شریفین، عتبات عالیات و زیارتگاه‌های شیعی هستند.[۱]

تاکنون سه نسخه خطی شاخص از این اثر در هند شناسایی شده است: نسخه کتابخانه دانشگاه پنجاب (لاهور)،[۳] نسخه حراجی بونامز[۴] و نسخه کتابخانه ملی اسرائیل.[۵]

پانویس

  1. ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ «درآمدی بر میراث فارسی، حاوی تصاویر اماکن مقدس مکه و مدینه»، ص20
  2. ↑ شجاعی مشهدی، بی‌تا، ص ۵۸ر-۶۲پ
  3. ↑ (به شماره PI VI 31 / 2763)
  4. ↑ (Bonhams, 2016, Lot 32)
  5. ↑ به شماره Yah. Ar. 1061؛ «نسخه‌های خطی معراج‌نامه شجاعی»، ص۱۷-۱۸.

منابع

این مقاله برگرفته از درآمدی بر میراث فارسی، حاوی تصاویر اماکن مقدس مکه و مدینه نوشته احمد خامه یار، فصلنامه میقات حج، شماره 130 است.
  •  خامه‌یار، احمد، (1392)، «نسخه‌های خطی معراج‌نامه شجاعی»، کتاب ماه هنر، شماره 175.
  •  شجاعی مشهدی، (بی‌تا)، «داستان پادشاه چین و امام علی7»، مجموعه شماره 9068 در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران