در حال ویرایش اسرار سعی (بخش)

== فلسفه سعی ==
[[سعی بین صفا و مروه]] عملی عبادی دارای اسرار و آثار گوناگون است که به بعضی از آنها اشاره می‌شود:

=== ایجاد صافی و جوانمردی ===
[[امام صادق(ع)]] در روایتی با هدف بیان حقیقت [[صفا و مروه]]، توصیه کرد که با ایستادن بر کوه صفا روح و درون خود را برای روز دیدار با خداوند تصفیه کن و جلا ده و نزد مروه صاحب مروت و اوصافی وارسته باش.<ref>مصباح الشریعه، ص47.</ref> 

برخی با توجه به مبارزه با [[شیطان]] در [[رمی|رمی جمرات]] و مبارزه با نَفس در [[قربانی]] و [[حلق]]، این مرحله از [[اعمال حج تمتع|اعمال حج]] را دارای باطن و کاربرد اجتماعی دانسته و صفا را اشاره به صافی دل دوستان در مقام معرفت و مروه را اشاره به مروت عارفان در راه خدمت معرفی کرده‌اند.<ref>كشف الاسرار، ج۱، ص ۴۳۰ ؛ بیان السعادة، ج۱، ص ۱۵۷ .</ref> به عبارت دیگر آن صفوت و این مروت در نهاد بشریت است و قلب [[حاجی]] از این صفا و مروت و با نور خدایی منور می‌شود. <ref>درسنامه اسرار حج، ص149.</ref> نتیجتا حاجی پس از بازگشت از [[حج]] در مقابل مردم مدارا و مردانگی بیشتری نشان خواهد داد.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 192.</ref>

=== ذلت متکبران ===
بر اساس روایات، سعی واجب شده است برای خوار کردن زورگویان<ref>فروع کافی ج ۴، ص ۳۳۴، روایت ۳ ؛ علل الشرایع، ص ۴۳۳ روایت ۲ ؛ فقیه، ج ۲، ص ۱۹۶، روایت ۲۱۲۴ .</ref> و نزد خداوند هیچ بقعه ای محبوب‌تر از محل سعی نیست زیرا هر گردنکشی در آن خوار می‌شود.<ref>فروع کافی، ج ۴، ص ۴۳۴، روایت ۵ .</ref> برخی احساس ذلت متکبران و گردنکشان در این مکان را به سبب جمعیت عظیمی که برای عبادت خداوند در حرکتند دانسته‌اند.<ref>اسرار عرفانی حج، ص422.</ref> برخی روایات، هروله هنگام سعی را به معنای گریز و دوری جستن از قدرت خود در برای قدرت خداوند دانسته‌اند<ref>بحار الانوار، ج96، ص124.</ref> که موجب کاهش تکبر در انسان می‌شود.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 191.</ref>

=== هروله، حمله به شیطان ===
[[هروله]] در محدوده خاصی از [[مسعی]]، برای مردان مستحب بوده<ref>سنن النسائی، ج۵، ص۲۴۲ و ص۲۴۳؛ السنن الکبری، ج۵، ص۷۹؛ علل الشرایع، ج۲، ص۴۳۳؛ وسائل الشیعه، ج۱۳، ص۴۷۱؛ الکافی، ج۴، ص۴۳۴.</ref> و در این مورد ادعای اجماع بین مذاهب اسلامی شده است.<ref>تذکرة الفقهاء، ج۸، ص۱۳۴؛ جواهر الکلام، ج۱۹، ص۴۲۴؛ مجمع الفائدة، ج۷، ص۱۶۸؛ کشف اللثام، ج۶، ص۱۵؛ منتهی المطلب، ج۱۰، ص۴۱۱؛ روضة الطالبین، ج۲، ص۳۶۹؛ بدایة المجتهد، ج۱، ص۲۷۳.</ref> هروله را به معنای حمله به ابلیس و پیروان و یاران او دانسته‌اند.<ref>درسنامه اسرار حج، ص157.</ref> [[امام صادق(ع)]] علت [[مستحب]] بودن هروله را چنین بیان کردند که در این مکان، شیطان بر [[حضرت ابراهیم‌(ع)]] ظاهر شد و آن حضرت به فرمان [[جبرئیل]] برای دور کردن وی به دنبال او هروله نمود، پس از این عمل شیطان فرار کرده و از آن حضرت دور شد، از این رو این عمل در میان حج‌گزاران سنت شد.<ref>علل الشرایع، ج۲، ص۴۳۲؛ من لایحضره الفقیه، ج۲، ص۱۹۶.</ref> حدیثی دیگری هروله را نشانه فرار از هواس نفس دانسته است.<ref>بحار الانوار، ج96، ص124.</ref>

=== آموزش تلاش و امیدواری ===
سعی بین [[صفا و مروه]] را عامل یادآوری خاطرات و تلاش‌های [[هاجر]] و [[ابراهیم(ع)]] در محدوده [[حرم مکی]]<ref>تفسیر نمونه، ج1، ص543.</ref> و توجه به این دانسته‌اند که بدون سعی و تلاش کسی به جایی نمی‌رسد.<ref>تفسیر نمونه، ج19، ص127.</ref> مطابق یک آموزه اخلاقی، انسان همیشه باید بین ترس از عملکرد گذشته و امید به رحمت الهی مردد باشد.<ref>مستدرک الوسائل، ج10، ص166 ؛ </ref> رفت و آمد حجاج بین صفا و مروه را یادآور «تردد بین خوف و رجا» دانسته‌اند<ref>صهبای حج، ص401.</ref> و حاجی را در این رفت و آمد، تشبیه به خدمتکاری کرده‌اند که به امید جلب رضایت صاحب خانه بارها در رفت و آمد است.<ref>پرتوی از مشعل هدایت، ص20-21.</ref> 

هفت مرتبه تردد بین صفا و مروه اشاره به کثرت و استمرار است<ref>التحقيق في كلمات القرآن الكريم، ج ۱۱، ص ۸۱.</ref> که در حقیقت به حجگزار لزوم تلاش و تکرار در مشکلات را آموزش می‌دهد.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 193.</ref> تلاش دائمی هاجر در یافتن آب، آموزه‌ای برای امیدواری دائمی دانسته شده تا خداوند از راهی که تصور نمی‌شود به انسان کمک کند.<ref>تفسیر نمونه، ج1، ص543.</ref>

=== نجات از هفت طبقه دوزخ ===
برخی اسرارنویسان معتقدند که هفت بار انجام سعی می‌تواند معانی باطنی داشته باشه به این بیان که موجب امیدواری‌ برای [[حاجی]] جهت نجات از هفت طبقه جهنم باشد.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 193.</ref> برخی هفت بار رفت و آمد را به معنای عهدی با خداوند جهت پاک نگهداشتن هفت عضو چشم، گوش، زبان، دست، شکم، مغز و قدم از گناه دانسته‌اند و یا هفت بار سعی را وسیله یادآوری برای لزوم رهایی از هفت صفت بد در وجود انسان معرفی کرده‌اند.<ref>در بارگاه نور، ص74-75.</ref>