| نسخهٔ فعلی |
متن شما |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| {{جعبه اطلاعات اعمال
| | '''اَسرار اِحرام''' مجموعهای از معانی، اهداف و نتایج عمل احرام در [[حج]] و [[عمره|عُمره]] است. |
| | عنوان = اسرار محرمات احرام
| |
| | تصویر = لباس احرام.jpg
| |
| | توضیح تصویر = احرام و میقاتها
| |
| | فیلم = محرمات احرام.mp4
| |
| | توضیح فیلم =
| |
| | دسته = مناسک حج
| |
| | مربوط به آیین = [[عمره]] و [[حج]]
| |
| | مکان = [[حرم مکی]]
| |
| | زمان =
| |
| | عمل قبلی =
| |
| | عمل بعدی =
| |
| | حکم = برای عمرهگزار و حجگزار واجب است
| |
| | کفاره =
| |
| | پیامد فقهی = حرام شدن برخی از اعمال
| |
| | ثواب =
| |
| | آداب وابسته = [[غسل]]؛ [[نیت]]؛[[تلبیه]]؛[[لباس احرام|پوشیدن لباس احرام]]؛
| |
| | فلسفه و اسرار =
| |
| | منشاء و تاریخچه =
| |
| | مکانهای وابسته =
| |
| | اشیای وابسته =
| |
| | ذکرهای وابسته =
| |
| | دعاهای وابسته =
| |
| | مفاهیم فقهی وابسته =
| |
| | احکام فقهی وابسته = [[محرمات احرام]]؛ مستحباب احرام؛ واجبات احرام
| |
| | صفحه فتواهای مراجع =
| |
| | جستارهای وابسته = [[میقات]]؛[[محرمات احرام]]
| |
| }}'''اَسرار محرمات احرام''' حکمت و چرایی و کارکرد پرهیز از [[محرمات احرام]] است، یعنی اعمال مشخصی که فرد [[محرم (احرامگزار)|مُحرِم]] در [[حج]] و [[عمره|عُمره]] نباید انجام دهد وگرنه احرامش باطل خواهد شد. محرمات احرام 25 مورد است که برخی میان زن و مرد مشترک و برخی دیگر ویژه مردان یا [[حج بانوان|زنان]] است.
| |
|
| |
|
| پژوهشگران و منابع اسلامی، اسرار و کارکردهای محرمات احرام را در اصولی چون پیراستگی از تعلقات مادی و فخرفروشی، التزام به صلح و امنیت عمومی، تسلیم محض در برابر پروردگار، و تمرکز بر لذتهای معنوی خلاصه کردهاند؛ اموری که با نفی خودپرستی و برتریجویی، زمینه را برای دستیابی به تقوا و همبستگی جامعه اسلامی فراهم میسازد.
| | == احرام == |
| | {{اصلی|احرام}} |
| | احرام به معنای این است که [[حجگزار]] کارهایی که با اعمال [[حج]] و [[عمره|عُمره]] ناسازگار است، بر خود [[حرام]] میشمرَد. نخستین عمل از اعمال [[عمره]] و [[حج]]، [[احرام]] است. انسان باید در یکی از [[میقات|میقاتها]]، مانند [[مسجد شجره (مدینه)|مسجد شجره]] و [[جحفه]] لباس احرام پوشیده، نیت کرده و [[تلبیه|لبیک]] بگوید. او با این اعمال، [[احرام|مُحرم]] میشود. |
| | |
| | == اسرار احرام == |
| | |
| | === دوری از گناه === |
| | هدف از [[احرام]] دوری از همه گناهان است. [[حجگزار]] باید هنگام احرام از لذتهای حرام فاصله بگیرد و حتی از لذتهای حلال به اندازه ضرورت استفاده کند. احرام بازگشت به پیمانی قدیمی با خداست به این معنا که زائر در ادامه زندگی نیز حرمت نگه دارد و گناه نکند. |
|
| |
|
| == احرام == | | === فقط برای خدا === |
| {{اصلی|احرام}}احرام به معنای این است که [[حجگزار]] کارهایی که با اعمال [[حج]] و [[عمره|عُمره]] ناسازگار است، بر خود [[حرام]] میشمرَد.<ref>معجم الفاظ الفقه الجعفری، ص۳۳.</ref> نخستین عمل از اعمال [[عمره]] و [[حج]]، [[احرام]] است. انسان باید در یکی از [[میقات|میقاتها]]، مانند [[مسجد شجره (مدینه)|مسجد شجره]] و [[جحفه]] [[لباس احرام]] پوشیده، [[نیت احرام|نیت]] کرده و [[تلبیه|لبیک]] بگوید.<ref>تفسیر قرطبی، ج۶، ص۳۶؛ کشاف القناع، ج۲، ص۴۷۱.</ref> او با این اعمال، [[احرام|مُحرم]] میشود.<ref>المدونة الکبری، ج۱، ص۳۶۰؛ المقنعه، ص۴۳۱-۴۳۲.</ref>
| | شخص [[حجگزار]] خود را فقط وقف خدا کرده و دستور به احرام تذکر به این نکته است که آدمی فقط برای خداست. انسان [[محرم (احرامگزار)|مُحرِم]] از انجام برخی اعمال حلال نیز [[محرمات احرام|منع شده]]. به این معنا که آن اعمال به خودی خود حلال هستند ولی در موقعیت خاصِ احرام، این انسان است که بر آن اعمال و اشیاء حرام شده. این نگاه لطیف به احرام اشاره به این دارد که انسان برای خدا خلق شده و اشیاء برای انسان خلق شدهاند. |
| {{احکام احرام عمودی}}
| |
|
| |
|
| == محرمات احرام == | | === آمادگی، تواضع و امید === |
| {{اصلی|محرمات احرام}}مُحَرَّمات احرام، کارهایی است که انجام آنها پس از [[احرام|مُحرم]] شدن، تا زمان [[تحلل|بیرون آمدن از احرام]] بر انسان ممنوع و حرام است.<ref>تذکرة الفقهاء، ج۷، ص۲۶۲؛ مختلف الشیعه، ج۴، ص۶۹.</ref> این محرمات 25 مورد است که برخی میان زن و مرد مشترک، برخی ویژه مردان و برخی ویژه [[حج بانوان|زنان]] است.<ref>مستند الشیعه، ج۱۱، ص۳۳۸.</ref> اگر فردی که در حال احرام است یکی از این اعمال را آگاهانه انجام دهد، مرتکب حرام شده و باید [[کفاره]] دهد.<ref>السرائر، ج۱، ص۵۴۸؛ فقه الصادق، ج۹، ص۱۵۳.</ref>
| | به نقل از [[امام رضا(ع)]] علت وجوب احرام این است که حجاج قبل از داخل شدن به حرم امن خداوند، از جهت خشوع و تواضع آماده شده و غرور خود را در برابر عظمت خداوند، زمین بگذارند. علت دیگر وجوب احرام ایجاد صبر و امید برای رسیدن به ثواب اعمال است. |
|
| |
|
| == اسرار محرمات احرام == | | === احترام به کعبه === |
| گفته شده محرمات احرام، مانع تحقق اهداف و [[اسرار احرام]] هستند.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص136.</ref> [[آیه ۱۹۷ سوره بقره]]، ترک [[محرمات احرام|مُحَرَّمات احرام]] را نشانه تقوا برشمرده است. در حدیثی، سبب تشریع احرام، ورود [[حاجی|حاجیان]] به [[حرم مکی|حَرَم مکی]] بیان شده است.<ref>المحاسن، ج۲، ص۳۳۰؛ من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۱۹۵.</ref>
| | در روایتی از [[امام صادق(ع)]] علت واجب شدن احرام برای ورود به محدوده [[حرم مکی|حرم]]، پاسداشت احترام [[کعبه]] و [[مسجدالحرام]] معرفی شده است. |
|
| |
|
| ==== امنیت ==== | | === حضور در محضر خدا و مجذوب شدن === |
| گفتهاند که ترک برخی محرمات توسط فرد محرم، موجب امنیت برای هم نوعان و حیوانات و گیاهان است.<ref>نمادها و رمزوارههای حج، ص358</ref> از همین رو، [[فسوق]] که شامل دروغ، فحش و فخر فروشی است، باید ترک شود تا روح پرخاشگر، مغرور و حقگریز انسان اصلاح گردد و زمینهی رفع دشمنی و اختلاف میان مسلمانان و ایجاد اتحاد فراهم شود.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص137.</ref> همچنین [[جدال]] و برتریجویی لفظی در حج بیفایده و ناپسند است، زیرا حج محیط عبادت و همبستگی است، نه میدان پافشاری بر خواستههای نفسانی و ایجاد دشمنی؛ از اینرو برخی نویسندگان آن را از عوامل حرمتشکنی حرم، کعبه و صاحب بیت دانستهاند.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص139.</ref>
| | برخی پژوهشگران هدف از احرام را حضور در محضر خداوند و راه یافتن به پیشگاه الهی، معرفی کرده و احرام را کوششی برای شروع راه به سمت خداوند میدانند که منجر به پذیرش خداوند و مجذوب شدن حاجی در راه سلوک الی الله میشود. |
|
| |
|
| ==== دوری از لذتهای مادی و خودپسندی ==== | | === پرهیز از مشاهده غیر خدا === |
| دوری از غیر خدا از دیگر اهداف حج دانسته شده است. در همین مسیر، دوری از [[لذتهای جنسی]] نیز مطرح میشود، چون شهوات از خواستههای حیوانیاند و با اعمال ملکوتی حج سنخیت ندارند، در حالی که مُحرم در آغاز احرام متعهد شده است بدن خود را مانند اسماعیل تقدیم محبوب کند و به غیر خدا مشغول نشود.<ref name=":0">درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص141.</ref>
| | هدف احرام آن است که حاجی مشاهده محسوسات و مادیات را بر خود حرام کند و در مرحله بعدی دیدن هرچه غیر خداست را از خود دور کند. در نتیجه انسان حریم دل را در اختیار غیر خدا قرار نمیدهد و به دیگران اجازه نمیدهد که مانع یاد خدا بشوند. |
|
| |
|
| افزون بر این، تصرف در بدن مانند [[ناخن گرفتن|گرفتن ناخن]]، [[ازاله مو]]، [[خون برون آوردن|بیرون آوردن خون از بدن]] و [[کشیدن دندان]] در مدت احرام حرام شمرده شده تا انسان از توجه افراطی به بدن خود فاصله بگیرد و از غفلت نسبت به امور اصلی رها شود.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص142.</ref>
| | === جدا شدن از مادیات === |
|
| |
|
| همچنین هرگونه آرایش و [[زینت]] برای زن و [[پوشیدن لباس دوخته|لباس دوخته برای مردان]] در حج حرام است. حرمت این امور به معنای لزوم پیراستگی از زینتهای دنیایی و ایجاد آراستگی معنوی دانسته شده که با هدف ترک خود پرستی و خودبینی توسط [[حجگزار]] رعایت میشود.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص145.</ref>
| | == اسرار محرمات احرام == |
| | [[آیه ۱۹۷ سوره بقره]]، ترک [[محرمات احرام|مُحَرَّمات احرام]] را تقوا برشمرده است. در حدیثی، سبب تشریع احرام، ورود [[حاجی|حاجیان]] به [[حرم مکی|حَرَم مکی]] بیان شده است. |
|
| |
|
| ==== پرهیز از آسایش طلبی ==== | | == آداب == |
| پرهیز آقایان از [[پوشاندن سر]] و [[پوشاندن پا|روی پا]] و [[استظلال|قرار گرفتن زیر سایه]] و پرهیز بانوان از [[پوشاندن صورت]] به معنای سرسپردگی و تسلیم در برابر خدا دانسته شده که موجب دوری از فخر فروشی و امتیاز خواهی میشود. در سخنی از [[امام علی(ع)]] وجود چنین سختیهایی در حج باعث فراهم شدن زمینه های کمال برای انسان بیان شده است.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص143.</ref>
| | {{اصلی|آداب احرام}} |
| | بهتر است به هنگام احرام نیت شود که «همه محرمات خدا را بر خود حرام میکنم». کارهای مستحب پیش از احرام عبارت است از: بلند نگه داشتن موی سر، نظافت کردن بدن، [[غسل احرام|غسل]] و احرام پس از نماز. از هنگام احرام تا پایان آن نیز برخی کارها مستحب است از جمله: بر زبان آوردن [[نیت احرام]]، دعا کردن، [[صلوات|صلوات بر پیامبر(ص)]]. |
|
| |
|
| == مقالههای مرتبط == | | == مقالههای مرتبط == |
|
| |
|
| * [[احرام]] | | * [[احرام]] |
| * [[اسرار احرام]]
| |
| * [[اسرار حج]] | | * [[اسرار حج]] |
|
| |
|
| == پانویس == | | == پانویس == |
| {{پانویس}} | | {{پانویس}} |
| | <references group="یادداشت"></references> |
| | |
| == منابع == | | == منابع == |
| {{منابع}} | | {{منابع}} |
| *''' تفسیر قرطبی (الجامع لاحکام القرآن)''': القرطبی (ت. ۶۷۱ق)، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۴۰۵ق. | | *'''درسنامه اسرار حج''' محمدتقی فعالی، تهران، مشعر، 1390ش. |
| *''' تذکرة الفقهاء''': العلامة الحلی (ت. ۷۲۶ق)، قم، آل البیت، ۱۴۱۴ق. | | *'''أنوار الحقيقة وأطوار الطريقة وأسرار الشريعة''': السيد حيدر الآملي (ت قرن 8ق)، تحقیق سيد محسن موسوى تبريزى، قم، نور علی نور، 1382ش. |
| *''' السرائر''': ابن ادریس (ت. ۵۹۸ق)، قم، نشر اسلامی، ۱۴۱۱ق. | | *''' علل الشرایع''': الصدوق (ت ۳۸۱ق)، تحقیق بحر العلوم، نجف، المکتبة الحیدریه، ۱۳۸۵ق. |
| | *''' علل الشرایع(فارسی)''': شیخ صدوق (ت ۳۸۱ق)، تحقیق محمد جواد تهرانی، تهران، انتشارات مومنین، 1386ش. |
| | *''' عیون اخبار الرضا(ع)''': الصدوق (ت ۳۸۱ق)، بیروت، اعلمی، ۱۴۰۴ق. |
| | *'''من لا یحضره الفقیه''': الصدوق (ت ۳۸۱ق)، تحقیق غفاری، قم، نشر اسلامی، ۱۴۰۴ق. |
| | *'''مستدرک الوسائل'''، میرزا حسین نوری طبرسی، بیروت، مؤسسه آل البیت، 1408ق. |
| | *''' المدونة الکبری''': مالک بن انس (درگذشت ۱۷۹ق)، مصر، مطبعة السعاده. |
| | *''' المقنعه''': المفید (درگذشت ۴۱۳ق)، قم، نشر اسلامی، ۱۴۱۰ق. |
| | *''' المحاسن''': ابن خالد البرقی (درگذشت ۲۷۴ق)، به کوشش حسینی، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۲۶ش. |
| | |
| | |
| | |
| | *'''اسرار عرفانی حج''' محمدتقی فعالی، تهران، مشعر، 1386ش. |
| | *'''اسرار حج (فارسی)''' حسين مظاهری، اصفهان، الزهرا، 1387ش. |
| | *'''اسرار عرفانی عمره''' محمدتقی فعالی، تهران، مشعر، 1388ش |
| | *'''اسلام، آيين رستگارى''' حسين مظاهری، اصفهان، الزهرا، 1387ش. |
| | *'''اسرار و معارف حج''' عبدالله جوادی آملی، قم، تبیان، 1387ش. |
| | *'''بحار الأنوار'''، العلامة المجلسی، تهران، ولی عصر، 1397ق. |
| | *'''برسی اسرار حج در حدیث شبلی از منظر آیات و روایات'''، حسینی، داوود، تهران-ایران، مشعر، 1400. |
| | *'''تحفة الأولياء'''، شیخ کلینی، ترجمه اردکانی، قم، دارالحدیث، 1388ش. |
| | *'''خصال'''، شیخ صدوق، بیجا، نسیم کوثر، 1382ش. |
| *'''درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج'''، کمیته اسرار و معارف معاونت امور روحانیون حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت، تهران، مشعر، 1389ش. | | *'''درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج'''، کمیته اسرار و معارف معاونت امور روحانیون حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت، تهران، مشعر، 1389ش. |
| *''' فقه الصادق(ع)''': سید محمد صادق روحانی، قم، دار الکتاب، ۱۴۱۳ق. | | *'''ره توشه حج'''، جمعی از نویسندگان، تهران، معاونت آموزش و تحقیقات بعثه مقام معظم رهبری، بیتا. |
| *''' کشاف القناع''': منصور البهوتی (ت. ۱۰۵۱ق)، تحقیق محمد حسن، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۸ق.
| | *'''عرفان حج'''، جوادی آملی، تهران، مشعر، 1383ش. |
| *''' معجم الفاظ الفقه الجعفری''': احمد فتحالله، الدمام، ۱۴۱۵ق. | | *'''الكافی(گزيده فارسى)'''، شیخ کلینی، تهران، انتشارات علمی فرهنگی، 1363ش. |
| *''' المدونة الکبری''': مالک بن انس (ت. ۱۷۹ق)، مصر، مطبعة السعاده.
| | *'''مناسک حج با حواشی مراجع'''، سید روحالله خمینی، تهران، نشر مشعر، 1385ش.{{پایان}} |
| *''' المقنعه''': المفید (ت. ۴۱۳ق)، قم، نشر اسلامی، ۱۴۱۰ق.
| | درج بند |
| *''' مختلف الشیعه''': العلامة الحلی (ت. ۷۲۶ق)، قم، النشر الاسلامی، ۱۴۱۲ق. | | {{حج و عمره}} |
| *''' مستند الشیعه''': احمد النراقی (ت. ۱۲۴۵ق)، قم، آل البیت، ۱۴۱۵ق.
| |
| *''' نمادها و رمزوارههای حج ( نشانه های الهی در سرزمین وحی ) ''': مجتبی شریفی، تهران، مشعر، بیتا.{{پایان}}{{محرمات احرام}}{{حج و عمره}} | |
| [[رده:اسرار حج]]
| |
| [[رده:احرام]]
| |
| | |
| [[ar:أسرار محظورات الإحرام]]
| |
| [[en:Secrets of the Prohibitions of Ihram]]
| |
