در حال ویرایش اسرار مکه (بخش)

== اسرار مکه ==

=== ارزش‌ها و فضایل ===

==== مقصد خداجویان ====
[[مکه]] را به معنای مقصد؛ یعنی آن سرزمینی که جان‌های شیفته لقای الهی با ورود به آن سرزمین به آرامش و سکینه می‌رسد، دانسته‌اند.<ref name=":0">درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 155.</ref>

==== سرزمین عبادت و عبودیت ====
مکه برای تضرع، ناله، [[توبه]] و عبادت آفریده شده<ref>بحار الانوار، ج ۱۶، ح ۸ .</ref>؛ به گونه‌ای که حتی استراحت در آن نیز عبادت محسوب می‌شود.<ref>تهذیب، ج ۵، ص ۴۶۸، ح ۱۶۴.</ref> [[امام باقر(ع)]] فرمود: [[سجده|سجده‌کننده]] در مکه مانند کسی است که در راه خدا به خون غلتیده باشد.<ref>بحار الانوار، ج ۱۶،  ح ۳۴ .</ref>

==== دارای حرمت ویژه ====
با توجه به آیه شریفه «هرکس در آن قصد گناه و ستم کند، عذاب دردناکی به او می‌چشانیم»<ref>حج ، 25 .</ref>، برخی معتقدند شکستن حرمت الهی مکه در موقعیتی که همه را در حریم امن خود مهمان نموده، باعث می‌شود گناه در این سرزمین عقوبتی مضاعف داشته باشد.<ref name=":2" />

=== علل نامگزاری ===

==== مبدأ گسترش خیر ====
به نقل از [[امام علی(ع)]]، مکه «ام‌القری» (مادر شهرها) است زیرا زمین از زیر آن گسترش یافته.<ref>بحار الانوار ، ج16 ، ح17 .</ref> به همین خاطر همه خیر و برکت‌ها از این نقطه به سراسر کره زمین منتشر شده است.<ref name=":1">درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 156.</ref>

==== عرصه اجتماع یکتاپرستان ====
یکی از نامهای مکه «بکه» (محل ازدحام) است. در روایتی علت این نام را ازدحام جمعیت و کنار زدن یکدیگر با دست برای رسیدن به مقصد، بیان کرده‌اند.<ref>قرب الاسناد ، ص104.</ref> که نشانه اجتماع عظیم موحّدان حول محور توحید دانسته‌ شده.<ref name=":1" />[[پرونده:مکه_قدیم.jpg|بندانگشتی|تصویری از [[مسجد الحرام]] و شهر مکه، در سال ۱۸۸۹م.]]

==== مرکز تحقیر ستمگران ====
تاریخ [[مکه]] را دارای تاریخچه‌ای از تحقیر ستمگران دانسته‌اند؛ چراکه هر ستمگری قصد تخریب یا اهانت به [[کعبه]] داشته، گرفتار عذاب الهی شده است (مانند [[سپاه ابرهه]]).<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 156.</ref> [[امام صادق(ع)]] یکی از نام‌های مکه را «البَساسة» دانسته که به معنای نابودی ستمگران است.<ref>وسائل الشيعه، ج ۹ باب ۱۹ ابواب مقدمات الطواف، ح ۵۱ .</ref>

=== شرایط خاص ===

==== محل عبور، نه اقامت ====
به اعتقاد برخی مکه شهر زندگی دنیوی نیست، بلکه مکان رشد و گذر است.<ref name=":0" /> [[امام صادق(ع)]] اقامت طولانی در مکه را موجب قساوت قلب دانسته و سفارش کرده که حتی در صورت نیاز به ماندن، گاه شهر را ترک کرده و با [[احرام]] دوباره وارد شوند.<ref>بحار الانوار، ج ۹۹، ج ۲۶ ؛ وسائل الشيعه، ج ۹ ابواب مقدمات طواف باب ۱۶، ج۵ .</ref>

==== شهر سازندگی روح و جان ====
[[پیامبر(ص)]] ثواب شخصی که یک روز در [[مکه]] بیمار شود را معادل ثواب شصت سال عبادت دانسته و به بیان ایشان هرکس ساعتی گرمای مکه را تحمل کند، آتش به اندازه صد سال راه از او دور می‌شود.<ref>بحار الانوار ، ج 16 ، ح 47 .</ref> بر این اساس برخی گفته‌اند سختی‌های مکه (از جمله گرمای آن) ناخالصی‌های روح را می‌زداید.<ref name=":2">درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 158.</ref>

==== شهر پاکان و اهل طهارت ====
خداوند به [[حضرت ابراهیم(ع)|ابراهیم]] و [[اسماعیل(ع)]] دستور تطهیر خانه [[کعبه]] را داد.<ref>بقره ، 125</ref> به بیان [[امام صادق(ع)]]، سزاوار است انسان جز با طهارت وارد مکه نشود.<ref>وسائل الشيعه، ج ۹ باب ۵ ابواب مقدمات طواف ، ح ۳ .</ref> هم باید طهارت ظاهری را کسب کرد اعم از [[طهارت]] بدن و [[غسل]] و [[وضو]] و هم آنکه (بنابر روایتی دیگر) روح خود را از کبر و غرور طاهر ساخت و آن را به زیور تواضع و خشوع آراست.<ref>وسائل الشيعه، ج ۹ باب ۵ ابواب مقدمات طواف ، ح 1 .</ref>

==== شهری برای همه مسلمانان ====
برخی روایات، مکه را «مناخ» (محیط آزاد) معرفی کرده و فروش خانه‌ها و دریافت اجاره از ساکنان را جایز ندانسته‌اند.<ref>بیهقی ، ج6 ، ص35 ؛ وسائل الشیعه، ج۹، ص۳۶۷.</ref> [[امام علی(ع)]] به کارگزار خود در مکه تأکید کرد از ساکنان اجاره نگیرد، زیرا مکه از اموال عمومی [[اسلام|مسلمانان]] است و باید منافع آن به عموم برسد.<ref>نهج البلاغه ، نامه 67 .</ref>