| نسخهٔ فعلی |
متن شما |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| {{جعبه اطلاعات شهر|عنوان=مکه|تصویر=شهر مکه جدید.jpg|توضیح تصویر=نمایی از شهر مکه و [[مسجد الحرام]]|اندازه تصویر=|طول جغرافیایی=21.42506862048872|عرض جغرافیایی=39.82493262701568|ویژگی=|کشور=<!-- فقط نام کشور را بنویسید و آن را لینک نکنید --> [[عربستان]]|استان=استان مکه|مساحت=|جمعیت کل=|نام محلی=|زبان=عربی|نژاد=|ادیان=[[اسلام]]|مذهب=[[اهل سنت]]|جمعیت مسلمان=|جمعیت شیعه=|نام قدیم=|سال تأسیس=|قدمت=|پیشینه اسلام=صدر اسلام|پیشینه تشیع=|وقایع مهم=فتح مکه بهدست مسلمانان، تخریب کعبه بهدست سپاه [[یزید به معاویه|یزید]]، تخریب کعبه بهدست [[حجاج بن یوسف|حجاج]]|مکانهای تاریخی=[[شعب ابیطالب]]، [[مولد النبی]]|زیارتگاه=|قبرستانها=[[جنة المعلاة|قبرستان ابوطالب]]|حوزه علمیه=|مساجد=[[مسجدالحرام]]، [[مسجد الجن]]، [[مسجد الاجابه]]|حسینیهها=|مؤسسات=|مذهبی=|اجتماعی=|سیاسی=}} | | {{جعبه اطلاعات شهر|عنوان=مکه|تصویر=شهر مکه جدید.jpg|توضیح تصویر=نمایی از شهر مکه و [[مسجد الحرام]]|اندازه تصویر=|طول جغرافیایی=21.42506862048872|عرض جغرافیایی=39.82493262701568|ویژگی=|کشور=<!-- فقط نام کشور را بنویسید و آن را لینک نکنید --> [[عربستان]]|استان=استان مکه|مساحت=|جمعیت کل=|نام محلی=|زبان=عربی|نژاد=|ادیان=[[اسلام]]|مذهب=[[اهل سنت]]|جمعیت مسلمان=|جمعیت شیعه=|نام قدیم=|سال تأسیس=|قدمت=|پیشینه اسلام=صدر اسلام|پیشینه تشیع=|وقایع مهم=فتح مکه بهدست مسلمانان، تخریب کعبه بهدست سپاه [[یزید به معاویه|یزید]]، تخریب کعبه بهدست [[حجاج بن یوسف|حجاج]]|مکانهای تاریخی=[[شعب ابیطالب]]، [[مولد النبی]]|زیارتگاه=|قبرستانها=[[جنة المعلاة|قبرستان ابوطالب]]|حوزه علمیه=|مساجد=[[مسجدالحرام]]، [[مسجد الجن]]، [[مسجد الاجابه]]|حسینیهها=|مؤسسات=|مذهبی=|اجتماعی=|سیاسی=}} |
| '''اسرار مکه''' مجموعهای از ارزشها و فضائل، شرایط خاص شهر [[مکه]] و اسرار موجود در نامهای [[مکه]] است. مکه شهری است در غرب [[عربستان]]، در منطقه [[حجاز]] و فاصله ۸۰ کیلومتری شرق دریای سرخ. این شهر به دلیل داشتن کعبه و مسجدالحرام، مرکز مهم عبادی و پیشتر مرکز تجاری بود و به همین سبب «ام القری» (مادر شهرها) نامیده شد. | | '''اسرار مکه''' مجموعهای از ارزشها، شرایط خاص و فضایل شهر مکه و علل گزینش مکه برای [[حج]] است. |
| | |
| در قرآن از این شهر با نام «بکه» نیز یاد شده است. مکه بر اساس آیه ۱۲۶ سوره بقره، حرم امن الهی است و دعای [[حضرت ابراهیم(ع)]] در آن مستجاب گردید. در منابع روایی شیعه، مکه محبوبترین زمین نزد خداوند شمرده شده و ثوابهای بسیاری برای سکونت در آن نقل شده است. [[مناسک حج]] در این شهر و اطراف آن انجام میشود. ورود به مکه به دلیل قرار گرفتن در محدوده حرم، دارای آداب ویژهای است. در نگاه دینی، مکه مقصد خداجویان، سرزمین عبادت و سازندگی روح، و شهری برای همه مسلمانان دانسته شده که گناه در آن عقوبتی مضاعف دارد.
| |
|
| |
|
| == موقعیت و جایگاه مکه == | | == موقعیت و جایگاه مکه == |
| خط ۱۶: |
خط ۱۴: |
| == اسرار مکه == | | == اسرار مکه == |
|
| |
|
| === ارزشها و فضایل === | | === ارزشها === |
| | |
| | ==== مکه محل گذر ==== |
|
| |
|
| ==== مقصد خداجویان ==== | | ==== مقصد خداجویان ==== |
| [[مکه]] را به معنای مقصد؛ یعنی آن سرزمینی که جانهای شیفته لقای الهی با ورود به آن سرزمین به آرامش و سکینه میرسد، دانستهاند.<ref name=":0">درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 155.</ref>
| | مکه را به معنای مقصد؛ یعنی آن سرزمینی که جانهای شیفته لقای الهی با ورود به آن سرزمین به آرامش و سکینه میرسد، دانستهاند.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 155.</ref> |
| | |
| ==== سرزمین عبادت و عبودیت ====
| |
| مکه برای تضرع، ناله، [[توبه]] و عبادت آفریده شده<ref>بحار الانوار، ج ۱۶، ح ۸ .</ref>؛ به گونهای که حتی استراحت در آن نیز عبادت محسوب میشود.<ref>تهذیب، ج ۵، ص ۴۶۸، ح ۱۶۴.</ref> [[امام باقر(ع)]] فرمود: [[سجده|سجدهکننده]] در مکه مانند کسی است که در راه خدا به خون غلتیده باشد.<ref>بحار الانوار، ج ۱۶، ح ۳۴ .</ref>
| |
| | |
| ==== دارای حرمت ویژه ====
| |
| با توجه به آیه شریفه «هرکس در آن قصد گناه و ستم کند، عذاب دردناکی به او میچشانیم»<ref>حج ، 25 .</ref>، برخی معتقدند شکستن حرمت الهی مکه در موقعیتی که همه را در حریم امن خود مهمان نموده، باعث میشود گناه در این سرزمین عقوبتی مضاعف داشته باشد.<ref name=":2" />
| |
| | |
| === علل نامگزاری ===
| |
| | |
| ==== مبدأ گسترش خیر ====
| |
| به نقل از [[امام علی(ع)]]، مکه «امالقری» (مادر شهرها) است زیرا زمین از زیر آن گسترش یافته.<ref>بحار الانوار ، ج16 ، ح17 .</ref> به همین خاطر همه خیر و برکتها از این نقطه به سراسر کره زمین منتشر شده است.<ref name=":1">درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 156.</ref>
| |
| | |
| ==== عرصه اجتماع یکتاپرستان ====
| |
| یکی از نامهای مکه «بکه» (محل ازدحام) است. در روایتی علت این نام را ازدحام جمعیت و کنار زدن یکدیگر با دست برای رسیدن به مقصد، بیان کردهاند.<ref>قرب الاسناد ، ص104.</ref> که نشانه اجتماع عظیم موحّدان حول محور توحید دانسته شده.<ref name=":1" />[[پرونده:مکه_قدیم.jpg|بندانگشتی|تصویری از [[مسجد الحرام]] و شهر مکه، در سال ۱۸۸۹م.]]
| |
| | |
| ==== مرکز تحقیر ستمگران ====
| |
| تاریخ [[مکه]] را دارای تاریخچهای از تحقیر ستمگران دانستهاند؛ چراکه هر ستمگری قصد تخریب یا اهانت به [[کعبه]] داشته، گرفتار عذاب الهی شده است (مانند [[سپاه ابرهه]]).<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 156.</ref> [[امام صادق(ع)]] یکی از نامهای مکه را «البَساسة» دانسته که به معنای نابودی ستمگران است.<ref>وسائل الشيعه، ج ۹ باب ۱۹ ابواب مقدمات الطواف، ح ۵۱ .</ref>
| |
| | |
| === شرایط خاص ===
| |
| | |
| ==== محل عبور، نه اقامت ====
| |
| به اعتقاد برخی مکه شهر زندگی دنیوی نیست، بلکه مکان رشد و گذر است.<ref name=":0" /> [[امام صادق(ع)]] اقامت طولانی در مکه را موجب قساوت قلب دانسته و سفارش کرده که حتی در صورت نیاز به ماندن، گاه شهر را ترک کرده و با [[احرام]] دوباره وارد شوند.<ref>بحار الانوار، ج ۹۹، ج ۲۶ ؛ وسائل الشيعه، ج ۹ ابواب مقدمات طواف باب ۱۶، ج۵ .</ref>
| |
|
| |
|
| ==== شهر سازندگی روح و جان ====
| |
| [[پیامبر(ص)]] ثواب شخصی که یک روز در [[مکه]] بیمار شود را معادل ثواب شصت سال عبادت دانسته و به بیان ایشان هرکس ساعتی گرمای مکه را تحمل کند، آتش به اندازه صد سال راه از او دور میشود.<ref>بحار الانوار ، ج 16 ، ح 47 .</ref> بر این اساس برخی گفتهاند سختیهای مکه (از جمله گرمای آن) ناخالصیهای روح را میزداید.<ref name=":2">درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 158.</ref>
| |
|
| |
|
| ==== شهر پاکان و اهل طهارت ====
| | [[پرونده:مکه_قدیم.jpg|بندانگشتی|تصویری از [[مسجد الحرام]] و شهر مکه، در سال ۱۸۸۹م.]] |
| خداوند به [[حضرت ابراهیم(ع)|ابراهیم]] و [[اسماعیل(ع)]] دستور تطهیر خانه [[کعبه]] را داد.<ref>بقره ، 125</ref> به بیان [[امام صادق(ع)]]، سزاوار است انسان جز با طهارت وارد مکه نشود.<ref>وسائل الشيعه، ج ۹ باب ۵ ابواب مقدمات طواف ، ح ۳ .</ref> هم باید طهارت ظاهری را کسب کرد اعم از [[طهارت]] بدن و [[غسل]] و [[وضو]] و هم آنکه (بنابر روایتی دیگر) روح خود را از کبر و غرور طاهر ساخت و آن را به زیور تواضع و خشوع آراست.<ref>وسائل الشيعه، ج ۹ باب ۵ ابواب مقدمات طواف ، ح 1 .</ref>
| |
|
| |
|
| ==== شهری برای همه مسلمانان ====
| |
| برخی روایات، مکه را «مناخ» (محیط آزاد) معرفی کرده و فروش خانهها و دریافت اجاره از ساکنان را جایز ندانستهاند.<ref>بیهقی ، ج6 ، ص35 ؛ وسائل الشیعه، ج۹، ص۳۶۷.</ref> [[امام علی(ع)]] به کارگزار خود در مکه تأکید کرد از ساکنان اجاره نگیرد، زیرا مکه از اموال عمومی [[اسلام|مسلمانان]] است و باید منافع آن به عموم برسد.<ref>نهج البلاغه ، نامه 67 .</ref>
| |
| == مقالههای مرتبط == | | == مقالههای مرتبط == |
| {{ستون-شروع|۲}} | | {{ستون-شروع|۲}} |
| خط ۶۶: |
خط ۳۹: |
| == منابع == | | == منابع == |
| {{منابع}} | | {{منابع}} |
| * '''الاحتجاج''': ابومنصور الطبرسی (م.۵۲۰ق.)، به کوشش سید محمد باقر، دار النعمان، ۱۳۸۶ق
| | {{برگرفتگی |
| | | پیش از لینک = کتاب |
| | | منبع = آثار اسلامی مکه و مدینه |
| | | توضیحات منبع = |
| | | لینک = https://noorlib.ir/book/view/11914 |
| | }} |
| * '''آثار اسلامی مکه و مدینه'''، رسول جعفریان، تهران، نشر مشعر، ۱۳۸۲ش. | | * '''آثار اسلامی مکه و مدینه'''، رسول جعفریان، تهران، نشر مشعر، ۱۳۸۲ش. |
| * '''بحار الانوار''': المجلسی (م.۱۱۱۰ق.)، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق.
| | * '''«تاریخ اماکن متبرکه و عتبات عالیات و مشاهد مشرفه (مکه معظمه)»'''، حسین عمادزاده، در مجله جلوه، شماره ۱۷، دی ۱۳۲۵ش. |
| * '''بحرالعلوم''': السمرقندی (م.۳۷۵ق.)، به کوشش محمود مطرجی، بیروت، دار الفکر.
| |
| * '''تاریخ اماکن متبرکه و عتبات عالیات و مشاهد مشرفه (مکه معظمه)'''، حسین عمادزاده، در مجله جلوه، شماره ۱۷، دی ۱۳۲۵ش. | |
| * '''تهذیب الاحکام''': الطوسی (م.۴۶۰ق.)، به کوشش موسوی و آخوندی، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۶۵ش
| |
| * '''جامع احادیث الشیعه''': اسماعیل معزی ملایری، قم، المطبعة العلمیه، ۱۳۹۹ق
| |
| * '''جواهر الکلام''': النجفی (م.۱۲۶۶ق.)، به کوشش قوچانی و دیگران، بیروت، دار احیاء التراث العربی
| |
| * '''الخرائج والجرائح''': الراوندی (م.۵۷۳ق.)، قم، مؤسسة الامام المهدی.
| |
| *'''درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج'''، کمیته اسرار و معارف معاونت امور روحانیون حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت، تهران، مشعر، 1389ش.
| |
| *'''قرب الاسناد''': الحمیری (درگذشت قرن3ق.)، قم، آل البیت:، 1413ق.
| |
| * '''الکشاف''': الزمخشری (م.۵۳۸ق.)، مصطفی البابی، ۱۳۸۵ق
| |
| * '''المبسوط''': السرخسی (م.۴۸۳ق.)، بیروت، دار المعرفه، ۱۴۰۶ق.
| |
| * '''من لا يحضره الفقيه'''، ابن بابويه الصدوق، تحقيق السيد حسن خرسان، بيروت، دار الاضواء، ۱۴۰۵ق. | | * '''من لا يحضره الفقيه'''، ابن بابويه الصدوق، تحقيق السيد حسن خرسان، بيروت، دار الاضواء، ۱۴۰۵ق. |
| * '''وسائل الشیعه''': الحر العاملی (م.۱۱۰۴ق.)، به کوشش ربانی شیرازی، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق.
| |
| {{پایان}}{{حج و عمره}} | | {{پایان}}{{حج و عمره}} |
| [[رده:مکه]] | | [[رده:مکه]] |
| [[رده:اسرار حج]] | | [[رده:اسرار حج]] |
