در حال ویرایش باب‌های مسجدالنبی

{{در دست ویرایش|ماه=[[مهر]]|روز=[[۱۳]]|سال=[[۱۴۰۵]]|کاربر=عاطفه فتاحی  }}

 

 

 

در دوره [[ولید بن عبدالملک]] (86-96ق) و [[مهدی عباسی]] (12-169ق) گزارش‌هایی از افزایش درها وجود دارد. در دوره مهدی عباسی، مسجد 24 در داشت. اما این درها به مرور بسته شد، به‌طوری‌که [[ابن جبیر]] در گزارش خود از 19 در بسته و باز بودن 4 در اصلی خبر می‌دهد.

برخی منابع گزارشی از ساخته شدن 20 باب، در دوره [[ولیدبن عبدالملک]] (86-96ق)خبر داده‌اند.<ref>التعریف، ص 38</ref> اما برخی دیگر ساخته شدن این درها را مربوط به دوره [[مهدی عباسی]] می‌دانند.<ref>وفاءالوفا،ج2، ص 706 و 686</ref> در این میان برخی از منابع نیز از احتمال ساخته شدن دو در دیوار شمالی، بر راست و چپ [[محراب عثمانی|محراب]] خبر داده‌اند.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=71 المدینه المنوره، ص 71]</ref>

در دوره [[مهدی عباسی]](12-169ق)، مسجد 24 در داشت؛ 8 در بر دیوار شرقی، 8 در بر دیوار غربی، 4 در بر دیوار شمالی، 4 در بر دیوار جنوبی(قبله). درهای دیوار جنوبی مخصوص دخول و خروج بود؛ از آن جمله دری در ناحیه خانه [[مروان بن حکم|مروان]] بود که امرا از آن داخل می شدند. دری نیز در سمت قبله بود که از آن به [[مقصوره]] می رفتند و دری در طرف راست قبله(در بیت القنادیل)<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=114 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ، ص114]</ref> بود و دری در قبله ی مسجد که سلطان از آن به مقصوره می رفت. درهایی که مهدی ساخته بود به مرور بسته شد، به طوری که ابن جبیر در زیارت مدینه در سال(580ه./1184م) می‌گوید: در مسجد نوزده در بود، از آن جمله 4 در بسته در دیوار شمالی و پنج در بسته در دیوارهای شرقی و غربی و در دیوار قبله‌ای هم یک در بسته بود. درهای باز عبارت بودند از دو  درِ باز در دیوار شرقی؛ یعنی باب جبرئیل و باب النسا و دو در در دیوار غربی؛ یعنی باب الرحمه و باب السلام.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=115 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ، ص115]</ref> علاوه بر این درها، دَرِ کوچکی [[خوخه عمر|(خوخه) منسوب به آل عمر]]  در دیوار جنوبی سمت چپ [[محراب عثمانی|محراب]] قرار داشت که در این دوره بسته شد و پس از ساخته شدن مقصوره جدید به شکل پنجره درآمد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aوفاء_الوفاء_سمهودی_ج۲.pdf&page=295 وفاءالوفا، ج2، ص 295]</ref>

در [[مملوکیان|دوره مملوکی]]، در زمان [[سلطان چقمق]](842-857ق)، دری در سمت شمالی، آن جا که [[مقصوره]] چوبی واقع بود، باز شد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=126 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ، ص 126]</ref> پس از در دوره [[سلطان قایتبای|قایتبای]]( 820-901ق) و پس از [[آتش سوزی مسجد]]، درهای اصلی تجدید بناشدند. باب الرحمه در جهت غربی و باب جبرئیل در جهت شرقی در جای خود باقی ماند.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=130 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ، ص 130]</ref> جلوی باب السلام داخل مسجد، دو گنبد ساخته شد، باب النساء نیز بازسازی شد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=131 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ، ص 131]</ref>

باب الرحمه در دیوار غربی از ورودی‌های سه‌گانه‌ای است که در دوران [[پیامبر(ص)]] برای مسجد در نظر گرفته شد.<ref>التعریف بما آنست الهجره، ص103؛ تاریخ المدینه، ص122.</ref>با وجود شهرت این نام، وجه این نام‌گذاری مشخص نشده است. [[سمهودی]] (م. 911ق.) با عنایت به روایتی از [[بخاری]] درباره نزول باران رحمت به دعای پیامبر در پاسخ به تقاضای یک بادیه‌نشین<ref>صحیح البخاری، ج2، ص16؛ سنن النسائی، ج3، ص160.</ref>نتیجه می‌‌گیرد که ورود وی از این در انجام گرفته و این در به همین دلیل به باب الرحمه مشهور گشته است.<ref>وفاء الوفاء، ج2، ص221.</ref>

* [[باب السلام (ابهام‌زدایی)|باب السلام]]، که محاذی دری که عمربن خطاب ساخته‌است، آن گاه که مسجد را توسعه می داد.

* '''الدر الثمین''': غالی محمد الامین الشنقیطی، قطر، ادارة احیاء التراث الاسلامی، 1408ق؛

* '''سنن النسائی''': النسائی (م. 303ق.)، بیروت، دار الفکر، 1348ق؛

* '''صحیح البخاری''': البخاری (م. 256ق.)، بیروت، دار الفکر، 1401ق؛

* '''معجم معالم الحجاز''': عاتق بن غیث البلادی، مکه، دار مکه، 1398ق؛

* '''مرآة الحرمین''': ابراهیم رفعت پاشا (م. 1353ق.)، قاهره، مکتبة الثقافة الدینیه؛

* '''التحفة اللطیفه''': شمس الدین السخاوی (م. 902ق.)، قاهره، دار الثقافه، 1399ق؛

* '''التعریف بتاریخ و معالم المسجد النبوی''': ضیاء بن محمد بن مقبول، جده، کنوز المعرفه، 1432ق؛

* '''المدينه المنوره تطورها العمراني و تراثها فی المعماری'''،‌صالح لمعی مصطفی، دارالنهضه العربیه، بیروت، 1981م

* '''وفاء الوفاء'''، نورالدین علی سمهودی، تحقیق قاسم سامرایی، لندن، موسسه الفرقان،