در حال ویرایش حج مقبول

 

'''حَجّ مَقبول'''، حجی است که علاوه بر صحت فقهی، با اخلاص و شرایط کمال انجام شده و مورد پذیرش الهی قرار گیرد. ولی [[حج]] صحیح فقط از جهت [[احکام حج|احکام فقهی]] درست انجام شده و وجوب حج را از گردن مکلف برمی‌دارد ولی قبول شدن آن در درگاه الهی، شرایط خاصی دارد. در روایات، حج مقبول از برترین اعمال و دارای پاداشی بزرگ دانسته شده است.

مهم‌ترین نشانه قبولی حج، آثار آن در زندگی پس از بازگشت است؛ به‌گونه‌ای که [[حاجی]] از گناه دوری کند و انگیزه، اراده و رفتار او در جهت خیر و صلاح تغییر یابد. بنابراین، حج مقبول تنها انجام صحیح [[مناسک حج|مناسک]] نیست، بلکه باید موجب تزکیه نفس، اصلاح رفتار و پایبندی بیشتر به نیکی و دوری از گناه شود. همچنین در روایات، برخی اعمال مانند [[زیارت]]، نماز در [[مسجد کوفه]] و خدمت به مردم دارای ثوابی معادل حج مقبول دانسته شده‌اند.

== مفهوم شناسی ==

«حجّ صحیح» حجّی است مطابق با [[احکام حج]] که در [[مناسک حج]] فقهاء ذکر شده باشد و با تحقق آن، وجوبِ حج از عهده مکلف و [[مستطیع]] ساقط می شود. اما «حجّ مقبول» به حجّی گفته می شود که علاوه بر دارا بودن شرایط صحت، دارای شرایط کمال نیز باشد، به نحوی که مورد قبول درگاه الهی و امام زمان(عج) واقع شود، بدون شک چنین حجی علاوه بر رفع تکلیف و پاداش اخروی، دارای آثار تربیتی فراوانی برای حاجی خواهد بود.<ref>حج مقبول، ص15؛ شرح چهل حدیث آیت الله مظاهری، حدیث نهم، [http://www.almazaheri.ir/farsi/Index.aspx?TabId=0003&ID=877#_ftn3 پایگاه رسمی اطلاع رسانی آیت الله مظاهری]</ref>

 

برای آگاهی از اهمیت قبولی حجّ، دقت در روایات [[اهل بیت|معصومین(ع)]] در این خصوص سودمند است. براساس روایتی از [[پیامبر اسلام(ص)]] برترین اعمال، ایمانی است که تردیدی در آن نباشد، جهادی است که فریبی در آن نباشد و حجّی است که مقبول واقع شود.<ref>بحار، ج 66، ص 383.</ref> براساس حدیثی دیگر، چيزى با حج مقبول برابرى نكند و پاداشى مگر بهشت براى آن نيست.<ref>مستدرک، ج 8، ح 9087؛ جواهر الكلام، ج١٧، ص٢١۴. مضمون حديثى از امام صادق عليه السلام /وسائل الشيعه، ج٨، باب ۴١، حديث /٣ همچنين از پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله ، مستدرك الوسائل، باب ٢۴، حديث ٢٢ و ٢۴.</ref>

[[امام سجاد(ع)]] از خداوند طلب می کنند که نامشان در زمره کسانی که حجّشان مقبول و تلاششان مشکور درگاه خداوند است، قرار دهد.<ref>دعای حج صحیفه سجادیه.</ref>

برخی محققان براساس روایات متعدد، چنین برداشت کرده‌اند كه ارتباط خاصّى بين قبولى حج با ولايت [[اهل بیت|اهل‌بيت(ع)]] وجود دارد و «تكميل و قبولى حج» را به ملاقات امام، معرفت به مقام امام، پيروى و اطاعت از او و آمادگی جهت نصرت و حمايت از امام مربوط دانسته‌اند.<ref>حج مقبول، صص188-190؛ بحار الانوار، ج٢٧، ص١٧٢، به نقل از امالى شيخ. همچنين احاديثى از محاسن، فضائل الشيعه، بشارة المصطفى و عيون اخبار الرّضا نقل مى‌كند؛ حج، برنامه تکامل، ص 366 تا 369.</ref> استفاده از [[مال حلال]] در سفر حج<ref>الامالی، ص527؛ بحار الانوار، ج93، ص164؛ </ref> و قصد قربت و اخلاص<ref>تهذیب، ج ۵، ص ۴۶۳ ؛ ثواب الاعمال، ص ۱۰۸ و ۱۱۶.</ref> نیز از شروط قبولی حج دانسته شده است.

 

 

نتیجه انجام حج مقبول چنین بیان شده که انگیزه ها، اراده ها، شوقها تصمیم ها و عزمهای [[حجگزار]] چنان تغییر می‌کند که نسبت به خیر مصمم باشد و عمل بد را ناشایست دانسته و از آن دوری گزیند.<ref>جرعه‌ای از صهبای حج، ص232.</ref> براساس روایات، حاجی با انجام [[مناسک حج]] از هر پلیدی پاک می‌شود؛ از این رو مادامی که به گناه آلوده نگردد نورانی است.<ref>وسائل الشیعه، ج8، ص68 و 328،</ref>

== اعمال معادل حج مقبول ==

در احادیث شیعه، اعمالی هستند که ثواب انجام آنها، معادل ثواب یک یا چند حج مقبول دانسته شده. [[امام صادق(ع)]] برای کسی که در طول یک سال، شب‌های نیمه شعبان، عید فطر و [[عید قربان]] به زیارت [[امام حسین(ع)]] رفته باشد، ثوابی معادل هزار حج مقبول دانسته است.<ref>وسائل الشیعه، ج ١٠، ص ٣٧١.</ref> زيارت قبر [[پیامبر(ص)]]، و زيارت مزار شهيدان، و زيارت مرقد امام حسين(ع) معادل حجّ مقبول همراه رسول خدا(ص)، دانسته شده<ref>مستدرك الوسائل، ج1، ص266؛ كامل الزيارات، ص156.</ref> و خواندن یک نماز واجب در [[مسجد کوفه]]، خدمت به خلق خدا و دستگیری از نیازمندان ثوابی معادل یک یا چند حج مقبول را دارد.<ref>کامل الزیارات، ص24؛ ترجمه کامل الزیارات، ص73؛ کافی، ج2، ص193-195، امالی الصدوق، ص237.</ref>