در حال ویرایش خطبه غدیر خم (بخش)

==خطبه غدیر در منابع شیعی==
گفته شده که خطبه غدیر در منابع نخستین اسلامی از جمله کتاب سلیم بن قیس هلالی(م76ق.) نقل شده بود. اولین کتاب مستقلی که در موضوع خطبه غدیر تألیف شده کتابی به نام «خطبة النبي ﷺ یوم الغدیر» از خلیل بن احمد فراهیدی (م.۱۷۵ق.) است؛ که خطبه مفصل [[پیامبر(ص)]] در غدیر را در آن آورده است<ref>غدیر در آینه کتاب، ص11 و 12 .</ref>.

متن خطبه غدیر با اندازه‌های مختلفی در منابع نقل شده است. منابع [[قرن چهارم]] قمری از جمله کتاب خصال [[شیخ صدوق]] (م.381ق.) و معجم الکبیر طبرانی (م.360ق.)، خطبه غدیر را با کمتر از 400 واژه نقل کرده‌اند که بدون حمد الهی آغاز می‌شود. برخی منابع روایت بلند‌تری از خطبه را در حدود 700 کلمه نقل کرده‌اند.<ref>سند خطبه طولانی غدیر در التحصین، ص90.</ref> منابع بعد از قرن پنجم مانند [[روضه الواعظین]] و [[الاحتجاج]]، متن مفصل‌تری (حدود 3500 واژه) از خطبه را آورده‌اند که با حمد مفصل پروردگار شروع و بیشتر فرازهای آن با عبارت "معاشر الناس" آغاز می‌شود.<ref>روضه الواعظین، ص91 ؛ الاحتجاج علی اهل اللجاج ، ج2 ، ص71 ؛ سند خطبه طولانی غدیر در التحصین، ص90.</ref>

[[ابن طاووس|سید علی بن طاووس]]، متن این خطبه را با سند خود از محمد بن جریر طبری مفسر و مورخ شهیر اهل سنت و صاحب کتاب ''طرق حدیث الغدیر'' و او نیز به اسناد خود از زید بن ارقم نقل کرده است. ابن طاووس این متن را در کتاب دیگرش با اسناد دیگری نیز از رجال اهل سنت از حذیفة بن یمان نقل می‌کند.<ref>التحصین لأسرار ما زاد من کتاب الیقین، ص 578.</ref> برخی پژوهشگران معتقد‌ند که منبع اصلی این روایت از خطبه کتاب دلائل الامامه نوشته محمد بن جریر طبری سوم یا طبری صغیر نویسنده شیعه است.<ref>سند خطبه طولانی غدیر در التحصین، ص ۹۸ - ۹۹</ref>