در حال ویرایش صفویان (بخش)

== تأثیر اختلاف ایران و عثمانی در حج ایرانیان ==
در دوران صفویه، اختلاف‌های سیاسی ایران و عثمانی تأثیر زیادی بر حج ایرانیان داشت؛ زیرا مسیر حج از سرزمین‌های تحت سلطه عثمانی می‌گذشت و در زمان جنگ با مشکلات و محدودیت‌هایی همراه می‌شد.<ref>اسناد و مکاتبات سیاسی ایران از سال ۱۰۱۵ تا ۱۰۳۸، ص۲۹؛ شاه طهماسب صفوی، ص۲۰۳ تا ص۲۰۷؛ از شیخ صفی تا شاه صفی، ص۲۱۳.</ref> در برخی سال‌ها حج به دلایل سیاسی تعطیل شد؛ از جمله در سال ۱۰۴۷ق که به فرمان سلطان عثمانی مراد چهارم ایرانیان از مکه اخراج و چند سال از حج بازداشته شدند.<ref>منائح الکرم، ج۴، ص۱۸۱ و ص۱۸۲.</ref> همچنین گفته شده که [[شاه عباس اول|شاه عباس صفوی]] برای جلوگیری از خروج پول به سرزمین دشمن، مدتی سفر حج را ممنوع کرد.<ref>سفرنامه کروسینسکی، ص25؛ تاریخ منتظم ناصری، ج2، ص1037.</ref>با این حال، در دوره‌های صلح میان ایران و عثمانی، حج ایرانیان با آزادی بیشتری انجام می‌شد و گزارش‌هایی از سفرهای فراوان ایرانیان، از جمله بزرگان دولت صفوی و دانشوران شیعه، و حتی اقامت برخی از آنان در مکه و مدینه وجود دارد.<ref>منائح الکرم، ج۵، ص۲۵۶ و ص۲۶۵.</ref>