در حال ویرایش عبدالله جوادی آملی (بخش)

== اسرار حج از نگاه جوادی آملی ==
عبدالله جوادی آملی در آثار خود درباره حج، سعی داشته است در کنار تفسیر و شرح اعمال حج، به بیان اسرار و باطن حج و اعمال آن نیز بپردازد. در نظر او، حج‌گزار به هر میزان که به [[اسرار حج]] آگاه باشد، حج او خالصانه‌تر است؛ از این جهت بدون آشنایی به اسرار اعمال، پیمودن مراحل کامل اخلاص میسر نیست و کسی که پیش از معرفت به اسرار حج، راهی بیت‌الله شود، گرچه ممکن است حج او صحیح باشد، ولی حج کامل و مقبول انجام نداده است.<ref>جرعه‌ای از صهبای حج، ص۱۶۵.</ref> جوادی آملی معتقد است مردم در حج با وجود اختلاف زبان‌ها و رنگ‌ها، به یک ندا پاسخ می‌گویند و همه تسلیم خدای قهار هستند. در نگاه او، مناسک حج نمونه‌ای از قیامت است؛ پوشیدن [[لباس احرام]] که جامه‌ای شبیه کفن است، اعتراف به گناهان، و در امان بودن از تجاوز و جدال، همگی تجلیاتی از معاد است.<ref>جرعه‌ای از صهبای حج، ص۴۲.</ref> 

جوادی آملی جان و مغز حج را ذکر خدا می‌داند. به اعتقاد وی حج‌گزاری که خدای سبحان را به یاد می‌آورد به چیزی آگاه می‌شود که دیگران از دیدن و شهود آن عاجز و محروم‌اند. فراموش کردن خدا و آیات او باعث کوری از شهود اسرار مناسک حج می‌گردد.<ref>جرعه‌ای از صهبای حج، ص۲۲۰.</ref> حج از نگاه جوادی، طردکنندهٔ هر جاهلیت و در هم شکنندهٔ هر بت و نشانهٔ شرک‌آلود جاهلی است. از نظر او حج شفابخش دل‌ها از بیماری‌های شرک‌آلودی همچون ریا و بخل و خودپسندی است.<ref>جرعه‌ای از صهبای حج، ص۱۸۱.</ref>

=== اسرار برخی اعمال حج ===
به اعتقاد جوادی آملی همه اعمال و مناسک حج باطن و اسراری دارد. به طور مثال به نظر وی [[سعی بین صفا و مروه]]، دویدن به سوی حق است و تردد بین آن دو کوه به معنای بودن در حالت بین خوف و رجا است. مطابق این نظر، صفا نشان تصفیه و تهذیب روح است و مروه رمز مروّت و مردانگی است. حج‌گزار با سعی بین این دو، سعی می‌کند تا به صفای الهی و مروّت دست یابد.<ref>جرعه‌ای از صهبای حج، ص۲۰۰.</ref> در نظر جوادی آملی [[طواف]] بر گرد کعبه تجسم توحید است؛ از این جهت اگر کسی به گونه‌ای شایسته [[کعبه]] را طواف کند، به بیت‌المعمور در عالم مثال صعود می‌کند و چنانچه وظایف آن مرحله را ادا کرد، به مقام عرش الهی بار می‌یابد.<ref>جرعه‌ای از صهبای حج، ص۱۹۰.</ref> در نگاه وی، لبیک در حج، زاری و لابه به درگاه خداوند و بانگی خیره‌کننده علیه هر نوع شرک جلیّ یا خفیّ است.<ref>جرعه‌ای از صهبای حج، ص۱۸۱.</ref>

جوادی آملی سنگ زدن به [[جمرات|جمره‌ها]] را رمز و نشانه‌ای از بیرون راندن شیاطین توصیف می‌کند. به گفته او بیان قرآن دربارهٔ [[رمی|رمی جمرات]] این است که سنگریزه‌ها شیطان را رجم و طرد نمی‌کند، بلکه این انزجار درونی است که شیاطین را می‌راند.<ref>جرعه‌ای از صهبای حج، ص۲۲۳.</ref> از نظر وی پوشیدن [[لباس احرام]] به معنای پوشیدن لباس طاعت است و همچنین تشبیهی به کفن است که روز مرگ را تذکر می‌دهد. همچنین با پوشیدن لباس ساده احرام، امتیازات ظاهری افراد زایل شده و زمینه هرگونه برتری‌طلبی از بین می‌رود.<ref>جرعه‌ای از صهبای حج، ص۱۷۵.</ref> در نگاه جوادی آملی، [[حلق و تقصیر|تراشیدن موی سر]] در [[منا]]، نشانی از پاک شدن از آلودگی‌های اخلاقی و زدودن زنگارهای روح و بیرون آمدن از سنگینی و تاریکی گناهان است. حج‌گزار به هنگام [[حلق و تقصیر|حلق]] از خدای تعالی می‌خواهد که برابر هر تار مویی، در قیامت نوری به وی عطا کند.<ref>جرعه‌ای از صهبای حج، ص۲۲۹.</ref> جوادی آملی مناسکی مانند احرام، طواف، عرفات و قربانی را نمادهایی از توبه، بندگی محض، و فرار از غیر خدا تفسیر می‌کند و خاطرنشان می‌سازد که آنچه به خدا می‌رسد، نه گوشت و خون قربانی، بلکه تقوا و روح عمل است.<ref>عرفان حج، ص۱۰۴.</ref>