| نسخهٔ فعلی |
متن شما |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| {{جعبه اطلاعات بنا
| | '''محراب فاطمه'''، یکی از محرابهای مسجدالنبی است که داخل ضریح پیامبر و کنار ستون مربعهالقبر قرار گرفتهاست. |
| | عنوان = محراب فاطمه
| |
| | تصویر = محراب فاطمه۲.jpg
| |
| | اندازه تصویر =
| |
| | پیوند تصویر =
| |
| | توضیح تصویر =
| |
| | نامهای دیگر = محراب بیت فاطمه، محراب خانه فاطمه
| |
| | مکان = مسجدالنبی
| |
| | کاربری =
| |
| | بزرگداشت نزد =
| |
| | وابسته به دین/مذهب =
| |
| | باورها =
| |
| | آیینها =
| |
| | احکام =
| |
| | زیارت کنندگان =
| |
| | بازدیدکنندگان =
| |
| | زمان پایهگذاری =
| |
| | بنیانگذار =
| |
| | رویدادها =
| |
| | بازسازیها =
| |
| | بازسازی کنندگان =
| |
| | بخشهای از میان رفته =
| |
| | ویژگیهای تاریخی = در [[بازسازی مسجدالنبی (قایتبای)|بازسازی قایتبای]] درون [[حجره رسولالله|حجره شریفه]] قرار گرفت.
| |
| | متولیان =
| |
| | مساحت =
| |
| | طول =
| |
| | عرض =
| |
| | ارتفاع =
| |
| | وضعیت بنا =
| |
| | گنجایش =
| |
| | امکانات =
| |
| | بخشهای بنا =
| |
| | معمار =
| |
| | سبک =
| |
| | ویژگیها =
| |
| | گنبدها =
| |
| | منارهها =
| |
| | درها =
| |
| | رواقها =
| |
| | صحنها =
| |
| | ایوانها =
| |
| | گرداننده =
| |
| | نهاد وابسته =
| |
| | نهاد نگهدارنده =
| |
| | مدیر =
| |
| | روحانی =
| |
| | نهادهای زیر مجموعه =
| |
| | ثبت در =
| |
| | شماره ثبت =
| |
| | تاریخ ثبت =
| |
| | وبگاه =
| |
| | عرض جغرافیایی =
| |
| | طول جغرافیایی =
| |
| }}
| |
| | |
| '''محراب فاطمه'''، یکی از [[محرابهای مسجدالنبی]] است که داخل [[ضریح رسول الله|ضریح پیامبر]] و کنار [[ستون مربعةالقبر]] قرار گرفتهاست. مکان محراب کنونی که به عنوان نمادی از عبادتگاه حضرت فاطمه قرار داده شده، در محل ورودی [[خانه فاطمه(س)|خانه حضرت زهرا]] دانسته شده است. | |
| | |
| این محراب در دوره [[ممالیک|مملوکی]]، زمانیکه محدوده خانه فاطمه(س) به حجره شریفه اضافه شد، داخل در ضریح فلزی جای گرفت و از دسترس مسلمانان خارج شد.
| |
|
| |
|
| ==مکان و نام== | | ==مکان و نام== |
| محراب فاطمه در قسمت شمالی [[حجره رسولالله|حجره شریفه]]، کنار [[ستون مربعهالقبر]] در داخل حجره قرار دارد. این محراب در محلی که درِ [[خانه حضرت فاطمه]] دانسته شده، قرار گرفته است.<ref>المسجد النبوی الشریف، ص 304</ref> هچنین موقعیت مکانی آن در قسمت جنوبی [[ستون تهجد]] و در راستای ستونهای [[ستون وفود|وفود]] و [[ستون محرس|محرس]] قرار دارد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D9%85%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B2.pdf&page=186 وفاءالوفا، ج2، ص 186]</ref> ابن نجار (578/643ق) و سمهودی(844/911ق) با اشاره به محل خانه فاطمه در داخل ضریح پیامبر، از محرابی در این خانه نام بردهاند.<ref>الدره الثمینه، ص 93</ref>
| | در وسط قسمت شمالی حجره شریفه، تقریباً در همان جهت محراب قدیمی، کنار ستون مربعهالقبر در داخل حجره قرار دارد. این محراب در محلی که درِ خانه حضرت فاطمه دانسته شده، قرار گرفته است. هچنین موقعیت مکانی آن در قسمت جنوبی ستون تهجد و در راستای ستونهای وفود و محرس قرار دارد. |
| | ابن نجار و سمهودی با اشاره به محل خانه فاطمه در داخل ضریح پیامبر، از محرابی در این خانه نام بردهاند. |
|
| |
|
| === محل عبادت حضرت زهرا === | | ==فضیلت نماز محراب فاطمه== |
| گفته شده محراب فاطمه، نمادی از مکان عبادت [[حضرت فاطمه زهرا(س)|حضرت فاطمه(س)]] است<ref>المسجد النبوی الشریف، ص 304</ref> و در روایات، از این محراب یاد شده است.<ref>بحار الانوار، ج۸۶، ص۳۱۳.</ref>
| | از آنجا که این محراب در پای ستون مربعهالقبر قرار گرفته، میتوان این محراب را برای نمازگزارانی دانست، که بنا به روایات، اعمال تبرک جستن و نمازگزاردن در کنار این ستون را بهجا میآوردند. |
| | بنابر روایتی، پیامبر خدا ۴۰ روز در کنار این ستون بر چارچوب در خانه فاطمه دست میگذاشت و میفرمود: «السّلام علیکم یا أهل البیت» و سپس آیه تطهیر را میخواند. همچنین بنا به روایتی دیگر، رسول خدا هر روز درِ خانه فاطمه و علی را میزد و میفرمود: «الصلاة، الصلاة.» |
|
| |
|
| ==قرارگرفتن داخل ضریح== | | ==قرارگرفتن داخل ضریح== |
| در دوره [[بازسازی مسجدالنبی (بیبرس)|بیبرس مملوکی]] مقصورهای از چوب اطراف حجره شریفه کشیده شد و خانه حضرت فاطمه نیز داخل در این مقصوره قرار گرفت.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=124 عماره و توسعه المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ، ص 124]</ref> اما پس از اصلاحات قایتبای و ایجاد ضریح فلزی در قسمت شمالی [[حجره شریفه]]، [[خانه فاطمه(س)|خانه فاطمه]] و ستون مربعه القبر به همراه محراب فاطمه که در پای این ستون قرار داشت، داخل ضریح قرار گرفت و از دسترس عموم خارج شد.<ref>موسوعة مکة المکرمه، ج2، ص447؛ موسوعة مرآة الحرمین، ج3، ص239.</ref>
| | این محراب که در پای ستون مربعهالقبر قرار دارد هنگامیکه ستون مذکور در توسعه مسجدالنبی در سال 888ق توسط قایتبای، داخل ضریح پیامبر قرار گرفت، محراب فاطمه نیز از دسترس مسلمانان خارج شد و داخل ضریح قرار گرفت. |
|
| |
|
| ==ویژگیها و تزئینات محراب== | | ==ویژگیها و تزئینات محراب== |
| محراب فاطمه، محرابی کوچک است که ارتفاع آن از محرابهای نبوی و سلیمانی کمتر است و در قسمت بالایی این محراب تزئینات مرمری وجود دارد. | | محراب فاطمه، محرابی کوچک است که ارتفاع آن از محرابهای نبوی و سلیمانی کمتر است و در قسمت بالایی این محراب تزئینات مرمری وجود دارد. |
|
| |
| ==جستارهای وابسته==
| |
| *[[محرابهای مسجدالنبی]]
| |
| *[[ستون مربعهالقبر]]
| |
| *[[مسجدالنبی]]
| |
| *[[بازسازی مسجدالنبی]]
| |
| *[[خانه فاطمه(س)|خانه فاطمه]]
| |
| *[[حضرت فاطمه زهرا(س)|حضرت فاطمه]]
| |
|
| |
| ==پانویس==
| |
| {{پانویس}}
| |
|
| |
| ==منابع==
| |
| {{منابع}}
| |
|
| |
| *'''الدره الثمینه فی اخبار المدینه'''، محمد بن محمود النجار (م.۶۴۳ق.)، دارالارقم بن ابی الارقم، بیروت، بیتا.
| |
|
| |
| *'''المسجد النبوی الشریف فی العصر العثمانی 923-1344ه «دراسه معماریه حضاریه»'''، الدکتور محمد هزاع الشهری، دارالقاهره، 2003م.
| |
|
| |
| *'''بحارالانوار'''، محمدباقربن محمدتقي المجلسي (۱۰۳۷ - ۱۱۱۱ق)، بيروت، داراحياء التراث العربي
| |
|
| |
| * '''عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ'''، ناجی محمد حسن عبدالقادر الانصاری، نادی المدینه المنوره الادبی، ۱۹۹۶م.
| |
|
| |
| * '''مرآة الحرمین او الرحلات الحجازیه'''، رفعت پاشا ابراهیم (م بعد 1353 ق)، قاهره، المکتبة الثقافة الدینیه، بیتا.
| |
|
| |
| *'''موسوعه مکه المکرمه و المدینه المنوره'''، احمد زکی یمانی، مصر، مؤسسه الفرقان، ۱۴۲۸ق.
| |
|
| |
| *'''وفاء الوفاء'''، السمهودی (م.۹۱۱ق.)، به کوشش السامرائی، مؤسسه الفرقان، ۱۴۲۴ق.
| |
