| نسخهٔ فعلی |
متن شما |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| '''محمد مهدی نراقی''' مشهور به محقق نراقی (۱۱۲۸–۱۲۰۹ق) فقیه، فیلسوف، ریاضیدان و اخلاقدان [[شیعه]] بود که در نراقِ کاشان زاده شد. او پس از تحصیل در [[کاشان]]، در حوزه علمیه [[اصفهان]] به مراتب عالی علمی دست یافت و در علوم عقلی و نقلی، بهویژه فلسفه، ریاضیات و نجوم، تبحر داشت. نراقی بیش از سی اثر علمی در حوزههای گوناگون تألیف کرد که نشاندهنده جامعیت علمی اوست. وی در ۸۱ سالگی در کاشان درگذشت. او رسالهای در باب [[مناسک حج]] و [[اسرار حج|اسرار]] آن دارد.
| | ملا مهدی نراقی (۱۱۲۸–۱۲۰۹ق) فقیه، فیلسوف، ریاضیدان و اخلاقدان شیعه بود که در نراقِ کاشان زاده شد. او پس از تحصیل در کاشان، در حوزه علمیه اصفهان به مراتب عالی علمی دست یافت و در علوم عقلی و نقلی، بهویژه فلسفه، ریاضیات و نجوم، تبحر داشت. نراقی بیش از سی اثر علمی در حوزههای گوناگون تألیف کرد که نشاندهنده جامعیت علمی اوست. وی در ۸۱ سالگی در کاشان درگذشت. |
|
| |
|
| == زیستنامه و حیات علمی ملا مهدی نراقی ==
| |
| ملا مهدی نراقی در سال ۱۱۲۸ هجری قمری در شهر نراق، از توابع کاشان، چشم به جهان گشود.<ref>انیس الموحدین، ص16.</ref> ملا مهدی دوران کودکی و نوجوانی را در نراق سپری کرد و سپس برای فراگیری علوم دینی رهسپار کاشان شد. وی با ورود به مدرسۀ علوم دینی کاشان، بهطور جدی در درس استادان حاضر گردید و یکی از حجرههای مدرسه را برای اقامت و مطالعه شبانهروزی برگزید.<ref>انیس الموحدین، ص18.</ref>
| |
|
| |
|
| پس از اتمام دروس مقدماتی، نراقی به اصفهان مهاجرت کرد و نزد استادان برجسته، علوم مختلف را فراگرفت.<ref>ملا مهدی نراقی و حج، ص 9.</ref> نراقی تنها به فقه و اصول و فلسفه بسنده نکرد، بلکه در علوم عقلی و نقلی گوناگون همچون حکمت، ریاضیات، هندسه، هیئت و نجوم به تحقیق و تدریس پرداخت و در بسیاری از این دانشها به مرتبهای عالی دست یافت.<ref>گلشن مراد، ص393.</ref> وی در ریاضیات و نجوم صاحبنظر بود و از یافتههای دانشمندان غربی نیز بهره میبرد. تدریس عالیترین متون ریاضی سبب شد برخی از معاصران، او را «افضل المهندسین» بنامند.<ref>ملا مهدی نراقی و حج، ص 10.</ref>
| | زیستنامه و حیات علمی ملا مهدی نراقی |
|
| |
|
| ملا مهدی نراقی در شب شنبه، هجدهم شعبان سال ۱۲۰۹ هجری قمری، در سن هشتاد و یک سالگی در کاشان درگذشت.<ref>انیس الموحدین، ص17. | | ملا مهدی نراقی در سال ۱۱۲۸ هجری قمری در شهر نراق، از توابع کاشان، چشم به جهان گشود. پدر او ابوذر، از کارگزاران ساده دولتی بود که نام «مهدی» را برای فرزند خود برگزید. ملا مهدی دوران کودکی و نوجوانی را در نراق سپری کرد و سپس برای فراگیری علوم دینی رهسپار کاشان شد. وی با ورود به مدرسۀ علوم دینی کاشان، بهطور جدی در درس استادان حاضر گردید و یکی از حجرههای مدرسه را برای اقامت و مطالعه شبانهروزی برگزید. |
|
| |
|
| ریحانه الادب، ص164-166.</ref> و جنازه او از کاشان به قم منتقل شد و در کنار مقبره ابن بابویه دفن شد؛<ref>انیس الموحدین، ص18.</ref> از او چهار فرزند به نامهای ملا احمد، ملا ابوالحسن، ملا اباذر و ملا محمد مهدی به یادگار ماندند.<ref>گلشن ابرار، ج1، ص293.</ref>
| | پس از اتمام دروس مقدماتی، نراقی به اصفهان مهاجرت کرد؛ شهری که در آن زمان بزرگترین و مهمترین مرکز علمی و حوزوی ایران به شمار میرفت. او سالیان متمادی در حوزه علمیه اصفهان به تحصیل پرداخت و نزد استادان برجسته، علوم مختلف را فراگرفت. نراقی تنها به فقه و اصول و فلسفه بسنده نکرد، بلکه در علوم عقلی و نقلی گوناگون همچون حکمت، ریاضیات، هندسه، هیئت و نجوم به تحقیق و تدریس پرداخت و در بسیاری از این دانشها به مرتبهای عالی دست یافت. وی در ریاضیات و نجوم صاحبنظر بود و از یافتههای دانشمندان غربی نیز بهره میبرد. تدریس عالیترین متون ریاضی سبب شد برخی از معاصران، او را «افضل المهندسین» بنامند. |
|
| |
|
| == آثار و تألیفات ==
| | سرانجام، علامه محقق ملا مهدی نراقی در شب شنبه، هجدهم شعبان سال ۱۲۰۹ هجری قمری، در سن هشتاد و یک سالگی در کاشان درگذشت. از او چهار فرزند به نامهای ملا احمد، ملا ابوالحسن، ملا اباذر و ملا محمد مهدی به یادگار ماندند. |
| شمار تألیفات محمدمهدی نراقی در علوم عقلی و نقلی از سی اثر فراتر میرود و موضوعاتی همچون اصول فقه، فلسفه، اخلاق، ریاضیات، هندسه، هیئت، نجوم و ادبیات را دربر میگیرد.<ref>نراقیان ستارگان درخشان سپهر نجوم، ص359.</ref>مهمترین آثار ملا مهدی نراقی عبارتاند از:
| |
|
| |
|
| * جامع الافکار و ناقد الأنظار، در خداشناسی
| | آثار و تألیفات |
| * قرة العیون، در باب ماهیت و وجود
| |
| * اللمعات العرشیه، در مباحث وجود و ماهیت، صفات جمال و جلال الهی، کیفیت صدور افعال، نفس انسانی و نبوت
| |
| * اللمعة الإلهیة فی الحکمة المتعالیة، در حکمت متعالیه
| |
| * انیس التجار، در احکام
| |
| * انیس الحجاج، در مناسک حج و زیارت مراقد پیامبر اکرم و ائمه اطهار علیهمالسلام
| |
| * انیس المجتهدین، در احکام
| |
| * توضیح الاشکال، به زبان فارسی، ترجمه و شرح هندسۀ اقلیدس
| |
| * انیس الموحدین، به فارسی، در اصول دین
| |
| * دیوان اشعار
| |
| * جامع السعادات و جامع المواعظ، در علم اخلاق<ref>منتخباتی از آثار حکمای الهی ایران، ص 351-352.</ref>
| |
|
| |
|
| === مناسک مکیه ===
| | محقق نراقی در تألیف و تصنیف، ذوق و سلیقهای ممتاز داشت و برخی از آثار او در زمرۀ آثار کمنظیر علمی به شمار میآیند. شمار تألیفات وی در علوم عقلی و نقلی از سی اثر فراتر میرود و موضوعاتی همچون اصول فقه، فلسفه، اخلاق، ریاضیات، هندسه، هیئت، نجوم و ادبیات را دربر میگیرد. این آثار گواه تبحر و جامعیت علمی او هستند. |
| {{اصلی|مناسک مکیه}}
| |
| ملا مهدی نراقی در رسائل و کتاب اخلاقی خود ضرورت حج را به خوبی تبیین نموده و تأثیرات عبادی و سیاسی آن را برشمرده است. او ضمن بیان احکام و مناسک حج، این عمل را از جنبه ،اخلاقی عرفانی و تربیتی مورد بررسی قرار داده است.<ref>ملا مهدی نراقی و حج، ص 11.</ref> از جمله آثار او رسالهای است به نام [[مناسک مکیه]] که شامل احکام و مناسک [[حج]] و بیان [[اسرار حج]] و تاثیرات عرفانی مناسک حج است.
| |
|
| |
|
| ==پانویس==
| | مهمترین آثار ملا مهدی نراقی عبارتاند از: |
| {{پانویس}}
| |
|
| |
|
| == منابع ==
| | 1. جامع الافکار و ناقد الأنظار، در خداشناسی |
| {{منابع}}
| |
| * '''منتخباتی از آثار حکمای الهی ایران'''، آشتیانی جلال الدین، قم-ایران، دفتر تبلیغات، 1378ش.
| |
| * '''نراقیان ستارگان درخشان سپهر نجوم'''، زمانی، علی، تهران-ایران، ارشاد اسلامی، 1381ش.
| |
| * '''گلشن مراد'''، غفاری کاشانی، ابوالحسن، تهران-ایران، زرین، 1369ش.
| |
| * '''ملا مهدی نراقی و حج'''، قریشی کرین، سید حسن، تهران-ایران، میقات حج، 1395ش.
| |
| * '''ملا مهدی نراقی منادی اخلاق'''، اباذری، عبد الرحیم، تهران-ایران، بین الملل، 1381ش.
| |
| * '''انیس الموحدین'''، نراقی، مهدی ابن ابی ذر، تهران-ایران، الزهرا، 1369ش.
| |
| * '''گلشن ابرار'''، جمعی از نویسندگان، قم-ایران، کوثر، بی تا.
| |
| * '''ریحانه الادب،''' مدرس، محمد علی، قم-ایران، موسسه امام صادق، 1395ش.
| |
|
| |
|
| [[رده:علمای دینی]]
| | 2. قرة العیون، در باب ماهیت و وجود |
| [[رده:نویسندگان سده دوازدهم هجری قمری]]
| | |
| | 3. اللمعات العرشیه، در مباحث وجود و ماهیت، صفات جمال و جلال الهی، کیفیت صدور افعال، نفس انسانی و نبوت |
| | |
| | 4. اللمعة الإلهیة فی الحکمة المتعالیة، در حکمت متعالیه |
| | |
| | 5. انیس التجار، در احکام |
| | |
| | 6. انیس الحجاج، در مناسک حج و زیارت مراقد پیامبر اکرم و ائمه اطهار علیهمالسلام |
| | |
| | 7. انیس المجتهدین، در احکام |
| | |
| | 8. توضیح الاشکال، به زبان فارسی، ترجمه و شرح هندسۀ اقلیدس |
| | |
| | 9. انیس الموحدین، به فارسی، در اصول دین |
| | |
| | 10. دیوان اشعار |
| | |
| | 11. جامع السعادات و جامع المواعظ، در علم اخلاق |
