نسخهٔ فعلی |
متن شما |
خط ۱: |
خط ۱: |
| {{جعبه اطلاعات بنا | | {{در دست ویرایش|ماه=[[بهمن]]|روز=[[۲۲]]|سال=[[۱۳۹۷]]|کاربر=A sharefat }} |
| | عنوان = مسجد مُغَیسله
| | {{جعبه اطلاعات بنای مذهبی |
| | تصویر = مسجد مغیسله.jpg
| | | عنوان =مسجد مغیسله |
| | اندازه تصویر =
| | | تصویر =مسجد مغیسله.jpg |
| | پیوند تصویر =
| | | اندازه تصویر =350px |
| | توضیح تصویر =
| | | بنيانگذار = |
| | نامهای دیگر = مسجد بنیدینار الادنی
| | | تأسیس = |
| | مکان = مدینه
| | | کاربری = |
| | کاربری = مسجد
| | | مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * در پشت مقرّ قدیمی جوازات، در منطقه عنبریه |
| | بزرگداشت نزد =
| | | نامهای دیگر =مسجد مغسله * مسجد بنیدینار |
| | وابسته به دین/مذهب =
| | | وقایع مرتبط = |
| | باورها =
| | | ظرفیت = |
| | آیینها =
| | | وضعیت =فعال |
| | احکام =
| | | مساحت = |
| | زیارت کنندگان =
| | | امکانات = |
| | بازدیدکنندگان =
| | | شماره ثبت = |
| | زمان پایهگذاری =
| | | معمار = |
| | بنیانگذار =
| | | سبک = |
| | رویدادها =
| | | بازسازی = |
| | بازسازیها =
| | | وبگاه = |
| | بازسازی کنندگان =
| |
| | بخشهای از میان رفته =
| |
| | ویژگیهای تاریخی =
| |
| | متولیان =
| |
| | مساحت =
| |
| | طول =
| |
| | عرض =
| |
| | ارتفاع =
| |
| | وضعیت بنا =
| |
| | گنجایش =
| |
| | امکانات =
| |
| | بخشهای بنا =
| |
| | معمار =
| |
| | سبک =
| |
| | ویژگیها =
| |
| | گنبدها =
| |
| | منارهها =
| |
| | درها =
| |
| | رواقها =
| |
| | صحنها =
| |
| | ایوانها =
| |
| | گرداننده =
| |
| | نهاد وابسته =
| |
| | نهاد نگهدارنده =
| |
| | مدیر =
| |
| | روحانی =
| |
| | نهادهای زیر مجموعه =
| |
| | ثبت در =
| |
| | شماره ثبت =
| |
| | تاریخ ثبت =
| |
| | وبگاه =
| |
| | عرض جغرافیایی = 24.459517280072184
| |
| | طول جغرافیایی = 39.6044924839815
| |
| | توضیح نقشه =
| |
| }} | | }} |
| '''مسجد مُغَیسَله''' یا مسجد بنیدینار الادنی از مساجد تاریخی [[مدینه]] بود که در جنوب غربی [[مسجد النبی|مسجدالنبی]] در محله بنیدینار بن نجار (از طایفه [[خزرج]]) قرار داشت<ref>معالم المدینة المنورة، ج۴، ص ۳۶۳</ref> و با نامهای مسجد بنیدینار الاَدنی، مسجد مَغسِله و مسجد الغسّالین نیز شناخته میشد.<ref>معالم المدینة المنورة، ج۴، ص ۳۶۲</ref> | | '''مسجد مُغَیسله'''، یا بنیدینار از مساجد [[شهر مدینه]] میباشد. |
| | |
| | این مسجد در منطقه مغیسله شهر مدینه که در اصل قبرستان و غسّالخانه بوده قرار داشته و با تبدیل شدن آن به نخلستان، آثار قبرستان از میان رفته است. |
|
| |
|
| امروزه مسجدی بزرگ به نام مالحه در منطقه مغیسله قرار دارد و مسجدی کوچک در جوار آن است که نام مسجد مغیسله را بر آن ثبت کردهاند. اما بنا بر نظر برخی جغرافینگاران معاصر مدینه، این مسجد که اکنون در جنوب مسجد مالحه است مسجد مغیسله تاریخی نیست. مسجد تاریخی در شمال مسجد مالحه قرار داشته و امروزه از میان رفته است و مسجد مغیسله فعلی با محل مسجد کهن حدود ۸۴ متر فاصله دارد.
| |
| ==نامها و موقعیت مسجد== | | ==نامها و موقعیت مسجد== |
| مسجد مغیسله در قدیم به مسجد بنیدینار بن دینار بن نجار، طایفهای از خزرج نامیده میشد.<ref name=":1" /> به آن مسجد غَسّالین نیز میگفتند. همچنین به آن مسجد مَغسِلة گفته شده است. مغسلة قبرستانی بودن در مدینه که در آن اموات را غسل میدادند.<ref name=":2">[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AB%D8%B1%DB%8C%D9%87.pdf&page=52 المساجد الاثریة فی المدینة النبویة، ص۵۲.]</ref> به این مسجد، مُغَیسَلة نیز گفته میشود، زیرا در منطقهای به همین نام قرار دارد.<ref name=":2" />
| | مغیسله یا مَغْسله نام محلی بوده در مدینه که در اصل قبرستان و غسّالخانه بوده و با تبدیل شدن آن به نخلستان، آثار قبرستان از میان رفته است. |
| ==نماز پیامبر در مسجد مغیسله==
| |
| ابنشبّه به نقل از عبدالله بن عتبه آورده است که [[حضرت محمد(ص)]] در مسجد بنیدینار که نزد غسالین قرار داشت، زیاد نماز میخواند.<ref group="یادداشت">اِنَّ النَّبیّ(ص) کانَ کَثِیراً مّا یُصلِّی فِی مَسْجِدِ بَنِی دِینار الَّذِی عِنْدَ الْغَسّالِین.</ref><ref>تاریخ المدینة المنوره، ج١، ص64.</ref>
| |
| | |
| از ابن زبالة (درگذشت ۱۹۹ق) روایت شده که ابوبکر خلیفه اول، زنی را در بنی دینار به همسری گرفت. ابوبکر در آن محل بیمار شد و پیامبر به عیادت او رفت. مردم بنی دینار از پیامبر خواستند در محلی که نماز میخوانند، نماز بخواند. پیامبر در مسجدی که در بنی دینار قرار داشت و نزد غسالین بود نماز خواند.<ref>اخبار المدینة، ص۱۴۹.</ref>
| |
| == تاریخچه بنای مسجد ==
| |
| گفته شده که این مسجد در زمان [[عمر بن عبدالعزیز]] ساخته شده است. گزارش [[سمهودی]] نشان میدهد که این مسجد در قرن نهم تخریب شده بود. سنگی بر آنجا بود که روی آن نوشته بود «مسجد رسول الله» و به گفته سمهودی صاحب مغیسله بر خرابههای مسجد، مسجدی ساخت و آن سنگ را هم بر بنا گذاشت.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D9%85%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B3.pdf&page=233 وفاء الوفاء، ج۳، ص ۲۳۳]</ref>
| |
| | |
| گزارش دیگر از بازسازی این مسجد مربوط به عباسی در قرن دهم هجری قمری است که میگوید مسجد مغیسله در باغی است که صاحب آن قاضی الیاس خطیب و امام [[مسجد النبی|مسجدالنبی]] است و او مسجد مغیسله را بازسازی کرده است. عباسی مساحت مسجد بنیدینار را از نظر طول و عرض شش ذراع گزارش کرده است.
| |
| | |
| این مسجد در عصر عثمانی هم بازسازی شده است. عیاشی میگوید این مسجد در حال حاضر موجود است و دولت ترکیه آن را به شکل مسجدهای عمریه ساخته است که شکل مربعی دارد و گنبد بلندی دارد و به گفته او مسجدی مهجور است.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A8%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D9%88_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%A7%D8%B6%D8%B1.pdf&page=190 المدینه بین الماضی و الحاضر، ص ۱۸۷]</ref>
| |
|
| |
|
| احمد یاسن الخیاری (درگذشت 1340ق) به مسجد مغیسله اشاره کرده است. به گفته او این مسجد درون باغی و پشت مدرسهای نظامی قرار داشت که به دار الرعایة تبدیل شده بود. در این مسجد مردگان را غسل میدادند و به باغی که درون آن قرار داشت المغیسلة گفته میشد.<ref name=":1">[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%D8%A7_%D9%88_%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D8%AB%D8%A7.pdf&page=161 تاریخ معالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا، ص۱۶۱.]</ref>
| | مسجد این ناحیه به نام «مغیسله»، «مغسله» و «بنیدینار» شناخته میشود و همه این اسامی برای یک مسجد است. این مسجد در پشت مقرّ قدیمی جوازات، در منطقه عنبریه بوده و از داخل کوچهها به آن راه داشته است. |
| | ==مساجد منطقه مغیسله== |
| | محمد الیاس عبدالغنی نوشته است: در حال حاضر دو مسجد در منطقه مغیسله هست؛ مسجد نخست، مسجدی است بزرگ که روی مکان بلندی قرار گرفته و حدود ٢٧ پله با سطح زمین فاصله دارد. این مسجد دو درِ غربی و شمالی دارد و در کنار در شمالی آن مسجدی با نام مسجد المالحه وجود دارد. |
|
| |
|
| به گفته الیاس عبدالغنی، نویسند معاصر، مکان مسجد، در پشت مقرّ قدیمی جوازات، در منطقه عنبریه بوده و از داخل کوچهها راهی به سوی آن وجود داشته است.<ref name=":0">[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AB%D8%B1%DB%8C%D9%87.pdf&page=53 المساجد الاثریه فی المدینه النبویه، ص ۵۲]</ref>
| | در قبله این مسجد، مسجد کوچک دیگری هست که در تابلوی وزارت اوقاف، نام آن مسجد المغیسله آمده است. وی میافزاید که مسجد بنیدینار باید همین مسجد کوچک باشد.<ref>المساجد الاثریه، ص5٣.</ref> |
| | | ==فضیلت مسجد== |
| ==وضعیت امروزین مسجد==
| | ابنشبّه به نقل از عبدالله بن عتبه آورده است که: |
| اخیرا دولت [[آل سعود|سعودی]] مسجد مذکور را تخریب کرد و به فاصله اندکی در جنوب آن مسجد دیگری ساخت که به نام مسجد مُغَیسله نامیده شد؛ ولی سپس به مسجد مالحه تغییر نام یافت.<ref>معالم المدینة المنورة، ج۴، ص ۳۴۶ و ۳۶۵</ref> در محل مسجد بنیدینار تاریخی نیز، ساختمان سه طبقه مربوط به مسجد جدید ساخته شد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AB%D8%B1%DB%8C%D9%87.pdf&page=53 معالم المدینة المنورة، ج۴، ص ۳۴۶ و ۳۶۸]</ref>
| |
| | |
| در سال ۱۴۲۵ قمری مسجدی در جنوب مسجد مالحه ساخته شد که نام مسجد مغیسله دارد. اما به گفته عبدالعزیز کعکی، پژوهشگر اماکن مدینه، این مسجد ارتباطی به مسجد قدیمی که پیامبر در آن نماز خوانده و در واقع در شمال مسجد مالحه قرار داشته ندارد.<ref>المعالم المدینه المنوره بین العماره و التاریخ، الجزء ۴، مجلد ۴، ص۳۶۴</ref> این در حالی است که برخی مورخان مانند محمد الیاس عبدالغنی همین مسجد مغیسله فعلی را که مسجدی کوچک در جنوب مسجد مالحه است، مسجد مغیسله کهن و تاریخی میدانند.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AB%D8%B1%DB%8C%D9%87.pdf&page=53 مساجد الاثریه، ص ۵۳]</ref>
| |
| | |
| == نگارخانه == | |
| <gallery>
| |
| پرونده:مسجد بنی دینار.jpg|تصویر و نقاشی که محمد الیاس عبدالغنی، نویسنده کتاب المساجد الاثریة، آن را متعلق به مسجد مغیسله دانسته است.<ref>المساجد الاثریة، ص۵۱.</ref>
| |
| پرونده:مسجد مغیسله.jpg|تصویری از مسجد مغیسله که گفته شده مربوط به سال ۱۳۵۱/۱۳۵۲ شمسی است.
| |
| پرونده:مسجى مغيسله1.jpg| در ورودی مسجد مغیسله جدید
| |
| </gallery>
| |
| | |
| ==جستارهای وابسته==
| |
| * [[مسجدهای مدینه]]
| |
|
| |
|
| | «اِنَّ النَّبیّ(ص) کانَ کَثِیراً مّا یُصلِّی فِی مَسْجِدِ بَنِی دِینار الَّذِی عِنْدَ الْغَسّالِین». <ref>تاریخ المدینة المنوره، ج١، ص64.</ref> |
| ==پانویس== | | ==پانویس== |
| {{پانویس}} | | {{پانویس}} |
خط ۹۴: |
خط ۴۱: |
| {{منابع}} | | {{منابع}} |
|
| |
|
| * '''آثار اسلامی مکه و مدینه'''، رسول جعفریان، تهران، مشعر،
| | {{برگرفتگی |
| * '''تاریخ المدینة المنورة'''، ابوزید عمر بن شبه، قم، دارالفکر، ١٣6٨ش. | | |پیش از لینک = کتاب |
| * '''تاریخ معالم المدینه قدیما و حدیثا'''، احمد یاسین الخیاری، مدینه،۱۴۱۹ق.
| | |منبع = آثار اسلامی مکه و مدينه، رسول جعفریان. |
| * '''المساجد الاثریة فی المدینة المنورة'''، محمد الیاس عبدالغنی، مدینه، مطابع الرشید، ۱۴۱۹ق، ۱۹۹۹م. | | |پس از لینک = بخش «مسجد مغیسله»، ج1، ص370، |
| * '''المعالم الأثيرة في السنة و السیرة'''، محمد محمدحسن شراب، بیروت، دارالشامیة، ۱۴۱۱ق.
| | | لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1077 |
| * وفاء الوفا باخبار دار المصطفی، علی بن عبدالله سمهودی، لندن، موسسه التراث، ۲۰۰۱م.
| | }} |
| | | *'''تاریخ المدینة المنورة'''، ابوزید عمر بن شبه، قم، دارالفکر، ١٣6٨ش. |
| | *'''المساجد الاثریة فی المدینة المنورة'''، محمد الیاس عبدالغنی، مدینه، 1998. |
| {{پایان}} | | {{پایان}} |
|
| |
| {{مساجد}} | | {{مساجد}} |
|
| |
|
| [[رده:مکانهای تاریخی مدینه]] | | [[رده:مقالههای در دست ویرایش]] |
| [[رده:مکانهای منتسب به پیامبر اسلام(ص)]] | | [[رده:مسجدهای مدینه]] |
| [[رده:مکانهای مذهبی مدینه]] | | [[رده:مکانهای تاریخی عربستان]] |
| [[رده:مسجدهای مدینه]] | | [[رده:مکانهای مذهبی عربستان]] |