در حال ویرایش کتاب: درسنامه آداب زیارت (بخش)

===== چهار- تربیت زائر =====
زیارت می تواند زائر را در جهت شناختی، رفتاری و عاطفی تربیت کند و نگاه او را به جهان و عوامل مؤثر در آن تغییر دهد. در زیارت امام حسین۷ آمده است: 

أَنْقَلِبُ عَلَى مَا شَاءَ اللَّهُ، لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّه إِلَّا بِاللَّهِ، مُفَوِّضاً أَمْرِی إِلَى اللَّهِ، مُلْجِئاً ظَهْرِی  إِلَى اللَّهِ، مُتَوَكِّلًا عَلَى اللَّهِ، وَ أَقُولُ حَسْبِیَ اللَّهُ وَ كَفَى.<ref>ابن مشهدى، المزار الکبیر، ص۲۲۱.
</ref> 

بازمی گردم به آنچه خواست خداست. حول و قوه ای نیست، جز قدرت پروردگار. امورم را به خدا واگذار می کنم به خدا پناه می برم و بر خدا توکل می کنم و می گویم: خدا کفایت کننده است. 

همچنین زیارت رفتار زائر را با خدا، اولیای خدا و سایر بندگان متحول کند؛ چنان که در زیارت حضرت زهرا ۳ آمده است: 

أَنِّی رَاضٍ  عَمَّنْ  رَضِیتِ  عَنْهُ  سَاخِطٌ عَلَى مَنْ سَخِطْتِ عَلَیْهِ مُتَبَرِّئٌ مِمَّنْ تَبَرَّأْتِ مِنْهُ مُوَالٍ لِمَنْ وَالَیْتِ مُعَادٍ لِمَنْ عَادَیْتِ مُبْغِضٌ لِمَنْ أَبْغَضْتِ مُحِبٌّ لِمَنْ أَحْبَبْتِ  وَ كَفى  بِاللَّهِ شَهِیداً وَ حَسِیباً وَ جَازِیاً وَ مُثِیباً.<ref>شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۵۷۳.
</ref>

هرآینه من راضی هستم از کسی که تو از آن راضی هستی، خشمگینم از کسی که تو از او خشمگینی و برائت می جویم از کسی که تو از او برائت می جویی. دوست دارم آن را که تو دوست داری. دشمن دارم آن کسی را که تو دشمن داری. بغض می ورزم به کسی که مبغوض توست دوستدار کسی هستم که او را دوست داری شهادت خداوند و حساب او و جزای او و ثواب او بر این امر کفایت می کند.

افزون بر این زیارت عواطف و هیجانات زائر را متعادل می کند و باعث تخلیه هیجانی می شود. در زیارت امین الله به هر سه بعد شناختی، رفتاری و عاطفی اشاره شده است: 

خدایا، جان من را به تقدیرت مطمئن گردان. راضی به قضای خود ساز. دلبسته به ذکر و دعای خود نما. دوستدار دوستان برگزیده ات قرار  ده. در زمین و آسمانت محبوب گردم و بر نزول بلایت صابر باشم و بر نعمت هایی که تفضل کرده ای شکرگزار، و بر عطایای سرشارت یادکننده، و مشتاق شادمانی دیدارت، و برگزیده توشه تقوا برای روز پاداش دهی ات، و پیماینده راه و رسم اولیایت، و دوری کننده از اخلاق دشمنانت، و روی گرداننده از دنیا به سبب حمد و ثنایت قرار بده.<ref>اللَّهُمَّ فَاجْعَلْ نَفْسِي مُطْمَئِنَّه بِقَدَرِكَ   رَاضِيَه بِقَضَائِكَ مُولَعَه بِذِكْرِكَ وَ دُعَائِكَ مُحِبَّه لِصَفْوَه أَوْلِيَائِكَ مَحْبُوبَه فِي أَرْضِكَ وَ سَمَائِكَ صَابِرَه عَلَى نُزُولِ بَلَائِكَ شَاكِرَه لِفَوَاضِلِ نَعْمَائِكَ ذَاكِرَه لِسَوَابِغِ آلَائِكَ مُشْتَاقَه إِلَى فَرْحَه لِقَائِكَ مُتَزَوِّدَه التَّقْوَى لِيَوْمِ جَزَائِكَ مُسْتَنَّه بِسُنَنِ أَوْلِيَائِكَ [أَنْبِيَائِكَ ] مُفَارِقَه لِأَخْلَاقِ أَعْدَائِكَ مَشْغُولَه عَنِ الدُّنْيَا بِحَمْدِكَ وَ ثَنَائِك (ابن قولویه، کامل الزیارات، ص۴۰). 
</ref>

فخر رازی در رساله الزياره القبور در فواید زیارت می گوید: در زیارت سه فایده  به زائر بازمی گردد: یاد مرگ، عبرت گیری از مزور میت و شناخت قدرت پروردگار.<ref>عابدی، فلسفه زیارت، ترجمه رساله «زیاره القبور» ص۱۸.
</ref> نیز سه فایده به مزور بازمی گردد: انتقال صفای زائر به مزور، انتقال صفای مزور به زائر و تجلی کمالات جزئیه ترابیه هر یک در دیگری.<ref>همان.
</ref>