صحیفه حج (کتاب)
 | |
| پدید آورندگان | |
|---|---|
| نویسنده | امام خمینی - رهبر شهید انقلاب |
| محتوا | |
| موضوع | حج - مقاله‌ها و خطابه‌ها - ن‍ظری‍ه درباره حج |
| زبان | فارسی |
| نشر | |
| تعداد جلد | 2 |
| تعداد صفحات | جلد دوم: 699 صفحه |
| قطع | وزیری |
| ناشر | نشر مشعر |
| محل نشر | تهران |
صحیفه حج، مجموعه‌ای از سخنرانی‌ها و پیام‌های امام خمینی و سید علی خامنه‌ای پیرامون مناسک سیاسی ـ عبادی حج است که به زبان فارسی و در سال ۱۳۸۲ش منتشر و در سال 1387ش و ۱۴۰۵ش تجدید چاپ شده است.
این اثر در دو جلد، توسط حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت و با مقدمه معاونت آموزش و پژوهش آن منتشر گردیده است.
ساختار
- کتاب با مقدمه‌ای از معاونت آموزش و پژوهش بعثه مقام معظم رهبری آغاز می‌شود.
- مطالب در دو جلد و بر اساس ترتیب تاریخی سخنرانی‌ها و پیام‌ها تنظیم شده است.
- در هر جلد، فهرست تفصیلی (مطالب، آیات، احادیث و دعاها، نمایه موضوعی، فهرست اشخاص، اماکن و ایام) ارائه گردیده است.[۱]
گزارش محتوا
بر پایه آنچه در مقدمه این کتاب آمده، تبیین فلسفه و آثار حج در میان امت اسلامی همچنان نیازمند توجه است؛ هرچند انقلاب اسلامی ایران، به برکت ارشادات امام خمینی(ره)، این فریضه را به منزلت اصیل خود بازگرداند و جلوه‌های حقیقی آن را هویدا ساخت. در راستای پاسخ به همین نیاز، بعثه مقام معظم رهبری با استمداد از آراء امام خمینی(ره) و رهنمودهای رهبر شهید، مجموعه‌ای پژوهشی ـ آموزشی در این حوزه گردآوری کرده است.[۲]
جلد اول
شامل ۹۹ عنوان سخنرانی و پیام از امام خمینی(ره) است که بر اساس تاریخ صدور، از بهمن ۱۳۴۹ تا ۲۹ تیر ۱۳۶۷ تنظیم شده است.
- نخستین پیام در نجف اشرف خطاب به زائران بیت‌الله الحرام صادر شده و موضوع اصلی آن، هشدار درباره فلسطین و افشای جنایات رژیم پهلوی است.
- در این پیام، امام بر ضرورت بهره‌گیری از فرصت اجتماع عظیم حج برای تبادل نظر و چاره‌جویی مسلمانان تأکید کرده‌اند.[۳]
- ایشان علما و اندیشمندان حاضر در حج را به صدور بیانیه‌های روشنگرانه برای بیداری امت اسلامی فرا می‌خوانند.
- انتقاد شدید از انقلاب سفید شاه، جنایت‌های آن و جشن‌های پرهزینه دربار از دیگر محورهای این پیام‌هاست.
- در پیام ۱۵ شهریور ۱۳۶۰، امام به تبیین فلسفه و اسرار حج پرداخته و بر جنبه‌های سیاسی ـ اجتماعی این فریضه، در کنار عبادت، تأکید می‌کنند.[۴]
جلد دوم
بر اساس آنچه در این بخش آمده است، رهبر انقلاب در نخستین پیام خود، بازگشت به قرآن و بیداری امت اسلامی را برای رویارویی با تحریف و انحراف فکری لازم می‌شمارند. همچنین ایشان در پیام‌های موجود در این جلد، تفکیک دین از سیاست را از مهم‌ترین جلوه‌های شرک در عصر حاضر معرفی کرده و مقابله با آن را بر پایه تعالیم حج واجب می‌دانند. در این پیام‌ها حج به‌مثابه محور معارف اسلام و نشانه توحید توصیف شده و بر نقص موجود در «حجِ عاری از برائت از مشرکان» تصریح گردیده است. جلد دوم، مجموعه پیام‌های رهبر شهید به حجاج و مسئولان امور حج را از تیر ۱۳۶۸ تا خرداد ۱۴۰۴ شمسی دربر دارد.[۵]
ویژگی‌های کتاب
- در هر جلد، افزون بر فهرست مطالب در ابتدای کتاب، در پایان نمایه‌های متنوعی شامل آیات، احادیث، اشخاص، اماکن و حوادث درج شده است.[۶]
- در پاورقی‌ها، ترجمه فارسی آیات و روایات همراه با توضیح برخی واژگان و اصطلاحات آمده است.
- در جلد دوم، نخستین سخرانی آیت الله خامنه‌ای به گزارش این مجموعه، تیرماه ۱۳۶۸ برای حجاج بیت الله الحرام و آخرین پیام ایشان نهم خرداد 1404 برای زائران خانه خدا صادر شده.[۷]
چاپ
کتاب در دو جلد با قطع وزیری توسط مرکز تحقیقات حج گردآوری و در سال 1382شمسی در انتشارات مشعر به چاپ رسید.[۸] جلد نخست 351صفحه و جلد دوم 360 صفحه دارد. کتاب در سال 1387شمسی تجدید چاپ شده[۹] و در سال ۱۴۰۵ش نیز با اصلاحاتی جدید به چاپ رسیده است.[۱۰]
همچنین نسخه دیگری از کتاب در کراچی توسط خانه فرهنگ جمهوری اسلامی در سال 1388شمسی منتشر شده است.[۱۱]
پانویس
- ↑ متن کتاب
- ↑ مقدمه کتاب، ج1.
- ↑ متن کتاب، ج1، ص11و12
- ↑ همان، ص73.
- ↑ همان، ج2، ص21-29
- ↑ فهرست کتاب
- ↑ متن کتاب.
- ↑ اطلاعات کتابشناسی پژوهشکده حج و زیارت
- ↑ کتابخانه تخصصی حج و زیارت - پژوهشکده حج و زیارت
- ↑ صحیفه حج، چاپ ۱۴۰۵ش، ص۳۶.
- ↑ سازمان اسناد و کتابخانه ملی
منابع
- صحیفه حج، چاپ ۱۳۸۲ش.
- صحیفه حج، چاپ ۱۴۰۵ش.
- کتابخانه تخصصی حج و زیارت.
- سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران
- پایگاه پژوهشکده حج و زیارت