زیارت غدیریه

زیارت غدیریه، یکی از زیارت‌نامه‌های مشهور برای زیارت امام علی(ع)، زیارت منقول از امام هادی(ع) است. آن حضرت با حضور در کنار مرقد امام علی(ع) ایشان را با این زیارت‌نامه زیارت می‌کردند. در این زیارت‌نامه علاوه بر سلام و عرض ارادت به امیرالمؤمنان، فضائل آن حضرت در قرآن و روایات پیامبر و نیز رویدادهای تاریخی بیان شده‌است.

سندیت زیارت

زیارت امیرالمؤنین در روز غدیر، یکی از زیارت‌نامه‌های معتبر است و شیخ عباس قمی، در هدیه الزائرین به اعتبار و صحت این زیارت‌نامه تأکید می‌کند. در سند ذکر این روایت، شیخ طوسی، شیخ مفید، ابن قولویه، کلینی و دو تن از نایبان خاص امام زمان، ابوالقاسم، حسین بن روح نوبختی و عثمان بن سعید عمری قرار دارند.

متن و محتوا

محور اصلی زیارت غدیریه، اصل «تولّی و تبرّی» و محتوای اصلی آن بیان فضایل امام علی(ع) است. زیارت غدیریه مشحون از آیات قرآن است. همچنین احادیث فراوانی نیز در آن نقل شده است. درواقع این زیارت مشتمل بر استدلال‌هایی از قرآن، روایات پیامبر و بیان وقایع تاریخی است که مرتبت و منزلت امیرالمؤمنین را نشان می‌دهد. از جمله آیاتی که می‌توان به آن اشاره کرد، آیات ابتدایی سوره نبأ است، به‌طوری که در فرازی از این زیارت آمده« السلام علیک ایها النبا العظیم، الذی هم فیه مختلفون». در روایاتی که از امامان معصوم ذکر شده، «نبأ عظیم» به مسأله ولایت و امامت امام علی(ع) تفسیر شده که در روز قیامت از آن سؤال خواهد شد. همچنین امام هادی(ع) با آوردن آیات 78 و 150 سوره انعام و اشاره به طراط مستقیم، امام علی(ع) را مصداق صراط مستقیم معرفی می‌کند. آیه 55 سوره مائده(معروف به آیه ولایت)، نیز که بسیاری از مفسرین، علی (ع) را شأن نزول این آیه می‌دانند، یکی از فرازهای این زیارت‌نامه است. یکی دیگر از آیات ذکر شده در زیارت‌نامه، آیه 67 سوره مائده است که در واقعه غدیر نازل شد و احادیث و روایاتی زیادی وجود دارد که آیه فوق درباره امام علی(ع) نازل شده‌است. علاوه بر این امام هادی(ع) در این زیارت‌نامه با اشاره به آیه 102 سوره صافات، واقعه لیله المبیت را یادآور می‌شود، و نیز با نقل آیه 33 سوره احزاب (معروف به آیه تطهیر)، به عصمت و ولایت اهل بیت می‌پردازد. در فرازهایی از این زیارت‌نامه به روایات پیامبر از امام علی پرداخته شده، روایاتی نظیر پیشگامی آن حضرت در اسلام و اخوت با پیامبر. یکی دیگر از مطالب این زیارت‌نامه که در فرازهای متعدد آن آمده لعن منکران ولایت است. از دیگر مطالب مطرح شده در این زیارت‌نامه می‌توان به رشادت‌های امام علی(ع) در جنگ‌های صدر اسلام، اوضاع بعد از وفات پیامبر، غصب خلافت، سرزمین فدک، جنگ‌هایی که در دوران خلافت امام علی(ع) روی داد و مشخصا حیله قرآن بر نیزه کردن در جنگ صفین، و نیز واقعه شهادت ایشان، اشاره کرد.