گاه‌شمار سازمان حج و زیارت

گاه‌شمار سازمان حج و زیارت درباره پیشینه تشکیل سازمان حج و زیارت، و ساختار و جایگاه آن است؛ از اعزام زائران ایرانی به حج در دهه ۲۰ شمسی تا تشکیل سازمان مستقلی به نام حج و زیارت.

1320-1357ش

1320	بنابراطلاعیه هیئت دولت، هر فرد متقاضی، تمکن مالی برای حج داشته باشد، حج رفتن اوبلامانع است
1321	دولت عربستان اعلام کرد به علت مشکلات داخلی، توان پاسخگویی به نیاز‌های حجا ج را ندارد
1321	دولت ایران در جهت حفظ جان و منافع اتباعش، سفر ایرانیان به حجاز را ممنوع کرد
1322/ 1362ق	با وجود اعلام قبلی ممنوع بودن حج، شش هزار ایرانی از راه دریا و عراق عازم حج شدند
1322	اعدام یکی از حجاج ایرانی توسط عربستان و در نتیجه، قطع روابط دیپلماتیک ایران و عربستان به مدت ۵ سال
1327	ازسرگیری روابط دیپلماتیک - انتصاب سرپرست برای حجاج ایرانی توسط عبدالحسین هژیر، نخست‌وزیر ایران
1327	انتصاب محسن صدر (صدر الاشرف) به عنوان سرپرست حجاج ایرانی
1328	تشکیل کمیسیون حج به دستور نخست‌وزیر؛ با حضور: نمایندگان وزارت امور خارجه، وزارت کشور و شهربانی
1328	کمیسیون حج مصوب کرد: حج فقط از طریق هوایی امکان‌پذیر است
1333	تصویب آیین‌نامه امور حج درباره تأیید استطاعت مالیِ حج‌گذار، وسایل سفر به حج از هوایی، دریایی و خشکی، مسافرت اطفال، گذرنامه و..
1333	اضافه شدن فردی به عنوان راهنمای حج در کاروان حجاج ایرانی
1339	انتقال کمیسیون‌های حج از وزارت امور خارجه به وزارت کشور
1343	دائمی شدن کمیسیون‌های حج؛ تا قبل از این، کمیسیون حج، هر ساله در تاریخ معینی منحل می‌شد
1349	تشکیل دفتر دائمی حج در وزارت کشور برای ساماندهی و رفع مشکلات متقاضیان سفر حج؛ این دفتر در تشکیلات اداری وزارتخانه، غیر رسمی بود
1350	اصلاح ساختار اداری وزارت کشور و تشکیل دبیرخانه امور حج؛ این دبیرخانه دارای ساختار رسمی در این وزارتخانه شد
1350	دستور محمدرضاشاه پهلوی مبنی بر تمرکز امور حج در یک سازمان واحد
1351	الحاق کلیه امور حج وزیارت از وزارت کشور به سازمان اوقاف
1351	تشکیل شورای عالی حج به ریاست رییس سازمان اوقاف با حضور وزارتخانه‌های مختلف، جمعیت شیر و خورشید، یک روحانی و..
1353	تشکیل ستاد عمره در سازمان اوقاف
1354	اعزام اولین گروه از زائران ایرانی به عتبات توسط سازمان اوقاف

سال‌های پس از پیروزی انقلاب اسلامی (۱۳۵۷ش)

1358	تشکیل سازمان حج و زیارت، و انتقال سرپرستی امور حج از سازمان اوقاف به وزارت ارشاد
1359	به علت بروز جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، فقط سه استان موفق به اعزام زائر شدند
1363	ادغام سازمان حج و اوقاف با یکدیگر و تشکیل سازمان حج و اوقاف و امور خیریه
1366	فاجعه حج خونین و در نتیجه وقفه سه ساله در اعزام به حج
1370	تشکیل سازمان مستقلی به نام حج و زیارت، و جداسازی امور حج و اوقاف از یکدیگر
1381	برگزاری کلاس‌های حضوریِ آموزش حج برای حاجیان و کارگزاران
1382	ایجاد دفتر نمایندگی سازمان حج و زیارت در عراق جهت ارائه خدمات مناسب‌تر به زائران عتبات عالیات
1384	امضای یادداشت تفاهم بین سازمان حج و زیارت و وزارت جهانگردی عراق درباره اعزام زائران ایرانی به عتبات
1384	تعیین وظایف نمایندگی ولی فقیه در امور حج به دستور رهبری
1394	فاجعه منا و کشته شدن بیش از دو هزار نفر از حجاج کشورهای مختلف
1395	در اعتراض به عدم امنیت حجاج، زائران ایرانی به حج اعزام نشدند
1396	ازسرگیری اعزام زائران ایرانی به حج

منابع

این مقاله برگرفته از حج در گذر زمان، علی‌اکبر زاور، نشر مهکامه، چاپ اول، ۱۳۹۹ش است.