زیارت حضرت حمزه: تفاوت میان نسخه‌ها

Kamran (بحث | مشارکت‌ها)
 
(۱۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات زیارت‌نامه
{{جعبه اطلاعات زیارت‌نامه
  | عنوان = زیارت حضرت حمزه  
  | عنوان = زیارت حضرت حمزه  
  | تصویر =   
  | تصویر =  مقبره شهدای غزوه احد.jpg
  | عرض تصویر =  
  | عرض تصویر =  
  | توضیح تصویر =  
  | توضیح تصویر = [[مقبره شهدای احد|مزار حمزه و شهدای احد]]
  | نام‌های دیگر =  
  | نام‌های دیگر =  
  | موضوع = زیارت حضرت حمزه
  | موضوع = زیارت حضرت حمزه
خط ۱۶: خط ۱۶:
  | ثواب = پیامبر فرمود: هر کس مرا زیارت کند و عمویم حمزه را زیارت نکند بر من جفا کرده است.
  | ثواب = پیامبر فرمود: هر کس مرا زیارت کند و عمویم حمزه را زیارت نکند بر من جفا کرده است.
  | زمان = بنا بر نقلی شنبه و جمعه و به نقلی دوشنبه و پنجشنبه
  | زمان = بنا بر نقلی شنبه و جمعه و به نقلی دوشنبه و پنجشنبه
  | مکان =  
  | مکان = مزار حمزه در [[مدینه]]
  | تک‌نگاری‌ها =  
  | تک‌نگاری‌ها =  
  | مرتبط = [[زیارت‌نامه امامان بقیع]]
  | مرتبط = [[زیارت شهدای احد]]؛ [[مقبره شهدای احد|مزار حمزه]]
}}
}}
'''زیارت حضرت حمزه،''' متنی است که بر مزار ایشان خوانده می‌شود. در [[غزوه احد|جنگ اُحد]] به‌ دلیل نافرمانی گروهی از تیراندازان، سپاه مسلمانان دچار آسیب شد و ۷۲ نفر از مسلمانان، از جمله [[حمزه|حضرت حمزه(ع)]]، به شهادت رسیدند. حضرت حمزه را در محل شهادتش در نزدیکی کوه احد به خاک سپردند.  
'''زیارت حضرت حمزه،''' عملی عبادی به معنای حضور نزد قبر [[حمزة بن عبدالمطلب]]، عموی [[حضرت محمد (ص)|پیامبر اسلام(ص)]]، برای ادای احترام است. [[مقبره شهدای احد|قبر حمزه]]، که در [[غزوه احد|جنگ احد]]،‌ در سال سوم هجرت، به شهادت رسید در جوار [[کوه احد]] قرار گرفته است. پیامبر(ص) به زیارت قبر حمزه سفارش کرده و زیارت او همواره مورد توجه مسلمانان بوده و آیین‌هایی نزد اهل [[مدینه]] دارد. [[زیارت‌نامه|زیارت‌نامه‌ای]] برای خواندن در جوار قبر حضرت حمزه در منابع شیعی نقل شده است.


== غزوه احد ==
== غزوه احد ==
[[غزوه احد|غزوه اُحد]] دومین جنگ مشرکان علیه مسلمانان در هفت شوال سال سوم هجری در دامنه [[کوه احد]] واقع شد، در این جنگ پیروزی اولیه از آن مسلمانان بود، اما به خاطر نافرمانی گروهی از تک تیراندازان، دشمن از پشت حمله کرد و هفتاد و دو نفر از لشکریان اسلام از جمله [[حضرت حمزه(ع)|حضرت حمزه]] را به شهادت رساند.
[[غزوه احد|غزوه اُحد]] دومین جنگ مشرکان علیه مسلمانان در هفت شوال سال سوم هجری در دامنه [[کوه احد]] واقع شد، در این جنگ پیروزی اولیه از آن مسلمانان بود، اما به خاطر نافرمانی گروهی از تک تیراندازان، دشمن از پشت حمله کرد و هفتاد و دو نفر از لشکریان اسلام از جمله [[حضرت حمزه(ع)|حضرت حمزه]] را به شهادت رساند.
== مزار حمزه ==
{{اصلی|مقبره شهدای احد}}
حمزه بن عبدالمطلب، در جوار برخی دیگر از شهدای احد، در محلی با نام مزار شهدای احد مدفون شده است. این مکان در سده‌های گذشته دارای بارگاهی گنبد دار بود اما در سال ۱۳۴۴ تخریب شد و امروزه در محطوه‌ای دیوارکشی شده در جوار کوه احد قرار دارد.


== فضیلت زیارت حمزه ==
== فضیلت زیارت حمزه ==
خط ۳۵: خط ۳۹:
از [[حضرت محمد (ص)|رسول خدا(ص)]] نقل شده هر کس مرا زیارت کند و عمویم [[حمزه]] را زیارت نکند به من جفا کرده است.<ref>مستدرک الوسائل، ج10، ص198.</ref>
از [[حضرت محمد (ص)|رسول خدا(ص)]] نقل شده هر کس مرا زیارت کند و عمویم [[حمزه]] را زیارت نکند به من جفا کرده است.<ref>مستدرک الوسائل، ج10، ص198.</ref>


== رسوم زیارت قبر حمزه   ==
== آداب زیارت قبر حمزه   ==
از رسوم و عادات زیارتی مردم از گذشته‌های دور این بوده و شاید اکنون هم هست که در دوازدهم رجب هر سال از جاهای مختلف به [[مدینه]] آمده، شب را به منطقه احد بر مزار [[حضرت حمزه|حمزه سیدالشهدا]] می‌رفتند و تا صبح در فضای باز در اطراف [[کوه رَمات]] بیتوته می‌کردند.<ref>آثار اسلامی مکه و مدینه، ص397.</ref> بنا به قول دیگر، در این اجتماع که همه‌ساله در نیمه اول ماه رجب با حضور زن و مرد تشکیل می‌گردد، افزون بر مردم [[مدینه]]، گروهی از اهالی [[مکه]]، [[طائف (ابهام‌زدایی)|طائف]]، [[جده]]، [[رابغ]] و بادیه‌نشینان که همه‌ساله برای زیارت رجبیه در [[کوه احد|احد]] و در کنار حرم [[حضرت حمزه]] حاضر می‌شوند و در این اجتماع قربانی‌های زیادی ذبح و حاضرین اطعام و پذیرایی می‌شوند.<ref>الحقیقه و المجاز فی رحله بلاد الشام و المصر و الحجاز، ج3، ص232.</ref>
گزارش‌های تاریخی حاکی از آن است که مردم هر ساله در دوازدهم رجب از جاهای مختلف به [[مدینه]] آمده، شب را به منطقه احد بر مزار [[حضرت حمزه|حمزه سیدالشهدا]] می‌رفتند و تا صبح در فضای باز در اطراف [[کوه رَمات]] بیتوته می‌کردند.<ref>آثار اسلامی مکه و مدینه، ص397.</ref> در این اجتماع که همه‌ساله در نیمه اول ماه رجب با حضور زن و مرد تشکیل می‌گردد، افزون بر مردم [[مدینه]]، گروهی از اهالی [[مکه]]، [[طائف (ابهام‌زدایی)|طائف]]، [[جده]]، [[رابغ]] و بادیه‌نشینان که همه‌ساله برای زیارت رجبیه در [[کوه احد|احد]] و در کنار حرم [[حضرت حمزه]] حاضر شده، قربانی و حاضران را اطعام می‌کردند.<ref>الحقیقه و المجاز فی رحله بلاد الشام و المصر و الحجاز، ج3، ص232.</ref>


== زمان زیارت ==
== زمان زیارت ==
خط ۴۳: خط ۴۷:
کافی، ج3، ص228.</ref>
کافی، ج3، ص228.</ref>


== متن زیارت حمزه و دیگر شهدای احد ==
== متن زیارت حمزه ==


در منابع شیعی زیارتنامه ای برای حمزه آورده شده است که در آن از او به عنوان عمو و شیر خدا و رسولش یاد کرده و با این تعبیر به او سلام داده می‌شود.زائر در زیارت [[مزار شهدای احد]] نزد قبر حمزه، عموی [[حضرت محمد (ص)|پیامبر(ص)]]، بایستد و بگوید:<ref>بحار الانوار، ج97، ص220-221.</ref>
در منابع شیعی زیارتنامه ای برای حمزه آورده شده است که در آن از او به عنوان عمو و شیر خدا و رسولش یاد کرده و با این تعبیر به او سلام داده می‌شود. متن زیارت که توصیه شده در کنار قبر حمزه خوانده شود چنین است:<ref>بحار الانوار، ج97، ص220-221.</ref>


{{نقل قول دوقلو
{{نقل قول دوقلو
خط ۶۳: خط ۶۷:
| وَلاتَصْرِفْنِی بِغَیْرِ حاجَتِی، وَلاتُخَیِّبَنَّ شُخُوصِی وَوِفادَتِی، فَقَدْ أَنْفَدْتُ نَفَقَتِی، وَ أَتْعَبْتُ بَدَنِی، وَقَطَعْتُ الْمَفازاتِ، وَخَلَّفْتُ الْاَهْلَ وَالْمالَ وَما خَوَّلْتَنِی، وَآثَرْتُ ما عِنْدَکَ عَلی نَفْسِی، وَلُذْتُ بِقَبْرِ عَمِّ نَبِیِّکَ صَلَّی اللهُ عَلَیْهِ وَآلِهِ، وَتَقَرَّبْتُ بِهِ ابْتِغاءَ مَرْضاتِکَ، فَعُدْ بِحِلْمِکَ عَلی جَهْلِی، وَبِرَأْفَتِکَ عَلی ذَنْبِی، فَقَدْ عَظُمَ جُرْمِی، بِرَحْمَتِکَ یاکَرِیمُ.
| وَلاتَصْرِفْنِی بِغَیْرِ حاجَتِی، وَلاتُخَیِّبَنَّ شُخُوصِی وَوِفادَتِی، فَقَدْ أَنْفَدْتُ نَفَقَتِی، وَ أَتْعَبْتُ بَدَنِی، وَقَطَعْتُ الْمَفازاتِ، وَخَلَّفْتُ الْاَهْلَ وَالْمالَ وَما خَوَّلْتَنِی، وَآثَرْتُ ما عِنْدَکَ عَلی نَفْسِی، وَلُذْتُ بِقَبْرِ عَمِّ نَبِیِّکَ صَلَّی اللهُ عَلَیْهِ وَآلِهِ، وَتَقَرَّبْتُ بِهِ ابْتِغاءَ مَرْضاتِکَ، فَعُدْ بِحِلْمِکَ عَلی جَهْلِی، وَبِرَأْفَتِکَ عَلی ذَنْبِی، فَقَدْ عَظُمَ جُرْمِی، بِرَحْمَتِکَ یاکَرِیمُ.
| و بازم مگردان بدون روا شدن حاجتم و ناامید مکن حرکت کردن و آمدنم را چونکه پولم را خرج کرده‌ام و بدنم را به تعب افکندم و بیابان‌های بسیاری را پشت سر گذاردم و زن و فرزند و مال و منالم و آنچه را به من دادی همه را بجای گذاردم و آنچه را پیش تو است برای خود اختیار کردم و به قبر عموی پیغمبرت (صلی الله علیه وآله) پناه آوردم و بوسیله او برای جستن خوشنودیت تقرب جستم پس بازگرد با بردباریت بر نادانیم و با مهرت بر گناهم که براستی گناهانم بزرگ گشته به مهرت، ای بزرگوار.
| و بازم مگردان بدون روا شدن حاجتم و ناامید مکن حرکت کردن و آمدنم را چونکه پولم را خرج کرده‌ام و بدنم را به تعب افکندم و بیابان‌های بسیاری را پشت سر گذاردم و زن و فرزند و مال و منالم و آنچه را به من دادی همه را بجای گذاردم و آنچه را پیش تو است برای خود اختیار کردم و به قبر عموی پیغمبرت (صلی الله علیه وآله) پناه آوردم و بوسیله او برای جستن خوشنودیت تقرب جستم پس بازگرد با بردباریت بر نادانیم و با مهرت بر گناهم که براستی گناهانم بزرگ گشته به مهرت، ای بزرگوار.
}}
| ارتفاع = 20em}}


سپس زائر  دو رکعت نماز به نیت زیارت او می‌خواند و پس از آن خود را به قبر نزدیک کرده و این دعا را می‌خواند:<ref>مجموعه آثار همایش بین المللی حضرت حمزه، ص193.</ref>
همچنین توصیه شده پس از خواندن زیارت و دو رکعت نماز زیارت نزد قبر حمزه دعا زیز خوانده شود<ref>مجموعه آثار همایش بین المللی حضرت حمزه، ص193.</ref>و سپس هر قدر که می تواند سوره قدر خوانده و ثوابت آن به شهدای احد هدیه شود.<ref>بحار الانوار، ج97، ص221-222.</ref>
{{نقل قول دوقلو
{{نقل قول دوقلو
|تیتر= دعای بعد از زیارت
|تیتر= دعای بعد از زیارت
خط ۷۷: خط ۸۱:
|اللَّهُمَّ إِنْ تُعَاقِبْ فَمَوْلًى لَهُ الْقُدْرَةُ عَلَى عَبْدِهِ وَجَزَائِهِ بِسُوءِ فِعْلِهِ، فَلَا أُخِيبَنَّ الْيَوْمَ، وَلَا تَصْرِفْنِي بِغَيْرِ حَاجَتِي،وَلا تُخَیِبَنَّ شُخُوصِی وَوِفادَتِی فَقَدْ أَنْفَذْتُ نَفَقَتِي، وَأَتْعَبْتُ بَدَنِي، وَقَطَعْتُ الْمَفَازَاتِ، وَخَلَّفْتُ الْأَهْلَ وَالْمَالَ وَمَا خَوَّلْتَنِي، وَآثَرْتُ مَا عِنْدَكَ عَلَى نَفْسِي، وَلُذْتُ بِقَبْرِ ابْنِ نَبِيِّكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ، وَتَقَرَّبْتُ بِهِ ابْتِغَاءَ مَرْضاتِکَ، فَعُدْ بِحِلْمِکَ عَلى جَهْلی، وَبِراَفَتِکَ عَلى ذَنْبی، فَقَدْ عَظُمَ جُرْمی، بِرَحْمَتِکَ یا کَریمُ یا کَریمُ.
|اللَّهُمَّ إِنْ تُعَاقِبْ فَمَوْلًى لَهُ الْقُدْرَةُ عَلَى عَبْدِهِ وَجَزَائِهِ بِسُوءِ فِعْلِهِ، فَلَا أُخِيبَنَّ الْيَوْمَ، وَلَا تَصْرِفْنِي بِغَيْرِ حَاجَتِي،وَلا تُخَیِبَنَّ شُخُوصِی وَوِفادَتِی فَقَدْ أَنْفَذْتُ نَفَقَتِي، وَأَتْعَبْتُ بَدَنِي، وَقَطَعْتُ الْمَفَازَاتِ، وَخَلَّفْتُ الْأَهْلَ وَالْمَالَ وَمَا خَوَّلْتَنِي، وَآثَرْتُ مَا عِنْدَكَ عَلَى نَفْسِي، وَلُذْتُ بِقَبْرِ ابْنِ نَبِيِّكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ، وَتَقَرَّبْتُ بِهِ ابْتِغَاءَ مَرْضاتِکَ، فَعُدْ بِحِلْمِکَ عَلى جَهْلی، وَبِراَفَتِکَ عَلى ذَنْبی، فَقَدْ عَظُمَ جُرْمی، بِرَحْمَتِکَ یا کَریمُ یا کَریمُ.
|خدایا اگر کیفر کنی، پس مولایی هستی که بر بنده‌اش و سزایش به بدی عملش قدرت دارد، پس امروز نومیدم مکن و بدون حاجتم باز مگردان و حرکت کردن و آمدنم را ناامید مفرما، زیرا توشه‌ام را خرج کردم و بدنم را به زحمت انداختم و بیابان‌های خطرناک را پشت سر گذاشتم و اهل و مال و آنچه را به من دادی بجای گذاردم و آنچه را نزد تو است بر خود اختیار نمودم و به قبر عموی پیامبرت (درود خدا بر او و خاندانش باد) پناه بردم و به وسیله او برای به دست آوردن رضایتت تقرب جستم، پس به بردباری‌ات بر جهلم و به رأفتت بر گناهم بازگرد، به راستی گناهم بزرگ شده، به مهربانی‌ات ای بزرگوار، ای بزرگوار.
|خدایا اگر کیفر کنی، پس مولایی هستی که بر بنده‌اش و سزایش به بدی عملش قدرت دارد، پس امروز نومیدم مکن و بدون حاجتم باز مگردان و حرکت کردن و آمدنم را ناامید مفرما، زیرا توشه‌ام را خرج کردم و بدنم را به زحمت انداختم و بیابان‌های خطرناک را پشت سر گذاشتم و اهل و مال و آنچه را به من دادی بجای گذاردم و آنچه را نزد تو است بر خود اختیار نمودم و به قبر عموی پیامبرت (درود خدا بر او و خاندانش باد) پناه بردم و به وسیله او برای به دست آوردن رضایتت تقرب جستم، پس به بردباری‌ات بر جهلم و به رأفتت بر گناهم بازگرد، به راستی گناهم بزرگ شده، به مهربانی‌ات ای بزرگوار، ای بزرگوار.
}}
| ارتفاع = 20em}}
و سپس هر چه می‌تواند سوره قدر بخواند و ثواب آن را به ارواح [[شهدای احد]] هدیه کند.<ref>بحار الانوار، ج97، ص221-222.</ref>
 




==جستار وابسته==
==جستار وابسته==
* [[مقبره شهدای احد]]
* [[زیارت‌نامه امامان بقیع|زیارتنامه امامان بقیع]]
* [[زیارت‌نامه امامان بقیع|زیارتنامه امامان بقیع]]
* [[زیارت‌نامه‌های مدینه]]
* [[زیارت‌نامه‌های مدینه]]
خط ۹۳: خط ۹۸:
* '''مستدرک الوسائل و مستبط المسائل'''، نوری، حسین، قم، موسسه آل البیت، 1408ق.
* '''مستدرک الوسائل و مستبط المسائل'''، نوری، حسین، قم، موسسه آل البیت، 1408ق.
* '''الکافی'''، کلینی، محمد بن یعقوب، مصحح: غفاری، علی اکبر و آخوندی، محمد، تهران، دار الکتب الاسلامیه، 1407ق.
* '''الکافی'''، کلینی، محمد بن یعقوب، مصحح: غفاری، علی اکبر و آخوندی، محمد، تهران، دار الکتب الاسلامیه، 1407ق.
* '''من لا یحضر الفقیه '''، صدوق، محمد بن علی، به کوشش علی اکبر غفاری، قم، النشر الاسلامی، 1404ق.
* '''الجواهر الثمینه فی محاسن المدینه'''، حسینی مدنی، محمد کبریت، تحقیق محمد حسن اسماعیل شافعی، بیروت دار الکتب العلمیه، 1417ق.
* '''تاریخ المدینه المنوره '''، بن شبه نمیری، عمر بن شبه، به کوشش فهیم محمد شلتوت، قم، دار الفکر، 1410ق.
* '''المستدرک علی الصحیحین '''، حاکم نیشابوری، محمد بن عبد الله، به کوشش مصطفی عبدالقادر عطا، بیروت، دار الکتب العلمیه، 1411ق.
* '''آثار اسلامی مکه و مدینه '''، جعفریان، رسول، تهران، مشعر، 1386ش.
* '''الحقیقه و المجاز فی رحله بلاد الشام و المصر و الحجاز '''، سفرنامه حج عبد الغنی نابلسی.
* '''بحار الانوار الجامعه لدرر اخبار ائمه الطهار'''، مجلسی، محمد باقر بن محمد محمد تقی، مصحح: جمعی از محققان، چاپ دوم، بیروت، دار احیاءالتراث العربی، 1403ق.
* '''بحار الانوار الجامعه لدرر اخبار ائمه الطهار'''، مجلسی، محمد باقر بن محمد محمد تقی، مصحح: جمعی از محققان، چاپ دوم، بیروت، دار احیاءالتراث العربی، 1403ق.
* '''تهذیب الاحکام'''، طوسی، محمد بن حسن، مصحح: خراسان، حسن الموسوی، تهران، دار الکتب الاسلامیه، 1407ق.
* '''تهذیب الاحکام'''، طوسی، محمد بن حسن، مصحح: خراسان، حسن الموسوی، تهران، دار الکتب الاسلامیه، 1407ق.
  مجموعه آثار همایش بین المللی حضرت حمزه (س)، پژوهشی در مزار و آیین زیارت حضرت حمزه علیه السلام با تاکید بر سنت و سیره، سامانی، سید محمود.
* '''مجموعه آثار همایش بین المللی حضرت حمزه (س)'''، پژوهشی در مزار و آیین زیارت حضرت حمزه علیه السلام با تاکید بر سنت و سیره، سامانی، سید محمود.
{{پایان}}
{{پایان}}