امام سجاد(ع): تفاوت میان نسخه‌ها

'''امام سجاد(ع)''' (۳۸ - ۹۵ق) معروف به زین‌العابدین، چهارمین امام شیعیان و فرزند [[امام حسین(ع)]] و پدر [[امام باقر(ع)]] است. وی به عبادت زیاد و زهد و انفاق‌کردن و صدقه‌دادن مشهور است. محل دفن امام سجاد(ع) در [[بقیع|قبرستان بقیع]] است. بنابر بر قولی وی به دست  [[ولید بن عبدالملک|وَلید بن عبدالمَلِک]]، ششمین حاکم اموی، مسموم شد و به شهادت رسید. فضیلت زیارت امام سجاد(ع) در ضمن زیارات [[ائمه بقیع]] ذکر شده است.

امام سجاد(ع) در موارد متعددی به سفر حج رفته‌اند؛ تا جایی که برخی گفته‌اند ایشان بیست بار به سفر حج رفته‌اند. بر اساس روایتی از امام سجاد(ع) کسی که اعمال حج را به جا آورد، بهشت بر او واجب می‌‏گردد و گناهانش بخشیده می‌‏شود. امام در روایتی، مشهور به [[حدیث شبلی]]، به [[اسرار حج]] و معانی باطنی اعمال حج پرداخته‌اند.  

علی بن حسین مشهور به سجاد و زین‌العابدین؛ چهارمین پیشوای شیعیان است که بر اساس قول مشهور در سال 38 هجری متولد شد.<ref>الکافی، ج۱، ص۴۶۶؛ الارشاد، ج۲، ص۱۳۷.  </ref> امام سجاد(ع) سال‌های آخر خلافت جدش [[امام علی(ع)]] را درک کرد، 13 سال با عمویش [[امام حسن(ع)]] و 23 سال در کنار پدرش [[امام حسین(ع)]] بود. امام سجاد در واقعه عاشورای سال 61 هجری در جریان قیام امام حسین(ع) در کربلا حضور داشت؛ اما به جهت بیماری از این معرکه جان سالم به در برد و پس از این واقعه 33 یا 34 سال زندگی کرد.<ref>تاريخ ‏طبری، ج‏۱۱، ص۶۳۰.  </ref>

امام سجاد(ع) جزء دوازده امام معصوم شیعیان شمرده می‌شود.<ref>إعلام الوری، ص۳۹۶ و ۳۹۷.</ref> امامت وی با شهادت امام حسین(ع) در عاشورای سال ۶۱ قمری آغاز شد و تا زمان شهادتش، یعنی سال ۹۴ قمری یا سال ۹۵ قمری ادامه داشت..<ref>الارشاد، ج۲، ص۱۳۸؛ اعلام الوری، ص۲۵۶؛</ref> امام سجاد(ع) در سال 94<ref>تاریخ طبری، ‏ج۱۱، ص۶۳۱؛ انساب الاشراف، ج۱۰، ص۲۳۷.</ref> یا 95 هجری<ref>تاريخ مدینه دمشق، ج۴۱، ص۴۱۶.   </ref> بر اساس قولی به دست [[ولید بن عبدالملک|وَلید بن عبدالمَلِک]](حک: 86-96) مسموم شد و به شهادت رسید<ref>الإتحاف بحب الأشراف، ص۲۷۷.</ref> و در [[قبرستان بقیع]] و نزد قبر عمویش امام حسن(ع) مدفون شد.<ref> تاريخ‏ طبری، ج‏۱۱، ص۶۳۱.</ref> روایات زیادی از سیره عبادی و عبادت‌های زیاد امام سجاد(ع) نقل شده است.<ref>العبر، ج۱، ص۸۳.</ref> مجموعه دعاهای ایشان در [[کتاب صحیفه سجادیه]] جمع آوری شده است.<ref>الذریعه، ج۱۵، ص۱۸ و ۱۹.</ref> امام سجاد را فردی اهل سخاوت،<ref>تاریخ یعقوبی، ج ۲، ص ۲۵۹.</ref> و مهربان با مستمند و یتیمان و اهل انفاق و صدقه توصیف کرده‌اند.<ref>بحارالأنوار، ج۴۶، ص۶۲ و ۶۳.</ref>

دوران امامت امام سجاد(ع) معاصر با چند تن از خلفای اموی(حک:41-132) و زبیریان(حک:64-73) شامل [[یزید بن معاویه]](64-61)، [[عبدالله بن زبیر|عَبدالله بن زُبَیر]](73-64)، [[معاویه بن یزید]](64)، [[مروان بن حکم]](65)، [[عبدالملک مروان]](65-86) و [[ولید بن عبدالملک]](96-86) بود. حاکمیت جریان اموی و تسلط چند ساله زبیریان بر مکه و مدینه به عنوان مخالفان شیعه و [[اهل‌بیت(ع)]] یکی از بحرانی‌ترین و دشوارترین ادوار امامت را برای امام سجاد(ع) پدید آورده بود.<ref>اثبات الوصیه، ص۱۶۷ و ص۱۶۸؛ صحیفه سجادیه، دعای ۴۹، ص۲۴۴.</ref>

سیره عملی امام سجاد(ع) نشان‌دهنده توجه و اهمیت حج نزد ایشان است. حکایاتی وجود دارد که نشان می‌دهد امام سجاد(ع) در موارد متعددی<ref> المحاسن، ج۲، ص۳۶۱؛ مناقب آل ابی‌طالب، ج۳، ص۲۹۳ و ص۲۹۴؛ الدرالنظيم، ص۵۹۱.    </ref> سواره<ref> مناقب آل ابی‌طالب، ج۳، ص۲۹۴.</ref> یا پیاده به حج ‌مشرف شده است.<ref> الإرشاد، ج۲، ص۱۴۴؛ المنتظم، ج۵، ص۳۴۹.</ref> برخی شمار حج‌های امام سجاد را 20 مورد دانسته‌اند.<ref>المحاسن، ج۲، ص۶۳۵؛ الخصال، ص۵۱۷ و ص۵۱۸.</ref> امام سجاد(ع) در روایتی درباره نسبت خود و [[اهل‌بیت(ع)]] با حج می‌فرماید: «من فرزند مکه و منا، صفا و زمزم هستم.»<ref>الکافی، ج۱، ص۴۷۳.</ref>

در منابع متقدم حکایات متعددی از سفرهای امام سجاد(ع) به مکه نقل شده است. گفته شده در یک مورد آن حضرت به منظور متقاعد ساختن عموی خویش [[محمد بن حنفیه]] که مدعی امامت بود، از وی خواست که به [[مکه]] و نزد [[حجر الاسود|حجرالاسود]] بروند و حجرالاسود امامت هر کس را تایید کند، وی امام است. به اذن الهی حجرالاسود به سخن درآمد و امامت امام سجاد(ع) را تایید کرد.<ref>الکافی، ج۱، ص۳۴۸؛ الإحتجاج، ج۲، ص۴۶.</ref>   

از منظر امام سجاد(ع) انجام حج و زیارت خانه خدا از ثواب و اجر بسیار فراوانی برخوردار است.<ref>الكافى، ج۴، ص۴۱۱.  </ref> بر اساس روایتی از آن حضرت کسی که اعمال حج را به جا آورد، آمرزیده است و بهشت بر او واجب می‌‏گردد و گناهانش بخشیده می‌‏شود.<ref>من لا یحضره الفقیه، ص۱۵۶.</ref> در روایت دیگری آن حضرت به شفاعت فرشتگان الهی از کسی که بین [[صفا و مروه]] سعی کند، اشاره دارد.<ref>من لا يحضره الفقيه، ج۲، ص۲۰۹.  </ref>

حدیث شبلی روایتی است منسوب به [[امام زین‌العابدین(ع)]] که در آن امام در گفت‌وگوی با شبلی، [[اسرار حج|اسرار]] و معانی باطنی اعمال حج را بیان می‌کند.<ref>برسی اسرار حج در حدیث شبلی از منظر آیات و روایات، ص۱۲ و ص۱۵.</ref> اسرار میقات، اسرار ورود به حرم، اسرار وقوف در مشاعر از جمله موضوعات مطرح در این حدیث است.<ref>برسی اسرار حج در حدیث شبلی از منظر آیات و روایات، ص۴۴ تا ص۱۷۷.</ref>

دعای امام سجاد (ع) در روز عرفه یا [[دعا|دعای]] چهل و هفتم از صحیفه سجادیه، که امام سجاد(ع) در [[روز عرفه]] خوانده است.<ref>صحیفه کامله سجادیه، ص۲۱۰.</ref>

زیارت ایشان زیارت‌نامه‌ای مخصوص دارد که زائر به هنگام حضور بر قبر امام سجاد در [[بقیع|قبرستان بقیع]] می‌خواند.<ref>قلائد الدرر فی مناسک من حج و اعتمر، ج۱، ص۱۱۲.</ref> به باور عالمان شیعه بهترین زیارت برای [[زیارت]] امامان شیعه، زیارت جامعه کبیره و [[زیارت امین الله]] است.